Son Dakika

Okunan haber:

Kentsel kirlilik dünyayı ısıtıyor


Bilim-Teknik

Kentsel kirlilik dünyayı ısıtıyor

Gelişen ve yayılan şehirlerin oluşturduğu hava kirliliği, sadece yerel değil aynı zamanda bölgesel ve küresel bazda zararlar da veriyor.

Euronews İngiltere ve Fransa’da özellikle büyük şehirlerde, bilim insanlarının hava kirliliği ve iklim değişimini nasıl takip ettiklerini izledi.

Paris merkezinde sabit bir trafik akımı.

Dünyanın en kalabalık caddelerinden biri olan Şanzelize, yoğun bir trafik akımına sahip.

CNRS Araştırma Merkezi Direktörü Matthias Beekmann:

‘‘Paris’te hava kirliliğinin en büyük nedeni yoğun trafiktir.’‘

Fransa’da her 5 kişiden birisi Paris’te yaşıyor.

Metropoli Proje Koordinatörü Alexander Baklanov:

“Dünyada 20 den fazla şehir 10 milyon nüfusun üzerinde ve bu rakamlar artarak devam edecek.’‘

Paris, mega şehir olarak adlandırılan 20 kentten biri.

Geniş bir Avrupa Birliği araştırma projesi
başkent Paris sokaklarında atmosfer kirliliğinin ve iklim değişikliğinin yükselen etkisine odaklandı.

Matthias Beekmann:

‘‘Biz sadece şehirlerin genişleyerek büyümesi ve bileşmesi ile meydana gelen kirliliğini değil bunu daha geniş kapsamda ele almak istiyoruz. İlgimizi çekense küresel ölçekte emisyon ve hava kirliliğinin kıta ve büyük şehirler üzeirndeki etkisi.’‘

Büyük ölçekli bir şehrin hava kirliliğini anlamak için önce şehrin dışına çıkılmalı.

Max Planck Enstitüsünden fizikçi Frank Drewnick:

‘‘Mobil laboratuarımızla geziyoruz. Aracımızı sürüyoruz ve ölçüm yapıyoruz. Hava parçacıklarını ve konumumuza göre havada bulunan gazların ölçümünü yapıyoruz.’‘

Frank Drewnick, başkentin kuzey doğusundaki bu alanda Paris’e Avrupa’nın diğer şehirlerinden gelen kirli hava akımınının arka planını ölçmek için geldi.

Ekip izole bir yerde durmak zorunda. Hatta jenerator yakıtının ölçüme karışmaması için 100 metre uzağa koydular.

Seyreden zerrecikler ve gazlar burdan daha net izlenebiliyor.

Frank Drewnick:

“Emisyon parçacıkları Benelux ülkelerinden geliyor. Bu en yakın kaynağımız. Ancak büyük bir bölüm ise doğu Avrupa’dan geliyor. Ki bu bölgede çok fazla kömürle çalışan elektrik santrallerinden kaynaklı kükürt di oksit havaya karışıyor.

Yeniden şehirdeyiz ve proje tüm hızıyla devam ediyor.

Matthias Beekmann ve proje koordinatörü Alexander Baklanov kış sezonu verilerini topluyorlar.

Bir aylık hava kirliliği verilerini, geçen yaz aynı dönemde toplanan veriler ile karşılaştıracaklar.

‘Organik Aerosols’ olarak bilinen enstrümanlar Paris’in merkezinde bulunan laboratuarın çatısında 24 saat faaliyet gösteriyor.

Matthias Beekmann:

‘‘Aerosol aslında toz, çok ince parçacıklar olduğu için havada yüzer ve insanlar soluyabilir. Bu da sağlık için çok tehlikeli.
Organik de Aerosol’un bir parçasıdır.
Karbon, oksijen ve hidrojen gibi kimyasal elementlerden oluşur.’‘

Bu İrlandalı takım da bir aylık alan çalışması kampanyasına katıldı.

Ellerinde bulunan spektrometre ise atık zerreciklerin araçlardan mı, ısıtma sistemlerinden mi veya yakılan odunlardan mı olduğunu tanımlayabiliyor.

Güçlü bir lodos rüzgarı esse Atlantik’teki deniz tuzlarının üzerinde bulunan zerrecikleri bile taşıyabilir.

Araştırmaları yerel ölçekte ve hava kalitesindeki değişiklikler, günlük yaşamın ritmini yansıtıyor.

Araştırma görevlisi Robert Healy:

“Havanın en temiz olduğu saatler sabah saat 3,4 civarları. Çünkü o saatlerde çok fazla hareketlilik yok, insanlar herhangi birşey yapmıyor. Saat 7 de büyük bir hareketlilik yaşanıyor. Trafik yoğunlaşıyor. Öğleden sonra yine bir sakinlik sözkonusu ama 5,6 da hareketlilik yeniden başlıyor.’‘

Araçlardan veya büyük fabrikalardan çıkan
emisyon gazları havada duruyor. Bazıları birkaç gün ama bazılarıysa yüz yıllar boyunca kalıyor.

Ve kendi çevrelerinin çok ötesinde de bir etki yaratabilirler.

Matthias Beekmann:

‘‘Örneğin bir arabadan yayılan bir zerrecik önce birkaç yüz metre dikey olarak atmosfere karışır. Daha sonra bir kilometreye kadar çıkar. Bu mevsime göre değişir. Mesela yazın daha güçlüdür. Bu zerrecikler daha sonra yüzlerce binlerce mil uzağa aktarılabilirler.’‘

İklim uzmanı Bill Collins güney batı İngiltere’deki Met ofisinde mega şehirlerin global bazda hava kalitesini ve iklimi nasıl etkilediği üzerine çalışmalar yapıyor.

Onun üzerinde çalıştığı hava kirliliği projesi sınır tanımıyor. Büyük mesafelere de aktarılabilyior.

İklim uzmanı Bill Collins:

“Biz burda New York, Washington ve Boston gibi üç büyük mega kenti bir araya getirdik. Büyük, şirin ve kırmızı duman akımını görebiliyorsunuz. Ben güzel diyorum ama aslında burda yaşayan insanlar için güzel değil. Atlantik üzerinden İngiltere ve Batı Avrupa’yı vuran kuvvetli batı rüzgarı, bu dalgalanmayı gerçekleştiriyor.’‘

Ozonun insan ve diğer canlıların üzerinde olumsuz etkilerinin yanısıra, mega şehirlerdeki hava kirliliği de iklimi etkileyebiliyor.

Bill Collins:

“İklimi etkileyen iki yönlü kirlilik vardır. Biri, uzun süre yaşayan ve sera gazı etkisi yaratan sebep. Herkesin bildiği gibi karbondioksit asırlar boyu atmosferde kalıyor. Bu durumda sizin kirliliğiniz kendi aracınızdan kaynaklanıyor. Bu da çok uzun zaman diliminde iklimi etkiliyor.”

‘‘Ancak benim daha ziyade ilgimi çeken şey ise kısa ömürlü tepkisel olan bileşenler. Kükürt dioksitlerden biri olan ve atmosferde oldukça hızlı bir şekilde tepki veren, temelde beyaz parlak parçacıklar, ki biz sülfat aerosoller diye adlandırıyoruz. Bu zerrecikler güneş ışınlarını geri yansıtıyor. Bu da dünyada ve atmosferde serinlemeye neden oluyor.’‘

Bill şimdi bu kısa vadeli soğutma etkisinin, küresel ısınmaya olan etkikisini bulmaya çalışıyor.

On yıllardır kentsel kirlilik üzerine mütalaalar yapıldı, rakamlara dökülmeye çalışıldı. Bu gazların ve partiküllerin iklim değişikliğini nasıl etkilediği modeli yeni ve iddialı bir hedef.

Alexander Baklanov:

“Bilimsel bakış açısına göre araştırmanın ölçeği ve bütün bu analizlerimizin kapsam alanı çok geniş. Ve bunun önemli yönlerinden biri de, ilk defa olmak kaydıyla çalışmaya
gayret ediyoruz. Süreç sokaktan başlayarak mega şehire, bölgesel ve küresel ölçekte değişikliğe kadar gidecek.’‘

Dünyanın sadece en büyük 34 şehrinin şu andaki nüfus düzeyleri 2100 yılında gezegeni dörtte bir oranında daha ısıtacak.

Editörün Seçtikleri

Bir sonraki konu
Cepten enerjinizi kontrol edin

futuris

Cepten enerjinizi kontrol edin