Son Dakika

Hava sahasını Kaddafi yanlılarına kapatma tartışması

Okunan haber:

Hava sahasını Kaddafi yanlılarına kapatma tartışması

Metin boyutu Aa Aa

‘‘En kısa sürede uçuşa yasak bölge istiyoruz’‘. Kaddafi’ye bağlı güçlerin saldırıları karşısında sabırsızlanan Bingazi’ye egemen asi güçler BM’in böylesi bir kararı empoze etmesini talep ediyor.

Ancak olası uçuş yasağının sakıncaları önceden hesaplamak kolay değil. Avrupa Parlamentosunun dünkü toplantısında Libyalı rejim karşıtlarının temsilcileri buna yeşil ışık yaktı. Ama bir şartla..

Libya Geçici Ulusal Konsey Üyesi Mahmoud Jebril Bu güçlü ölüm makinelerini durdurmanın yolunun uçuşa yasaklı bölge kumaktan geçecekse bu konuda tek bir koşularının olduğu nu kaydetti. ‘‘Libya topraklarında yalnız bir yabancı asker bile bulunmaması.’‘ Bu olasılığa külliyen karşı olduklarını vurguladı.

NATO kararagahında da, bu tür bir önlem yürürülüğe komadan önce koşulan şartlar var. Genel Sekreter Andress Fogh Rasmussen’e göre birinci şart NATO desteğinin vazgeçilmez olduğunun kanıtlanması.

Rasmussen NATO operasyonun sadece BM’in vereceği yetkiden sonra yürürlüğe konması gereğine işaret ediyor. Son tahlilde bölge ülklerinin vereceği onayı da gerekli görüyor.

Sürecin tıkanmasının, en azından sürüncemede kalma ihtimalinin olduğu kurum BM Güvenlik Konseyi. Çin ve Rusya Libya’da uçuşa yasaklı bölge oluşturma fikrine onay vermeye hazır değil. Çin ve Rusya veto yetkisi olan ülkeler arasında. Güvenlik Konseyi’nde 5 daimi üyenin herbirinin veto hakkı var. Daimi olmayan 10 üyeyle birlikte, aldığı kararların kanun kuvvetinde olduğu tek kurum BM Güvenlik Konseyi. Bir karar tasarısının Güvenlik Konseyi tarafından onaylanmış sayılması için 9 üyenin lehte oy vermesi ve tasarının veto yememesi gerekli.

Konsey 26 Şubat’ta sadece 4 gün süren müzakerin ardından oy birliğiyle Libya’ya yaptırım kararı almıştı. Yaprımlar silah ambargosu, Kaddafi ve yakınlarına getirilen seyahat yasağı ve mal varlıklaının dondurulması şeklindeydi.

Ne var ki uçuşa yasaklı bölge kararı çok daha vahim sonuç yaratacak cinsten. Saddam sonrası Irak’ı anımsayanlar için riziko dolu bir macera. Hatta ABD Savunma Bakanı ihtiyatı elden bırakmadı denebilir.

Savunma Bakanı Robert Gates ‘‘Hava sahasını uçuşa kapamak Libya’ya yönelik bir saldırı düzenlemeyi ve uçak savar savunma sistemini imha etmeyi gerektiriyor.’‘ hatırlatmasına gerek duydu.

Diğer bir tartışma konusu kısıtlamaların hangı alanı kapsayacağı. Biinci şık, Kaddafi’nin hava kuvvetlerine konacak kıstlama isyancıların kontrolündeki bölgeyle sınırlı tutulabilir. Veya tam tersi, tüm Libyayı kapsayabilir. Bu ikinci şıkta uçuşa yasaklı bölgeyi hayata geçirmek çok daha zor bir uygulama oloacak demektir.

euronews’den Farouk Atig, IRIS’ten Pascal Boniface ile Libya’yı konuştu