Son Dakika

Okunan haber:

Devrimin 31. yılında İran


İran

Devrimin 31. yılında İran

Otuzbir yıl önce bugün, 11 Şubat 1979’da İran Radyosu, ’2 bin 500 yıllık despotluk rejiminin ve şah diktatörlüğünün sona erdiğini’ ilan ediyordu.

Tahran’da toplanan kalabalığı selamlayan Ayetullah Humeyni, İran İslam Cumhuriyeti’nin kurucusu olarak yönetime geçti.

Şah Rıza Pehlevi yönetimine karşı birleşen liberal, sol ve dini gruplar amaçlarına ulaşmış Şah, 16 Ocak 1979’da ülkeyi terketmişti. Şah’ın devrilmesinden sonraysa iktidara yükselen Ayetullah Humeyni, muhalif liderleri ve grupları ortadan kaldırdı veya sindirdi.

Şah’la beraber ülkenin zenginleri ve yabancı yatırımcılar da ülkeyi terkediyordu.

Cafer Najafyan bugün 55 yaşında ve taksi şöförü. 1979’da o da Şah’a karşı sokaklardaydı: “O günlerde herkes sokaklara dökülmüştü. Genç, yaşlı, kadın, erkek demeden herkes gösterilere katılıyordu. Evlerde kimse kalmamıştı.”

Onbeş yıllık sürgünden sonra 1 Şubat 1979’da İran’a dönen Humeyni kalabalığa hitaben yaptığı konuşmada ‘Halkın desteğiyle hükümeti atıyorum’ diyordu.

Aralık 1979’da düzenlenen referandumla Humeyni, İran İslam Cumhuriyeti’nin ömür boyu siyasi ve dini lideri seçildi.

Sobhan Goli Kohanbani, o tarihte Humeyni’nin fotoğraflarını çekiyordu. Bugün emekli olan ünlü fotoğrafçı, 1979’da sokaklara dökülen kalabalığın isteklerini hatırlıyor: “Özgürlük, rahat ve güvenlik istediler. Yaşam koşullarının iyileşmesini talep ediyorlardı. Ve herşeyin ötesinde artık beğenmedikleri monarşi rejiminin yıkılmasını istiyorlardı.”

Monarşi rejimi yıkılırken onun yerine dine dayalı, teokratik bir yönetim kuruldu. Kadınların başlarını kapamaları zorunlu oldu. Batı müziği ve alkol yasaklanarak şeriat yasalarında belirtilen cezalar uygulamaya konuldu.