Son Dakika

Okunan haber:

Tüberkuloz (verem) Avrupa'da artarak devam ediyor


Bilim-Teknik

Tüberkuloz (verem) Avrupa'da artarak devam ediyor

Tüberkuloz yani verem, Avrupa genelinde çocukların sağlığını tehdit etmeye devam ediyor. Çocuklarda tüberkulozun teşhis ve tedavisi ise hala oldukça zor. Peki neden bu kadar zor ve hastalığın yayılmasının durdurulması için neler yapılabilir?

Euronews İngiltere ve Romanya’da, solunum yolu ile akciğerlere giren tbc basilinin mikrobunun neden olduğu, akciğerlerde yerleşen, ancak kan ve lenf yoluyla tüm vücudu etkisi altına alan ve tedavi edilmediği takdirde ölümle sonuçlanabilecek bu bulaşıcı hastalığı araştırdı.

Sporu da seven Glasgowlu Jarvis’e astım, zatürre ve kalp hastalığı gibi yanlış teşhisler konulmuş ve tedavi uygulanmış. Doktorların Jarvis’e doğru bir teşhis koyması ise tam dokuz ayı bulmuş.

Eski bir tüberkuloz hastası Jarvis Kelly, yaşadığı süreci anlattı:

‘‘Önceleri nefes darlığından şikayet ediyordum. Fazla enerjim yoktu ve kötü bir şekilde öksürüyordum. Zaman zaman da gögsümde ağrı hissediyordum. En nihayetinde bende tüberkuloz olduğunu teşhis ettiler. İki ay boyunca okulumdan uzaklaşmak zorunda kaldım. Aynı zamanda çok fazla ilaç kullandım.’‘

İngiltere’nin başkenti Londra’daki St. Mary’s Hastanesi’ndeyiz.

Çocuk tüberkulozunun bazı ülkelerde azalmasına rağmen çocuk doktorları bu hastalığı teşhis etmekte başarısız olabiliyor. Çocuklar ancak risk grubuna girdiğinde teşhis konulabiliyor. Kendi alanından uzman olan Londra Emperyal Koleji’nden Doktor Beate Kampmann, bunun yeterli derecede bilgi sahibi olunmamasından kaynaklandığını dile getiriyor:

‘‘Sanırım Jarvis’in rahatsızlığı meselesinde kimse onun tübekuloz olabileceğini tahmin etmedi. Aynı zamanda konulacak tanı için istenen testlerden de yola çıkarak bu sonuca varılamazdı. Avrupa’da tüberkuloz artık bitti gibi algılanıyor. İnsanlar da bu rahatsızlığın genelde yetişkinlerde olabileceğini düşünüyor. Çünkü Avrupa’da tüberkuloz olan çocuk sayısı oldukça az. Hatta bazı bölgelerde çocukların derilerinde lekeler olsa bile.’‘

Jarvis’in yaşadığı kentte tüberkuloz hastası olmamasına rağmen o yine de bu hastalığa karşı mücadele verdi. Bir önceki yıl aynı hastalığa yakalanan hocasından bulaşmış olması imkan dahilinde. Üzücü olan nokta ise, hali hazırda var olan aşıların ve testlerin yeterli derecede güvenilir olmaması.

Jarvis’in annesi Linda Kelly, aşıya rağmen hastalığın ortaya çıkmasını anlayamadıklarını söyledi:

“İşin açıkçası tüberkuloz olabileceğini düşünmedik. Çünkü BCG (Bacillus of Calmette and Guerin) aşısını yaptırmıştık. O zaman bu aşının artık yeterli olacağını düşünmüştük. Deri testi de negatif çıkmıştı. Ama asıl önemli olansa, sağlık görevlilerinin bize, Jarvis’in zatürre olduğunu söylemesiydi. Çekilen röntgenlerde de zatürre olduğu sonucu çıkmıştı. Doktorlar herhangi birşey olmayacağını ve endişe etmememiz gerektiğini söylemişlerdi.’‘

Araştırmacılar laboratuvarlarda tüberkuloz mikrobakterisini araştırmaya devam ediyor.

Tüberkulozun yetişkinlere göre çocuklarda teşhisi çok daha zor. Çocuklarda kesin bir analiz için yeterli bakterinin bulunduğu balgam da yok. Çocuk doktorlarının doğru tanıyı koymabilmesi için, çeşitli ipuçlarını büyük bir bulmacanın içine koyması gerekiyor.

Doçent Dr. Beate Kampmann, olasılıklarla yola çıkılması gerektiğinin altını çiziyor:

‘‘Herşeyden önce işe tüberkuloz olma olasılığı düşünülerek başlanır. Ardından tüberkuloza neden olabilecek bir durum olup olmadığı üzerine düşünülür. Hatta zaman aşımına uğramış olsa bile. İyi bir araştırmanın ardından tarihçe iyi okunarak herhangi birşeyin olabileceği bilgisi alınır. Çocukta tüberkuloz tanısına sebebiyet verecek belirtilere bakılır. Bu çoğu zaman kilo kaybı ve öksürük gibi net olmayan belirtiler de olabilir. Ancak kronikleşmesi herşeyi ortaya koyar. Bütün bunlar ortaya çıkıncaya kadar, mikrobiyoloji testine gidilir ve balgam örnekleri alınır.’‘

Uzmanlar teşhis yöntemlerinin geliştirilmesi için daha çok fazla çalışılması gerektiğini ifade ediyor. Etkili ilaçların kullanımı, terapi süresinin kısaltılması ve daha iyi aşıların yapılması tüberkulozun engellenmesine yardımcı olacaktır. Aşı olacak adayların büyük bir kısmı ise tespit edildi bile.

Doçent Dr. Beate Kampmann, yeni aşıların geliştirildiği müjdesini veriyor:

“Laboravarımızda yeni bir antijen geliştirmeye çalışıyoruz. BCG aşısının bir kısmı olumlu yönde geliştirildi. Şimdi çeşitli koşullarda çocukların antijenlere verecekleri tepkiyi görmeye çalışıyoruz.’‘

Dr. Davide Manissero, çocuk tüberkulozunun önlenmesinin en iyi yönteminin yetişkinlerin sağlıklı tutulması olduğunu söylüyor. Dr. Manissero, Stockholm merkezli Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi bünyesinde tüberkuloz bölümü başkanlığı görevini yürütüyor. Bu ajansın amacı, Avrupa’da bulaşıcı hastalıkların yayılmasını izleyerek vatandaşların sağlıklı ve güvenli tutulmasını sağlamak.

Dr. Manissero’ya göre Avrupa içinde hastalığın yayılması, yine birlik içindeki bazı ülkelerden kaynaklanıyor:

“Avrupa Birliği içinde çocuk tüberkulozu tartışmaları teşhis ve tedavinin çok ötesinde. Hatta AB sınırları içinde çocuk tüberkuloznun bulaşmasının engellenmesi için emsali görülmemiş imkanlara sahibiz. Avrupa Birliği içinde artarak devam eden çocuk tüberkulozu yine kendi sınırlarımız içindeki üye ülkelerden kaynaklanıyor. Bu da genelde yetişkinlerden bulaşıyor. Bundan dolayı yetişkinlerin erken teşhis ve tedavi edilmesi tüberkulozun çocuklara bulaşmasını engelleyecektir.’‘

Romanya’nın Brasov kentindeyiz.

Çocuk tüberkulozunun yayılmasının engellenmesi, teşhisi ve etkili tedavisi aynı anda tüm Avrupa ülkeleri içinde tartışılıyor.

Romanya’nın Brasov kentindeki bu hastanede, tüberkuloz şikayeti olan küçük hastalar, altı ay boyunca gözetim altında tutularak tedavi ediliyor.

Tüberkuloz hastası Viorica Cocoras:

“Dışarıda oynarken hastalandım. Vücudumda tuhaf birşey çıktı. Sonra da büyük annem beni buraya getirdi.’‘

Bir başka tüberkuloz hastası Cristina Arnaut:

“Bana hasta olan kız kardeşimden bulaştı. Ama o öldü.. Benim de tedavi olmak için bu hastanede olmam gerekiyormuş.’‘

Her çocuk günlük düzenli olarak ilaç almak zorunda. Altı aylık tedavi programı süresince çocukların aldığı ilaçların sayısı bini geçiyor.

İlaçlar çocuklar için çok iyi değil. Yutarken zorlanıyorlar. Zaman zaman da yan etkilerinden dolayı kusabiliyorlar. Ancak maalesef şimdilik bunun ötesinde bir tedavi yöntemi henüz yok.

Romanya’daki Pneumofizyoloji Hastanesi, çocuk hastalıkları bölümü tüberkuloz bilim dalı başkanı Dr. Monica Lascu, küçükler için daha sevimli ilaçlar üretilmesi gerektiğini dile getiriyor:

“Masanın üzerinde gördüğünüz bu ilaçların tamamını çocuklar altı aylık tedavi süresince almak zorundalar. Sorun şu ki; çocuklar da yetişkinlerin kullandığı ilaçları alıyor. Keşke hapların, şurupların ya da efervesan ilaçların çocuklar için üretilen sevimli modelleri de olsaydı. Mesela çiçekler gibi. Bu durumda çocuklar onlar daha kolay alabilirdi.’‘

Küreselleşen dünyada artık özgürce hareket edilebilecek ve güvende hissedebilecek hiçbir yer kalmadı. Çünkü hastalıkların bir bölgeden başka bir bölgeye bulaşmasının önüne geçilemiyor.

Tüberkulozun Avrupa’dan ya da herhangi bir bölgeden nihai olarak kaldırılmasının yegane sebebi uluslararası çabalarla mümkün. Sadece tıbbi müdahaleler de çözüm değil. Savunmasız tüberkuloz hastası çocukların en büyük dezavantajı ise sosyal ve ekonomik şartların kötülüğü.

Davide Manissero’ya göre teşhis ve tedavi yöntemleri bir an önce geliştirilmeli:

“Şunun altını çizmeliyiz ki, son 10 yılda 40 bin çocuk Avrupa birliği içinde tüberkuloz hastası oldu. Sadece geçtiğimiz yıl 3 bin 300 çocuk bu hastalığa yakalandı. Her olayın arkadasında teşhis ve tedavilerin geliştirilmesi için kalıcı izler bırakacak çocuklar var. Teşhis yöntemlerinin geliştirilmesi için mesafe kat etmeliyiz. Sadece yetişkinlerde değil, çocuklarda da tüberkulozun tanısını koyabilecek yöntemleri geliştirmek zorundayız. Her ikisini de birlikte götürmeliyiz. Çocuklar için daha sevimli görünen ilaçlar üretmeliyiz. Böylece tedavi süreci daha az acı ile daha kolay bir şekilde atlatılabilir.’‘

Haberimizle ilgili daha kapsamlı bilgiye aşağıdaki adresten ulaşabilirsiniz.

www.ecdc.europa.eu

Editörün Seçtikleri

Bir sonraki konu
Peru'da bir İnka tapınağının resim kaplı duvarları bulundu

Bilim-Teknik

Peru'da bir İnka tapınağının resim kaplı duvarları bulundu