Son Dakika

Astana Ekonomik Forumu

Okunan haber:

Astana Ekonomik Forumu

Metin boyutu Aa Aa

Kazakistan, Astana Ekonomik Forumu’na üçüncü defa ev sahipliği yaptı. Elli ülkeden iki bin ekonomist tekrar bir finans krizi ve durgunluk yaşanmaması için çözüm yollarını tartıştı. Krizin şu anki merkezi konumunda olan Avrupa’ya Kanada Eski Başbakanı Jean Chretian gibi liderler bazı önerilerde bulundu:

“Yüksek borçları ve bütçe açıkları olan ülkeler var. Bu durum özel sektör yatırımlarını da yavaşlatıyor çünkü devletler piyasadan çok fazla borç alıyor. Ek olarak artan belirsizliklerde özel sektörü olumsuz etkiliyor.

Kanada da 1993-94 yıllarında aynı durumdaydı. Ama mali disiplini sağlayarak ve özel sektöre güven aşılayarak yatırımların devam etmesini sağladık.”

Avrupa ekonomisindeki yangını söndürmeye çalışanlardan biri de Avrupa Yatırım Bankası. Astana’da bankanın başkanı Philippe Maystad mali önlemlerin düzelmenin sürdürülmesi için gerekli olduğu ifade etti:

“Avrupa’da bütçe kordinasyonunu sağlayacak bir strateji geliştirmemiz gerektiği açık, ancak bu sayede piyasalardaki güveni tekrar sağlayabiliriz. Yani bu kordinasyon şart ama her ülkenin kendi özel durumları vardır ve her önlemi her ülke için aynı oranda tabii ki uygulayamayız.”

Büyümenin yavaşlaması ve artan borçlar Euro üzerinde de baskı oluşturdu. Ortak para biriminin mimarlarından biri olan Nobel ödüllü ekonomist Robert Mandell Euro’daki hızlı değer kaybının o kadar da kötü olmadığını belirtiyor:

“Değer kaybı çok fazla olmadı. Kötü haberler gelince 3-4 cent düşebilir ama bu sorun değil. Ayrıca Euro dip seviyesinden döndü. Bence artık aşağı yönlü trendi geride bıraktı. Günlük seyir hakkında da kimse bir şey söyleyemez çünkü onu tamamen duygusal ve spekülatif hareketler belirliyor.
Sonuçta şunu söyleyebilirim Euro’nun değeri şu an doğru seviyede.”

Forum’da ev sahibi Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev krizden çıkışın en iyi yolunun küresel para birimi dahil ekonomik entegrasyonu arttırmaktan geçtiğini vurguladı.

Bu, İspanyol ekonomist Ramon Tamames’in de savunduğu bir kavram:

“1944’ten 1971’e kadar dünya farkında olmasa da ortak para birimi vardı. Bu IMF tarafından yönetilen altına endeksli uluslararası para sistemiydi. Sistem ortadan kaldırıldı ve dalgalı kur rejimine geçildi. Bu da bir sürü krize neden oldu.

Küresel bir para birimine sahip olmanın avantajları daha istikrarlı finansal sisteme sahip olmak ve transfer fiyatlamarından kurtulmaktır. Ayrıca gelişmemiş ülkelerin hiç bir kıymeti olmayan bir para birimi yerine gerçek bir para birimine sahip olmalarını sağlar.”

Daha fazla ekonomik entegrasyon yabancı yatırımlar için önemli bir anahtar. Bu yüzden Kazakistan, Ekonomik Kalkınma ve Ticaret Bakan Zhanar Aitzhanova’nın da belirttiği gibi kısa bir süre önce Rusya ve Belarus’la gümrük birliği anlaşması imzalayarak ortak bir pazar kurdu:

“Aynı ithalat vergilerinin uygulandığı ortak gümrük uygulamasına geçtik. Şimdi de lisanslama gibi gümrük vergisi dışındaki uygulamalarda da ortaklık yapıyoruz.”

Kazakistan’ın büyük hayalleri var ve küreselleşme yolunda önemli bir rol almak istiyor. Önümüzdeki yıl Kazakistan’ın ortasından geçen 5 bin kilometre uzunluğunda karayolu yapılacak. Tamamlandığında bu otoyol Çin’i Avrupa’ya bağlayacak.

Peki burada yatırım yapmanın ilk adımı nedir? Bunu ülkenin 70 milyar Dolar’lık yatırım fonunun başındaki kişi olan Kairat Kelimbetov’a sorduk:

“Bizim fonumuzu devlet ve özel sektör arasındaki bağlantı olarak görebiliriz. Şu an kontol ettiğimiz devlete ait varlık 70 milyar Dolar civarında. Milli uranyum, petrol, doğalgaz, havayolu, demiryolu şirketlerinde hisselerimiz var. Bankalarımız da var. Büyük şirketler için iyi ve güvenilir bir ortak olduğumuzu düşünüyorum. Bu nedenle çeşitli ortaklıklar ve ortak girişimler anlamında değişik fırsatları değerlendirebiliriz.”

Fikirlerin ve dillerin denizde ve steplerin üstünde daha hızlı hareket ettiği söylenir. Astana Forumu’ndan çıkan iki ana fikir gelişmekte olan ülkelerin doğal kaynaklarından ve dinamizminden faydalanmak ve gerçek bir küresel para birimi oluşturmak.