Son Dakika

Okunan haber:

Obama-Hu buluşmasından kim ne bekliyor?


Çin

Obama-Hu buluşmasından kim ne bekliyor?

Amerikan Çin diplomatik ilişkilerinde son derece önemli bir hafta yaşanıyor. Ama bu olay ilişkilerin kaderini ne kadar etkileyecek?.’‘Çinli liderler nasıl düşünüyor’‘ adlı kitabın yazarı, Amerikalı ünlü diplomasi analisti Robert Lawrence Kuhn bu soruya yanıt aramak üzere aramızdaydı:

euronews muhabiri Nial O’Reilly:
Dr Kuhn Başkan Hu Amerikan basınına verdiği son demeçlerde geçmişle topyekûn kopuşu simgeleyecek yeni bir dönemden söz ediyor. Siz bu ziyaretin ABD-Çin ilişkilerinde yepyeni bir başlangıç olduğunu düşünüyor musunuz?

Kuhn:
Bu yıl, ikili ilişkilerde tarafların birbiriyle konuşmaya yeni başladığı 1972’den beri en kötü yıl oldu denebilir. Herşeyin önüne geçen ekonomik ilişkiler, dış ticarette dengesizlikler, iki ülkede de yankı uyandıran kur sorunları. Tayvan’a silah satışıyla ilgili sorunlar, insan hakları tartışması ve Nobel barış ödülü meselesi.

Güney Çin denizi konusunda Çin’in yaptığı oldukça saldırgan açıklamalar. Öyle düşünüyorum ki tam bu noktada Başkan Obama ve Başkan Hu bilgeliklerini ortaya koydular ve ‘‘bir adım geri atalım, başkan Hu’nun gelişinin yarattığı fırsatı iyi değerlendirelim, herşeyi yeniden konuşmaya koyulalım’‘ diye düşündüler ki bence asıl önemli olan da bu. Küresel ısınma, hassaslığını koruyan Tayvan ihtilafı, ticari ilişkiler ve insan hakları gibi konularda çözüm bekleyen daha bir çok durum bulunmasına rağmen bunlardan da önemli olan şey, simgesel olarak Başkan Obama’nın Başkan Hu’ya Beyaz Saray’da özel akşam yemeği daveti vermesi.

euronews:
İki taraftan hangisi sizce bu ziyaretten daha fazla tatmin olacak?

Kuhn:
Öyle düşünüyorum ki Çinliler simgesel açıdan elde etmek istediğini daha iyi biliyor. Amerikan tarafına gelince, Kuzey Kore ve İran gibi konularda, bu arada kur farkları ve diş ticaret konularında Çin’den özgün yardım bekliyor. Benim yaklaşımım o ki bütün bu konularda bir miktar ilerleme olacak ama o kadar da fazla olmayacak. Çok büyük altüst oluş bekleyenler hayal kırıklığına uğrayacak.

euronews:
Yaygın bir inanca göre halihazırda Başkan Hu’nun bu geziden kazanacağı daha fazla şeyler var. Katılır mısınız?

Kuhn:
Bence ikisinin de beklentileri var. Başkan Obama yenik çıktığı bir seçimden ağır yara aldı ve bir sonraki başkanlık seçimini kazanma peşinde. İşsizlik dosyası çok oönemli. Uluslararası sorunları nasıl ele alıyor bu konuda vereceği izlenim hayati önemde. Ekonominin düzelme yoluna girmesi gerekiyor. Çinlilerin de bu konularda yapabileceği katkılar son derece önemli.

Başkan Hu için ise işler daha farklı. Görevinin 10.uncu yılını tamamlıyor. Geride hayli zengin bir bilanço bıraktı denebilir. Başkan Obama’yla yedi kez görüştü. Ama bu görüşmesi ilk devlet ziyareti olacak. Çin cumhurbaşkanı Amerikanın en yakın ve mümtaz müttefiklerine gösterdiği görkemle başkan Hu’yu bu devlet ziyaretinde ağırlayacak. Bu da Hu’nun kendinden sonrakilere bırakacağı manevi mirasta önemli bir yer tutacak.