Son Dakika

Yunanistan krizden çıkabilecek mi?

Okunan haber:

Yunanistan krizden çıkabilecek mi?

Metin boyutu Aa Aa

‘Close-up’a hoşgeldiniz. Tarihteki bir çok şey gibi borç krizi de Yunanistan’da başladı.

Bugün ülke dize gelmiş durumda ve hayatta kalmak için dış yardıma muhtaç. Herkes bunun farkında. Kurtarma konusundaki tartışmalar bir yıldan fazla bir süredir devam ediyor.

Ama bunun da ötesinde Yunanistan çok ciddi sosyal ve ekonomik reformları hayata geçirmek zorunda. Kayıtdışı ekonomi ve istihdam, vergi kaçırma, torpil gibi sorunların çözülmesi gerekiyor. Acaba Akdeniz ülkesi bu yükün altından kalkabilecek mi?

Yunanistan borçların altında eziliyor
 
Yunanistan’da mesleklerinin serbestleşmesini protesto eden binlerce taksi başkent Atina sokaklarını felç etti. Avrupa Birliği ve Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından hazırlanan ve Yunanistan’a empoze edilen reformları uygulamaya çalışan hükümet, çareyi daha fazla taksi lisansı vererek gelir elde etmekte arıyor.
 
350 milyar Euro’ya ulaşan kamu borçları gayri safi yurt içi hasılası (GSYH) sadece 230 miyar Euro olan bu Akdeniz ülkesini adeta eziyor.
 
Aradaki farkı Atina kamu kurumlarını ve alt yapıları özelleştirerek kapatmaya çalışıyor. Fakat Yunanistan maliye bakanı bu gelirin borcu kapatmaya yetmeyeceği kanısında:
 
“Özelleştirme programını yürürlüğe koymaya hazırız. Fakat aynı zamanda ortaklarımızın da desteğine ihtiyacımız var. Çünkü onların yardımı olmadan hedefimize ulaşmamız mümkün değil. Göstermelik değil gerçek sonuçlara ihtiyacımız var.’‘
 
Gerçekten de küçülen bir ekonomiyle ülkenin devasa borçlarını nasıl ödeyeceği bilinmiyor. İki yıldır kemer sıkmaya çalışan ülkenin zayıflamış ekonomisiyle uluslararası piyasalara nasıl geri döneceği de bir diğer tartışma konusu…
 
Uluslararası Para Fonu (IMF), Yunanistan gayri safi yurt içi hasılasının bu sene yüzde 3,8 küçüleceğini tahmin ediyor. Gençlerde yüzde 40’lara, ülke genelindeyse yüzde 17’lere ulaşan işsizlikse halka büyük bir moral çöküntüsü yaşatıyor.
 
Son iki yılda fiyatlar yüzde sekiz zamlanırken, maaşlar ise yerinde saydı. Örneğin bir fincan kahvenin fiyatı Paris’teki ile denk hale geldi. Fahiş fiyatlar ülkenin bel kemiği turizme de büyük darbe indirdi.
 
Her sene ülkeyi ziyaret eden yaklaşık 15 milyon turist gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 16’sını oluşturuyor. Yunanistan bürokrasisinin hantallığıysa sektörün rekabet gücünü daha da düşürüyor.
 
 
Yunanistan krizden çıkabilecek mi?
 
Stefan Grobe, euronews: Şimdi geçtiğimiz aya kadar Papandreu hükümetinde çalışma bakanlığı ve 2009, 2010 yıllarında ekonomi bakanlığı yapan Louka Katseli’yle birlikteyiz.
 
Sayın Katseli Amerikada eğitim görmüş bir ekonomist ve Başbakan Papandreunun yakınkurmaylarından birisisiniz. Basit bir soruyla başlamak istiyorum. Euro bölgesi ve Euro’ya hala güveniyor musunuz?
 
Louka Katseli, Yunanistan Eski Çalışma Bakanı:
 
Kesinlikle. Ama bu tabi ki Avrupalı liderlerin bu hafta ve önümüzdeki aylarda Euro Bölgesi’ni ve mali istikrarı sağlayacak uygun önlemleri desteklemekteki kararlılığına bağlı.
 
Grobe: Sokaklardaki gösteriler ve protestoların dışında kriz Yunanistan’da toplumu nasıl etkiledi? ‘Kazandığımızdan fazla harcıyorduk ve şimdi daha fazla çalışmamız lazım’ mı diyorlar yoksa ‘politikacılar bizi aldattı ve hepimiz bunun kurbanıyız’ mı diye düşünüyorlar? 
 
Katseli: Her ikisinden de biraz var. Bu büyüklükte bir kriz yaşandığında aile bütçeleri kesilir, insanlar hayatlarının terse döndüğünü görür ve haliyle sinirlenirler.
 
Alım gücü düştü ve işsizlik artıyor. Yani kızgınlık var, hayal kırıklığı var ama aynı zamanda gerekenleri yapacağımıza, bu kaosu atlatıp büyümeyi başaracağımıza dair ümit de var.
 
Grobe: Size kredi açan uluslararası kuruluşlar bazı mali önlemler alınmasını ve yapısal reformlar yapılmasını istiyor. Hükümet bir özelleştirme listesi açıkladı. Bu halk arasında nasıl değerlendirildi? Burada altyapıdan, gayrimenkulden hatta adalardan bahsediyoruz.
 
Katseli: Açıkçası özelleştirme meselesi eskiden beri vardı ve yapısal reformlar özelleştirmelerden daha önemli. Ama özelleştirmeler rekabetçiliği arttıran paketin bir parçası.
 
Yunanlıların çoğunluğunun özelleştirmelerle ilgili güvenilir ve mantıklı bir plana karşı çıkacaklarını düşünmüyorum özellikle devletin artık ihtiyaç duyulmadığı sektörlerde.
 
Ama bu şeffaflık içerisinde gerçekleştirilmeli ve bu varlıklar satıldığında doğru fiyatın bulunduğundan emin olunmalı.
 
Grobe: Yunanistan sadece sorunlu olmanın ötesinde rekabetçi de değil. Bunu kazanmak uzun yıllar ve acı refromlar demek. Ülke bunun için hazır mı?
 
Katseli: Ülke rekabetçiliğini arttırmak, istihdamı gündemin merkezine yerleştirmek ve büyümeyi sağlamak için ne gerekiyorsa yapmaya hazır. Bunun için Avrupa’nın desteğine ihtiyacımız var çünkü borçlarımızı kendi başımıza çeviremiyoruz. Yükün eşit bir şekilde paylaşılmasına ihtiyacımız var. Aynı zamanda vergi kaçırmayla mücadele edip üretimi arttırmamız ve yatırım çekmemiz gerekiyor.