Son Dakika

Dominique Strauss-Kahn: "Krizin çözümü zaman alacaktır"

Okunan haber:

Dominique Strauss-Kahn: "Krizin çözümü zaman alacaktır"

Metin boyutu Aa Aa

Atina sokaklarında umutlarını kaybetmiş binlerce kişi politikacıları ülkeyi mahvetmekle suçluyor. Yunanistan’la başlayan trajedi Avrupa’yı tehdit eder hale geldi. Artık Euro bölgesinde herkes farkında: parti bitti ve birilerinin hesabı ödemesi lazım.

Piyasaların savurgan ülkelere hiç acıması yoktur. Yatırımcılar sadece“eğer ödeyemiyorsan, ben de artık sana güvenmiyorum ve bütün kağıtlarını ve paranı elimden çıkarıyorum” diyor

Ve ülkeler finansal olarak çıkmaza girdiklerinde Uluslararası Para Fonu’na yardım talebinde bulunuyorlar. Ama IMF başkanı Dominique Strauss-Kahn Euronews’e verdiği özel röportajında çabuk çözüm diye bir seçenek olmadığı konusunda uyarıyor…

Strauss-Kahn: Şu anki kriz sadece Yunanistan’ın krizi değil. Yunanistan’ın bir çok problemi var; yüksek oranlarda borç sorunu; ve rekabetçilik problemi var. Ama Avrupa ve IMF’nin yardımıyla zor olsa da bunun üstesinden geleceklerine inanıyorum. Diğer ülkelerle ilgili olarak da, Avrupa’da kriz nedeniyle mali sıkıntılar çeken bir çok ülke var ama bu sadece Avrupa’yla sınırlı değil dışarıda da birçok ülke var bunu yaşayan.

Bu nedenle heryerde mali disiplinin sağlanması lazım. Ama bu haftanın ana konusu olan Avrupa’ya baktığımız zaman; Portekiz ve İspanya’nın aldığı kararlar çok cesur adımlardır. Onlar gerçekten problemin kökenine iniyorlar ve bunu çözeceklerine inanıyorum.

Strauss-Kahn: Büyüme, kritik soru. Yunanistan’ın büyüyebilmesi neden çok zor? Çünkü rekabetçilikleri yeterli değil. Bu ne demek? Yani onların ürettiği mal ve hizmetler diğer ülkelerde üretilen aynı kalitedeki mal ve hizmetlerden daha pahalı. Bu nedenle maaşları azaltmaları gerekiyor. Bu çok acı ama son derece gerekli bir önlem çünkü diğer ülkeler kendilerinden daha az maliyetlere sahip olduğu sürece Yunanistan ürettiklerini satamaz. Burda sadece gelişmemiş Asya, Afrika ve Güney Amerika ülkelerinden bahsetmiyorum; Euro bölgesindeki komşularından bahsediyorum. Yunanistan’ın üretim maliyetleri Almanya’nın yüzde 20-25 üzerinde; bu düzeltilmeli.

Bir ülkenin ev işyeri gibi varlıkları müşteri bulamayınca ya da fiyatları ciddi oranlarda düşünce borçlar, kamu ya da özel setör olması farketmez, dayanılmaz hale gelir. Tek çözüm yolu harcamaları kısmak ve yeni gelirler bulmaktır. Anlaması kolay fakat uygulaması çok zor.

Strauss-Kahn: Ve siz çok zengin olabilirsiniz, hatta Rockefeller bile olabilirsiniz ama çok borcunuz varsa bir anlamı olmaz. Yani sorulması gereken soru ne kadar zengin ya da fakir olduğunuz değil, servetinizin borçlarınıza oranıdır. Ve örneğin Yunanistan gibi bir ülke için, kısmen geçmişte yapılan hatalardan dolayı; kısmen küresel finansal krizin etkileri nedeniyle halihazırdaki borç oranı çok yüksek. Bunu azaltmaları lazım başka çıkar yolu yok. Çünkü bu sorunu çözmedikleri sürece kimse onlara borç vermeyecektir.

Yunanistan, Portekiz ve İspanya’daki politikacılar halklarından ciddi fedakarlıklar istedi. Finansal kriz sırasında bankaları kurtaran vergi mükellefleri, yani halk, şimdi de Euro bölgesini tehdit eden bir krizden kurtulmak için tekrar elini cebine atmak zorunda.

Strauss-Kahn: Eminim ki finansal kriz sırasında hazinelerden bankalara ve sigorta kuruluşlarına aktarılan ve faturası değişik ülkelerdeki vergi mükelleflerinin sırtına yüklenen borçlar bu şirketler tarafından bir gün geri ödenecektir. Yani halkın kaybettiği bir şey olmayacak hatta bazıları faiz getirisinden dolayı bundan kar bile edecek.
Aynı şey ülkeler içinde geçerli; IMF olarak biz mali zorluklar çeken ülkelere borç veriyoruz, ama her zaman alacaklarımızı tahsil ettik. Yani bu operasyonlarda kimse Dolarlarını ya da Eurolarını kaybetmiyor. Ülkelerin tekrar düz yola çıkabilmesi için yardım ediyoruz ama tabii ki bunlar bağış ya da hediye değil. Bunlar kredi ve bu krediler geri ödeniyor.

Strauss-Kahn: Biz bir çeşit doktoruz. Ülkeler hasta olduğunda gidiyoruz ve yardım ediyoruz. Ülkeler hasta değilse bizi çağırmıyorlar. Sonuçta evet bizler ülkelere yardım ediyoruz ama çabanın büyük kısmını ülkelerin kendilerinin göstermesi gerekiyor. Çünkü biri hasta olduğunda sadece ilaçlarla iyileşmez, davranışlarını değiştirmesi gerekir, moralini yüksek tutması gerekir ve hastalıkla mücadele etmesi gerekir.

Avrupa Birliği de aynı durumda. uzun yıllar önce inşa edilen yapı ve on yıl önce kurulan Euro bölgesi açıkça görülüyorki normal zamanlarda evet ama kriz zamanlarında yeterince güçlü değil.

Ayrıca Komisyon üyesi Olli Rehn tarafından önerilen taslak da çok önemli. Çünkü, Euro bölgesini ekonomik ve mali kordinasyon anlamında çok daha güçlendirebilir ve üye ülkeler tarafından takip edilirse Euro bölgesini tam anlamıyla işler hale gelmesi için çok önemli bir reform olacağını düşünüyorum.

Strauss-Kahn: Kriz elbette çok kötü bir şey, ama bundan alınacak bazı önemli dersler var. Avrupalı politikacılar, sendika liderleri, iş dünyası, akademisyenler eğer Avrupa Birliği’nin devam etmesini, Euro bölgesinin başarılı olmasını istiyorlarsa ortak para birimiyle başladıkları süreci tamamlamaları gerektiğini anladı. Açıkçası bugün Euro henüz tamamlanmamış bir projedir. Ortak bir par birimi var ama kriz zamanlarında bunun güvenilir kalmasını sağlayacak ortak bir ekonomik çevre yok. Avrupalıların krizi fırsata çevirip, Avrupa kurumlarını tekrar canlandıracaklarını düşünüyorum.