Son Dakika

Okunan haber:

Cevad Laricani: "..Protesto gösterisine evet ama şiddete kesinlikle hayır.."


DÜNYA

Cevad Laricani: "..Protesto gösterisine evet ama şiddete kesinlikle hayır.."

İran İnsan Hakları Konseyi Başkanı Muhammed Cevad Laricani Cenevre’de İnsan Hakları Komisyonunda. Laricani ülkesinin bu konudaki durumunu Birleşnmiş Milletler İnsan Hakları Komisyonu’nda anlatmak için Tahran’dan geldi.
Muhammed Abdel Azim Laricani’ye ülkedeki muhalefetin durumu, işkence iddiaları ve demokrasiye bakışına dair sorular yöneltti.

Muhammed Abd-el Azim
euronews:
Muhalefet liderlerinin hapse atılması ve idam edilmesinin demokrasiye karşı olduğunu düşünüyor musunuz ?

Mohammad Cevad Laricani
İran İnsan Hakları Konseyi Başkanı:
Hiç kimse muhalif olduğu için idam edilmedi. Ya da muhalefet gösterilerine katıldığı için asılmadı. Ancak kanunlarımıza göre şiddet yasak ve hapse atılan kişiler şiddet uyguladıklarından dolayı hapisteler.

euronews:
Siz onları protestocular olarak mı görüyorsunuz yoksa tanrıya karşı savaş ilan etmiş “muharipler” olarak mı?

Muhammed Cevad Laricani:
Muharip başka bir şey politik protesto başka bir şey.
Muharip dediğimiz, hükümeti düşürmek için teröre başvuran ya da destekleyen kişidir.

euronews:
Peki siz onları muharip olarak mı yoksa protestocu olarak mı görüyorsunuz?

Muhammed Cevad Laricani:
Hayır hayır protestocu protestocudur.

euronews:
Mesela Musevi ya da Karubi?

Muhammed Cevad Laricani:
Sadece onlar değil. Sokakta politik ya da başka konuda bir protesto gösterisi yapanları, niçin muharip olarak adlandıralım ki? Muharip dediğimiz, devlete karşı şiddete başvuran, bir nevi harp ilan etmiş kişidir. Bu ikisi çok farklı.

euronews:
İnsan hakları deyince idamın kaldırılması bekleniyor. Ama İran’da birkaç hafta önce iki kişi idam edildi. Siz bunları nasıl açıklıyorsunuz?

Mohammad Javad-Larijani:
Her şeyden önce bilinmeli ki bu iki idamın protesto gösterileriyle bir ilgisi yok. Bu kişiler seçimlerden 7 ay önce zaten hapse girmişlerdi. Onların suçu Şiraz’da bir caminin bombalanmasına katılmak ki orada 20’den fazla kişi hayatınım kaybetti.

euronews:
Bu kişiler, aileleri ve özellikle de muhalefet sık sık İran hapishanelerinde işkence olduğunu dile getiriyor.

Muhammed Cevad Laricani:
Mükemmel olduğumuzu iddia edemem. Aynen Dünya’nın diğer tüm ülkelerinde olduğu gibi. Ancak işkence bizim anayasamıza aykırıdır, İslam’a da uygun değildir, hükümetimizin politikasına da bağdaşmaz.

euronews:
Nida adında bir genç kız kameraların dolayısıyla da tüm Dünya’nın gözü önünde öldü. Bunu nasıl açıklıyorsunuz?

Muhammed Cevad Laricani:
Nida Ağasultan… Çok acımasız bir olay yaşandı. Tüm boyutlarıyla açığa çıkmayan bir suç işlendi. Bizim elimizdeki bilgilere göre bu suçu işleyen kişi, Avrupa şehirlerinde elini kolunu sallayarak dolaşıyor ve yardım görüyor. Biz İran’a iade edilmesini istedik ama reddedildi.

euronews:
Görüntüler batıda milyonlarca kişiyi şoke etmişti

Mohammad Javad-Larijani:
İran’da da milyonlar şoke oldu. Peki kim yaptı? Esas soru bu? Nasıl hazırlandılar nasıl filme alındı? Biliyorsunuz birisi bu suçtan önceki gece İran’a geldi ve olayın hemen ertesinde filmi de yanına alarak o Avrupa ülkesine geri uçtu. Bence bu kişi kilit rolde ve tüm bilgiye sahip. Sorumlu olan İngiltere ve onlar bu kişiyi sorgulamalı.

euronews:
Peki diğerleri?

Muhammed Cevad Laricani:
Bu kişi bu olay için anahtar konumunda.

euronews:
Anlıyorum. Batı ülkelerinde Nida hala konuşuluyor ve İran, muhalefete baskı uygulayıp hapse atmakla, insan haklarına saygı göstermemekle suçlanıyor

Muhammed Cevad Laricani:
Bence şiddete başvuran birisini kanuni takibe almak zorundasınız ve bu insan haklarına aykırı olamaz.
Protesto gösterilerine tabiiki izin veriliyor, ama şiddete müsaade edemeyiz.

euronews:
Batı ülkelerinde, demokratik olmamakla suçlanıyorsunuz

Muhammed Cevad Laricani:
Bence batılılar çok egosantrik, kendilerini merkeze alarak düşünmeye alışmışlar ve çifte standart uyguluyorlar. Bizi suçlarken kendileri diktatörlerle kolkola dolaşabiliyorlar ve onlara çok cömert bir şekilde savunma desteği verebiliyorlar. İsterseniz batıdan tam destek gören ülkelerin listesine bir göz atalım.

euronews:
Ama onlar…

Muhammed Cevad Laricani:
Hangi biri demokratik?

euronews:
Ama onlarda da kendi listeleri var ve bu listede Musevi, Karubi ve şu an hapiste olan diğer kişiler var: Eski endüstri bakanı ya da dışişleri bakan yardımcısı gibi.

Muhammed Cevad Laricani:
Musevi ve Karubi hapiste değiller.

euronews:
Evet değiller.

Muhammed Cevad Laricani:
Açıkça görüldü harika bir seçim yaşadık. Belki de seçim olarak baktığınızda eşi zor bulunur. Görebileceğiniz en açık seçimlerden biri yapıldı. Öncesindeki tartışmalarıyla, katılım oranıyla. Ancak son gün birden, demokratik bir yarışın tüm ilkelerini teperek, tek taraflı olarak kendilerini galip ilan ettiler ve taraftarlarını sokağa dökülmeye çağırdılar.

euronews:
Bu sesler ülkenizin içinden de geliyor dışından da. Örnek olarak Halkın Mücahitleri, batı ülkelerine sürekli olarak baskı altında olduklarını, tutuklandıklarını söylüyorlar ve bu durum İran Hükümetinin demokratik olmadığı yönünde bir profil çiziyor.

Muhammed Cevad Laricani:
Halkın Mücahitleri dediğiniz terörist bir örgüt. Bunlar İran’da en az 5.000 kişiyi öldürdü. Size soğukkanlı bir şekilde işlenen cinayetlerden bahsediyorum.

euronews:
Nobel Barış Ödülü alan Şirin Ebadi gibi isimlerden de suçlamalar var. Hatta yakın zamanda “bize İran’da demokrasinin yerleşmesi için yardıma gelin” diyordu.

Muhammed Cevad Laricani:
Korkarım Şirin Ebadi İran kadınının sesinden çok Beyaz Saray’ın sesi oluyor. Kendisi İran kadınından kopmuş bir görüntüde. Biraz içlerine girmeli, dışarıdan bakmamalı. Yani fikrim o ki söyledikleri İran Halkının değil Beyaz Saray’ın sözleri.

euronews:
Öte yandan internet erişiminin, radyo yayınlarının yabancı televizyonların yasaklandığı söyleniyor. Tüm bunlar da insan haklarının sınırlandırılması olarak görülüyor.

Muhammed Cevad Laricani:
Halkımız için bir tehdit olduğunda gerekli merciler bir alarm veriyor ve tedbir alıyoruz. Bomba tehditleri ve terörist eylemlerde olduğu gibi. Bunlar her yerde olan şeyler.

euronews:
Çok teşekkür ederiz

Muhammed Cevad Laricani:
Ben teşekkür ederim