Son Dakika

Okunan haber:

Uzay mekiği Endeavour emekliye ayrıldı


ABD

Uzay mekiği Endeavour emekliye ayrıldı

Uzay mekiği Endeavour, uzaydaki son görevini tamamlayarak Dünya’ya döndü. 30 Haziranda Uluslararası Uzay İstasyonu’ndan (Uİİ) ayrılan Endeavour, Florida eyaletinde bulunanan Cape Canaveral’daki Kennedy Uzay Merkezi’ne indi.

Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesinin (NASA) 30 yıllık uzay mekiği programının sondan bir önceki uzay yolculuğunu yapan Endeavour, 30 Haziranda, Dünya’nın 346 kilometre üstünde Bolivya üzerindeyken son görevini tamamlayarak, yaklaşık 2 haftadır kenetli olduğu Uluslararası Uzay İstasyonu’ndan ayrılmıştı.

Fırlatıldıktan iki gün sonra 18 Mayıs’ta istasyona kenetlenen Endeavour’un altı kişilik mürettebatı çeşitli görevler için 4 kez uzay yürüyüşüne çıktı.

Endeavour astronotları son yolculuklarında UUİ’ye evrenin büyük sırlarını çözmeyi hedefleyen 7 ton ağırlığında ve 2 milyar dolar değerindeki temel fizik deney modülü ‘‘Alpha 2 manyetik spektrometre’‘yi (AMS) götürdü.

Endeavour’un bugünkü son inişinin ardındanAtlantıs uzay mekiğinin, NASA’nın 135. ve son uzay uçuşu için fırlatma rampasına getirilmesi planlanıyor.

NASA’nın son uzay mekiği yolculuğunu planladığı Temmuz ayında Atlantis uzaya çıkacak, ardından uzay mekiği programı resmen sona ermiş olacak.

Uzay Mekiği’ne dair notlar

Şimdi gelin biraz da uzay mekikleriyle ilgili ilginç notlara göz atalım.

  • Uzay mekiği dünyanın ilk tekrar kullanılabilen ve büyük uyduları dünyadan yörüngeye ve yörüngeden tekrar dünyaya taşıyabilen ilk uzay aracı oldu.
  • Columbia Dünya yörüngesine fırlatılan ilk uzay mekiğiydi.
  • Mekik programlarının 100. uçuşunu yine uzay mekiği Columbia gerçekleştirmişti.
  • Uzay mekiğinin uçuşa hazırlandığı hangardan taşıyıcı ile fırlatma rampasına taşınması yaklaşık 6 saat sürüyor.
  • Eileen Collins, uzay mekiğini yöneten ilk bayan astronottu. 1999’un Temmuz ayında Uzay Mekiği Columbia’nın STS-93 görevinde ekibiyle birlikte bulundu.
  • Uzay mekiği bir roket gibi uzaya fırlatılır, mekik dünya yörüngesinde bir uzay aracı gibi manevralar yapar, ve dünyaya tekrar dönüşü ise bir uçağın inişine benzer.
  • Uzay mekiğinin geçmiş 20 yıl boyunca yaptığı çalışmalar sonucunda 1.5 milyon ton ağırlığında kargo taşındı, 600’den fazla yolcu ve pilot nakli, toplamda üç yıldan fazla uçuş süresi ve 677 milyon kilometreden fazla yol kat edildi.
  • Uzay mekiği mutfağında bulunan çeşni ve baharatlar arasında tuz, biber, taco sosu, acı biber sosu, mayonez, hardal ve ketçap var.
  • Bir uzay mekiği 8.5 dakika içerisinde saatte 31 bin 484 km hıza ulaşabiliyor.
  • Uzay mekiğinin ana motorunun ağırlığı bir tren motorunun ağırlığının yedide biri kadar, buna karşın gücü 39 lokomotifin toplam beygir gücüne denk.
  • Uzay mekiğinin ana motoru bugün kullanılmakta olan herhangi bir mekanik sistemin dayanabileceğinden daha fazla ısı sınırlarında çalışabilmekte. Yakıt olarak kullanılan sıvı hidrojen —253 C ile yeryüzündeki en soğuk ikinci sıvı. Sıvı hidrojen ve sıvı oksijen tutuşturulduğunda yanan haznelerin sıcaklığı 3311 dereceye ulaşabiliyor. Bu, demirin kaynama noktasından da yüksek bir sıcaklığa tekabül ediyor.
  • Uzay mekiğinin dünya yörüngesindeki bir turunu 90 dakikada tamamlıyor. Astronotlar yörünge üzerinde her turda bir gün doğumu ve bir gün batımı görüyor; 24 saat içerisinde ise 16 gün doğumu ve 16 gün batımına tanıklık ediyorlar.
  • Uzay mekiği dünya yörüngesinde saatte 32 bin 600 km hızla yol alıyor.

NASA bugüne dek iki uzay mekiği kaybetti

Amerikan uzay mekiği Challenger 28 Ocak 1986’da kalktıktan 72 saniye sonra infilak etmiş, yedi astronot ölmüştü. Sovyetlerle girişilen uzay yarışının son ürünü olan mekik, onuncu ve son uçuşunda, TV’den kendisini izleyen milyonların gözü önünde patladığında, Amerikan uzay programı da 6 yıl sürecek derin bir suskunluğa bürünmüştü. Mekik uçuşları 1992’de tekrar başlamasına rağmen, 2003’de benzer bir feaketle iki yıllığına tekrar askıya alınacaktı. 2003 yılının 16 Ocağında fırlatılan ve içinde biri İsrailli toplam 7 astronot bulunan Uzay Mekiği Columbia, 1 Şubatta dünyaya dönüşü sırasında atmosfere girdiği esnada havada parçalanarak düşmüş, astronotların hepsi hayatını kaybetmişti.