Son Dakika

Expo Çin için ne ifade ediyor?

Okunan haber:

Expo Çin için ne ifade ediyor?

Metin boyutu Aa Aa

Şanghay Expo, Çin’i ve siyasi kadrolarını daha önce olmadığı kadar dünyanın ilgi odağına oturttu. Bu organizasyonun ardındaki mesaj neydi ve Çin’in dış dünyayla olan ilişkisini nasıl etkileyecek? Çin konusundaki uzman yazar ve yayıncı Robert Lawrence Kuhn, bu konuyu Çin’in önde gelen simalarıyla konuştu. İlk misafiri Şanghay’ın önde gelen Komünist Parti yöneticilerinden Yu Zhengsheng oldu.

Khun:
“Sekreter Yu, Expo’ya büyük bir önem verdiniz. Bununla özelde Şanghay, genelde de Çin halkının geleceğini şekillendirebilmesi amacıyla bugünkü metafizik duruşlarını değiştirmelerini sağlamayı hedeflediniz. Bu metafizik boyuta biraz eğilmek istiyorum. Şanghay Expo, Çin halkı için ne mana ifade ediyor?

Yu:
“Ne tür bir şehir hayatı bizim için uygun ya da ne tür bir yaşam tarzı, şehirdeki hayatı daha sürdürülebilir hale getirecek? Sorunların şehirleşmenin artmasıyla büyüdüğünü kabul etmemiz lazım. Şehirleri nasıl daha yaşanabilir kılabiliriz? Şehrin çevre üzerindeki olumsuz etkilerini nasıl azaltabiliriz? Kirlilik yayılıyor, enerji tüketimi artıyor. Ve gündeme bir soru geliyor: Bu gelişme sürdürülebilir mi? Ne tür bir yaşam tarzı benimsemeliyiz? Uzunca bir süredir, özellikle Amerika’nın başını çektiği batıda, yaşam doğrudan enerji tüketimiyle ilintili olarak algılandı. Amerika tekerlekler üzerinde ilerleyen, devasa arabaların çok yakıt tükettiği bir ülke. Çin böylesi bir şeyi kaldırabilir mi? Çin büyük bir ekonomik başarı gösterdi… Ama büyük sorunlarımız da var. Gelir seviyeleri arasındaki uçurum ve gerginleşen insani ilişkiler gibi. Özetle, şehir yaşamının gelişimini göz önünde tuttuğumuzda, asıl mesele şu.. İnsanların kendi arasında ve yine insanlarla doğa arasında uyumlu bir ilişkiyi nasıl yaratacağız?”

Şanghay’ın Expo’ya ev sahipliği yapma hakkını kazandığı 2002’den bu yana hem Çin’de hem de küresel ekonomide büyük değişiklikler oldu. Bu değişikliklerin nasıl bir etkisi oldu ve ülkeyi bundan sonra ne bekliyor? Robert Lawrence Khun eski bir diplomat olan Wu Jianmin’le görüştü.

Kuhn:

“Expo’nun geçmişi ve misyonu hakkında neler söyleyebilirsiniz?”

Wu:

“Expo’nun misyonu insanoğlunun sahip olduğu medeniyeti ilerletmektir. Bu çok önemli bir görev. Peki, bu misyon hangi açıdan yerine getirilecek? Öncelikle insanoğlunun yarattığı medeniyetin başarılarının sergilenmesiyle. İkincisiyse, insanlığın önünde yatan büyük meseleyi gündeme getirerek: Gelişiyor ve geliştikçe daha çok kirletiyoruz. Yerküreyi daha çok tahrip ediyoruz. Bugünkü şehirleşmenin boyutları ve hızı akıl almaz oranda. Bunun artıları kadar, doğal olarak eksileri de var. Şehirde yaşayan biri, kırsalda yaşayan birinden üç kat daha çok tüketiyor.

Kuhn:

“Çin açısından bakarsak, ekonomi ve politik iklim gibi alanlarda reform yapmaya devam etmesi gerektiği aşikar. Hepimiz bunda hemfikiriz. Bazıları dış dünyaya açılmanın reform yapmaktan daha önemli olduğunu söyleyecektir belki….”

Wu:

“Haklısınız. Dışa açılım önemli. Bildiğiniz gibi 1978’de, bir önceki lider Deng Xiaoping, Çin halkına, ‘dış dünyaya açılım ve reform’ olarak tanımladığımız yeni bir rota çizmişti. Biz Çinliler, küreselleşmeyi kucaklamak için değişmemiz gerektiğini biliyoruz. Çin’in başarısının sırrı bu. Bu rotada devam etmemiz lazım.”

Kuhn:

“Bu bakış açısı, siyasi reformlar için de geçerli mi?”

Wu:

“Kesinlikle. Dış dünyadan öğrenmeye hazırız. Dünya gelişiyor. Çin de insanlığın bir parçası. Biz Çinliler dar görüşlü insanlar değiliz. Diğer medeniyetlerin birikimlerinden ders almayı, öğrenmeyi seviyoruz.

Şanghay’ın nihai sonucu ne olursa olsun, Expo, hem ülke içinden hem de dışından, Çin’de büyük çaplı değişim yaşanması gerektiği şeklindeki beklentileri güçlendirdi.