Son Dakika

Okunan haber:

Yasemin devriminin Çin'de olması "imkansız"


Çin

Yasemin devriminin Çin'de olması "imkansız"

Çin arap dünyasında yaşanan gelişmelere biraz tedirgin bakıyor zira Çin de geçmişte çok sert demokrasi yanlısı gösterilere tanık oldu. Son zamanlarda ülkede huzursuzluk belirtileri tekrar gündeme geldi.” Çinli liderler nasıl düşünüyor” kitabının yazarı, araştırmacı, Doktor Robert Lawrence Kuhn ile birlikteyiz.

euronews
Dr. Kuhn, Çin’de bir yasemin devrimi görme ihtimalimiz var mı? ve Çinli liderlerin tepkisi nasıl olur?

ROBERT LAWRENCE KUHN:
Öncelikle, arap dünyasındaki gibi bir devrimi Çin’de yakın zamanda görmemiz söz konusu değil. Bugün iki kıdemli bakanla beraberdim. Bana Çin’de yasemin devriminin gerçekleşmesinin neden imkansız olduğunu açıklayan 3 sebep sundular.

Herşeyden önce ekonomik sebepler: son 30 yılda Çin’deki insanların sahip olduğu hayat standartındaki artış tarihte hiçbir zaman görülmemiştir. Eşitsizlikler, problemler tabii ki olacaktır. Fakat insanlar bu durumu tanıyorlar. Bu, hayat standartının artışının devamı için gerekli olan bir durum.

İkinci olarak, genç nüfusa yaklaşımlarından söz ettiler. Arap ülkelerinde nüfusun yarısından fazlasını gençler oluştururken Çin’deki nüfus planlaması sayesinde genç nüfus daha azdır. Ama daha önemlisi Çinli liderler gençlere iş hacmi yaratmaya odaklanmış durumdalar. Geçen yıl mezun olan 6.4 milyon gencin yüzde 80i ila 85inin çalışmaya başladıklarını ifade ediyorlar.

Üçüncü sebep ise siyasi reform. Liderler yaptıkları açıklamada Çin’deki yaş limitinden dolayı bakanların 65 yaşında emekli olduklarını, politbüro üyelerininse 70 yaşında emekli olduklarını ifade etti. Devlet Başkanı, Komünist parti genel sekreteri bile iki dönem sonra emekliliğe ayrılmak zorunda. Yani, dönem sınırlaması arap dünyasındaki gibi olayların engellenmesi konusunda önem arz ediyor.

euronews
Çin, blogcuları ve muhalifleri yeniden avlamaya başladı. Liderler arasında bu konuda bir fikir ayrılığı var mı?

ROBERT LAWRENCE KUHN:
Bu konu çok net değil.

Başta Başbakan Wen Xiabao (jiabao) siyasi reform hakkında açıklama yaptı, belki de diğer siyasi liderlerden daha fazla dile getirdi konuyu. Ve bu açıklamalar muhtemelen Çin toplumunda batıdakinden daha az ses getirdi.

Belki toplumdaki rakip çıkar grupları arasında kaynakların dağılımı gibi konularda ayrılıklar vardır. Ancak bu dönemde muhaliflere karşı liderlerin birlik oluşturduklarını düşünüyorum.

euronews
Birleşmiş Milletlerin Libya yanıtında Çin’in konumunu nasıl değerlendiriyorsunuz? Çin Güvenlik Konseyi kararını veto etmedi ancak Pekin’in kapalı desteği çatışma sürse hatta ilerlese bile devam edecek mi?

ROBERT LAWRENCE KUHN:
Libya’nın durumu Çin’i çok çelişkili bir duruma sürükledi. Öte yandan tartışmasız bir şekilde sınır ötesi müdalaleye ve diğer ulusların egemenliklerine müdahale etme konusuna karşılar. Çin, bu tür kararların ülkede herhangi bir iç sorun olduğunda, başka şartlar altında kendisine karşı kullanılabileceğini düşünüyor.

Bunun için Çin kararı veto etmedi. Çünkü orada insan hakları ihlalleri olduğunun farkına vardı ve yanlış tarafta yer almak istemedi. Öte yandan Çin basını müdahalenin sertliği yüzünden batı ülkelerini eleştiri yağmuruna tuttu. Bence onlar iki taraflı oynamaya çalışıyorlar ve bu konuda içlerinin çok daha rahat olduğunu düşünmüyorum.

> Çin’de ‘Yasemin Devrimi’nin adı bile yasak