Son Dakika

Filat: Avrupa artık Transnistriya sorununa daha fazla müdahil

Okunan haber:

Filat: Avrupa artık Transnistriya sorununa daha fazla müdahil

Metin boyutu Aa Aa

Daha önce Romanya’nın hakimiyetinde olan Moldova, İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Sovyetler Birliği’nin kontrolüne geçti.

1991’de bağımsızlığını kazanmış olmasında rağmen Rus ordusu Dinyester Nehri’nin doğusundaki Moldova topraklarında konuşlanmaya devam etti. Ordu, kendisini Transnistriya Cumhuriyeti olarak tanımlayan bölgede çoğunluğu Ukraynalı ve Rus olan Slavları destekliyor.

Moldova, Avrupa’daki en fakir ülkelerden biri. 2009 sonbaharında batı yanlısı Vlad Filat başbakanlık koltuğuna oturdu fakat parlamento ülkenin cumhurbaşkanını hala seçemedi.

Euronews, Lüksemburg’da Başbakan Vlad Filat’la hükümetinin önceliklerini ve Transnistriya sorunu üzerine konuştu.

Euronews: Sayın Başbakan, Lüksemburg’tan baktığınızda ülkenizdeki, Moldova Cumhuriyeti’ndeki gelişmeler nasıl görünüyor?

Filat: Buradan bakılınca farklı görünüyor tabi. Ama bu Chisinau’da kalıp çalışmamız gerektiği gerçeğini değiştirmiyor. Buradan farklı görünüyor çünkü ülkemin ve vatandaşlarımın sorunlarını daha net görebiliyorum. İsteyince bütün detayları görebiliyorsunuz.

Diğer taraftan Lüksemburg’dan gördüğüm bir diğer şeyse Moldova’nın Avrupa Birliği konusunda net bir perspektifinin olduğu. Avrupalı dostlarımızdan aldığımız desteğin farkındayız.

Euronews: Moldova finansal krizden etkilendi mi ve krizin etkilerini hala hissediyor musunuz?

Filat: Finansal krizden doğrudan etkilendik. Ama şunu eklemem gerekir ki, bizi asıl etkileyen bir kriz sırasında gerekli olan önlemlerin olmamasıydı. Bu da aslında bizden önceki hükümetin bir hatasıydı.

Euronews: Brüksel’de üzerinde durduğunuz konulardan biri de Transnistriya’ydı. Bu sorunun çözüme kavuşma ihtimali sizce nedir?

Filat: Moldova, müttefiklerinin katılımıyla bir müzakere süreci başlatmış durumda ama bu çok da basit olmayan bir süreç.

Amaç bu uyuşmazlığa kalıcı bir çözüm bulmak. Açıkçası bu, sadece benim ülkemi değil tüm bölgeyi hatta Avrupayı ilgilendiren bir sorun.

Ben müzakerelerde kat edilen mesafeden, çözüme doğru alınan yoldan memnunum.

Dikkatinizi çekmek istediğim bir diğer konu Arupalı kurumlar bu sürece daha önce hiç olmadığı kadar dahil oldular. Almanya Başbakanı ve Rusya Devlet Başkanı arasında imzalanan müzakere sözleşmesi bunun önemli bir örneğidir.

Euronews:

Peki bu sözleşme ne anlama geliyor?

Filat: Bu, Avrupalı kurumların süreci daha yakından takip edeceği; Moldova’nın egemenliği ve bağımsızlığı için kritik öneme sahip Transnistriya probleminin çözümüne katkıda bulunacağı anlamına geliyor.

Aslında bu, soruna gerektiği önemi vermek anlamına da geliyor, yani önemli aktörlerin seviyesine çıkarmak. Bu sadece bölgedeki ülkelerin değil Avrupa toplumunun da gündemine sokmak demek.

Euronews: Sizce sorun Rus askerlerin bölgeden çekilmesiyle çözülebilir mi?

Filat: Sürece sadece o açıdan bakmak yanlış olur. Tabiki bölgenin silahlardan arındırılması ve Rus askerlerin çekilmesi Rusya Federasyonu adına önemli bir taahhüt olur fakat bu alınacak önelmlerden sadece biri.

Euronews: Yirmi yıldan fazla bir süredir devam eden bu sorunda Rusya’nın pozisyonu nedir?

Euronews Filat: Rusya Federasyonu tarafından alınan son kararlara ve atılan adımlara baktığımızda, Moskova’nın Transnistriya probleminin çözülmesini isteyenler tarafında olduğunu kabul etmeliyiz.

Euronews: Moldova ve Rusya arasındaki ilişkileri nasıl tanımlarsınız?

Filat: Göreve geldiğimiz ilk andan beri Moldova adına iki tarafın da çıkarına olan ilişkiler kurmaya başladık. Bu yönde çalışmaya devam ediyoruz. Başbakan Vladimir Putin’le şu ana kadar yaptığım ve kabinedeki arkadaşlarımın da katıldığı görüşmeler bu yaklaşımın doğru olduğunu gösterdi.

Euronews: Peki Eylül ayında yapılması planlanan referandum?

Filat: Ülkemizdeki anayasal kriz bir sır değil. Bu kriz Moldova’yı siyasi belirsizliklerin içerisinde bırakıyor ve adımlarımızda sıkıntı teşkil ediyor. Avrupalı paydaşlarımızın yardımları ve kendi içimizde yaptığımız toplantılarla bu krizin üstesinden gelme yollarını belirlemeye çalıştık.

Sonunda bana göre işe yarayacak bir çözüm bulduk. Durumumuz için başka bir çıkış yolu yok. Biz de anayasada değişiklikler yaparak vatandaşlarımıza cumhurbaşkanını doğrudan seçme hakkı vermek için eylülde referanduma gitmeye karar verdik. Kasım ayı ortalarında cumhurbaşkanlığı seçimleriyle birlikte erken genel seçimler yapılacak.

Euronews: Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aday olmayı planlıyor musunuz?

Filat: Bu doğru zamanda alınması gereken bir karar. Her halükârda buna gelişmelere göre partim karar verecektir.

Euronews: Avrupa Birliği’yle imzaladığınız ya da imzalayacağınız en önemli anlaşma sizce hangisidir?

Filat: Şu ana kadar yapılanları düşünürsek, tabiki bugün imzaladığımız vize uygulamasını kaldırma sürecini başlatan anlaşma. Halkımınız bunu haketmişti.

Euronews: Moldova’nın Avrupa Birliği’ne üye olma konusunda üzerinde anlaşılan ya da ümit edilen bir tarih var mı?

Filat: Bir tarih var bu çok yakın ama bunun hakkında konuşmamayı tercih ediyorum. Fakat sık sık söylediğim şeyi tekrarlamak istiyorum, bu zamanlama doğrudan Moldova olarak nasıl hareket ettiğimize bağlı.

Euronews: Komuşunuz Romanya’yla ilişkileriniz nasıl?

Filat: Romanya bizim için komşudan öte bir ülke. İyi ilişkilerimiz var. Prut Nehri’nin iki yakasındaki ülke vatandaşları için alınan iyi sonuçlar ortada.

Bunu, eski alışkanlıklarımız olan insanların duygularını manipüle ederek değil Avrupalı bir bakış olan ülkenin rasyonel çıkarlarını merkeze alarak başardık.