Son Dakika

Son Dakika

Eyyafyallayöküll yanardağı ne zaman dinecek?

Okunan haber:

Eyyafyallayöküll yanardağı ne zaman dinecek?

Metin boyutu Aa Aa

Pierre Thomas, Lyon Üniversitesi Dünya Bilim Laboratuvarı’nda çalışan bir jeolog. euronews olarak ona en son 1821 yılında patlayan volkan ile günümüz İzlanda volkanı arasındaki benzerlikleri sorduk. Volkanın ne süreyle aktif olabileceğini ve çevre bölgelerde tehlikeli sonuçlar doğurup doğuramayacağını Pierre Thomas’dan dinliyoruz.

“Kimse bunun ne zaman sona ereceğini bilemez. İzlandalı yerbilimciler patlamanın ne zaman gerçekleşeceğini mükemmel bir şekilde ön gördü. Orada onbeş yıldır yavaş yavaş oluşan bir basınç vardı yani, volkanın patlayacağı biliniyordu. Aslında püskürme bir ay önce Mart ayı ortalarında başladı, ama o zamanlar büyük patlama olacak gibi durmuyordu. İzlanda’da her iki – üç yılda bir gerçekleşen volkanik patlamalardan biri gibiydi ama ne zaman ki yarık açıldı ve buzula ulaştı işte büyük patlama gerçekleşti. Fakat sürpriz olmadı, tahmin ediliyordu.’‘

“Geçen sefer patlama bir buçuk, iki yıl süreyle devam etmişti. Yani birbirleriyle ilişkilendirerek lavın aynı alana aktığını düşünürsek bu püskürmelerin kesileceğini ümid edebiliriz. Eğer volkanik yarık buzula nüfuz ederse lavları yatıştırabilir.’‘

“Buzul, çok kalın ve bol miktarda su ihtiva ediyorsa bu volkanı emer. Denizin derinliklerinde bir akıntı düşünün, lav hemen katılaşır ve bir patlama gerçekleşmez. Eğer çok fazla su yoksa, lav buharlaşmaya başlar ama yine de özel bir şey olmaz. Bu sadece düdüklü tencerelerin her beş dakikada bir basınç vermesi gibidir.

Ama bugünkü gibi hep bir su teması varsa, düdüklü tencere defalarca buhar verir ve 5 – 6 bilemediniz 10 kilometre öteye kül bulutları yollar.’‘

“Volkanlar bulaşıcı değildir. Burada bir patlama olması hemen her yerde volkanik dağların lav saçacağı anlamına gelmez.

Ama tarihsel olarak iki kere düşünmekte fayda var. Bizim garip isimli Eyyafyallayöküll buzulu,
Katla volkanının aktifleşmesinden hemen sonra patladı.

Tamam iki defa olması istatiksel olarak kesin bir bulgu değil, sadece tesadüf olabilir. ama belkide burada bir şey çok aldatmalı bir durum yüzünden volkan daha etkin hale gelmistir. Bu buzulların altında olan bir detayla aktifleşmistir. Ama tabi kendi aktifliği de var çünkü aynı lava sahip değiller. Belki volkanik taşlar olabilir ve bunlar gerçekten çok patlayıcıdır.’‘

‘‘Eğer panik olmak istiyorsak 1783 yılındaki Laki patlamasını hatırlamamız yeterli olacaktır. İki yıl boyunca saniyede iki bin metreküp lav aktı. Tüm dumanlarını saçarak doğaya ve hayvanlara büyük zarar verdi. Halkın dörtte biri bu yüzden hayatını kaybetti. Fakat bu çok istisnai bir durumdu çünkü o olay şu ana kadar kayıtlara giren en büyük patlama.’‘