Son Dakika

Okunan haber:

Portekiz'de kemerler daha da sıkılacak


Portekiz

Portekiz'de kemerler daha da sıkılacak

Bu ay mali krizdeki Portekiz için hiç de kolay geçmedi. Önce kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s ülkenin notunu çöp seviyesinin iki kademe altına çekti. Ardından da hükümet bütçe açığının beklentilerin 2 milyar Euro üzerinde olacağını açıkladı. Bu da kemerlerin daha da sıkılmasına yol açtı. Ülke ekonomisininse gelecek iki yıl boyunca

küçülmesinin önüne geçilemeyecek. Bu durum halkın

alım gücünü doğrudan etkileyecek. Geçtiğimiz Mayıs’ta Portekiz, Avrupa Birliği ve Uluslararası Para Fonu’ndan alınan 78 milyar Euro’luk borcun altına girdi. Halkın tek umuduysa alınan borcun bununla sınırlı kalması…

Portekiz güven kazanma arayışında

Portekiz’de seçimlerin ardından kurulan yeni hükümet kemer sıkmaya Noel primlerini yüzde 50 keserek başladı. Sendikaların büyük tepkisini çeken karar, devletin bir milyon Euro tasarruf etmesini sağlayacak. Lizbon böylece krizden kurtulmak için somut adımlar attığını da gösterme amacında.

Bununla birlikte alınan tüm tedbirlere rağmen ülke tarihinde ilk defa borçlar gayri safi yurt içi hasılayı (GSYH) geçmiş olacak. 2010’da yurt içi hasılanın yüzde 93’üne denk gelen borçlar, 2011’de 101’ini

oluşturacak.

Başbakan Pedro Passos Coelho ise katıldığı ilk AB zirvesinde ülkesinin krizden kurtulmak için somut adımlar attığını göstermeye çalıştı:

“Bize duyulan güveni boşa çıkartmamak için hiç yılmadan çalışacağız. Avrupa Merkez Bankası, Uluslararası Para Fonu ve Avrupa Komisyonu’nun desteğiyle elimizden gelen her şeyi yaparak kemer sıkma programını başarıya ulştıracağımıza sizi temin ederim.”

Fakat mali göstergeler başbakanı zorlu bir yolun beklediğini işaret ediyor. Eski sosyalist hükümetin uyguladığı başarısız üç kemer sıkma politikası

yüzünden halk yeni tedbirlere sıcak bakmıyor.

Yüzde 12’lerdeki işsizlik oranının gelecek sene

yüzde 13’leri geçmesi bekleniyor. 485 Euro’luk asgari ücretle geçinmeye çalışanların sayısı sadece 6 yılda yarı yarıya artmış. Fakat yeni hükümeti bekleyen en büyük sorun gelecek yıllarda eksilerde seyredecek kalkınma rakamları olacak.

Piyasalarsa ülkenin bu hedefleri yerine getiremeyeceğinden endişeli. Alınan 78 milyar Euro’luk borcun kapatılması içinse ülkenin daha fazla borç alması gerektiği kanısı hakim. Kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s‘in Portekiz’in notunu, ‘‘çöp’‘ seviyesinin iki kademe altına indirmesi de bu kanıyı kuvvetlendiriyor. Bu durum ayrıca Portekiz’in uzun vadeli tahvil faizlerinin geçen

seneye oranla 5 kat daha fazla olmasına yol açıyor.

Portekizlilerse, ülkelerinin çöp statüsüne indirilmesini Moody’s‘e çöp göndererek protesto ediyor.

*’‘Portekiz hükümeti doğru yolda’‘ *

Portekiz’deki durumu analiz edebilmek için Porto Ekonomi Üniversitesi’nden profesör ve aynı zamanda Uluslarası Para Fonu’nu (IMF) eski ekonomistlerinden Alvaro Almeida ile görüşeceğiz.

Filipa Soares euronews:

‘‘Profesör, Lizbon ve Brüksel, Portekiz’in kredi notunu ‘‘çöp’‘ seviyesine çektiği için Moody’s‘i eleştiriyor. Bu eleştiride haklılar mı?’‘

Alvaro Almeida:

‘‘Bence eleştiri biraz aşırıydı. Çünkü Moody’s bu derecelendirmeyle, Portekiz’in devasa borcundan dolayı kontrollü bir temerrüde düşürülme riskinin yüksek olduğunu göstermek istedi. Euro Bölgesi’ndeki kemer sıkma politikaları uygulayan ülkelerin finansmanına özel sektörün de katılması söz konusu. Bu gerçekleşirse, borç verenler kayba uğrar ve kontrollü bir şekilde temerrüde düşürme yaşanır.’‘

euroenws:

‘‘Portekiz’in kalkınma oranlarını göz önüne alırsak, ülke Avrupa Birliği ve IMF’den aldığı borcun faizini ödeyebilecek mi?’‘

Alvaro Almeida:

‘‘Bu başlıca risklerden biri ve bu yüzden de para kalmaması gibi bir olasılık söz konusu. Üstelik son on yılda Portekiz dünyanın en yavaş kalkınan ekonomilerinden biri oldu. Yani söz konusu kalkınma

ülkenin borcunu ödeyebilecek yeterli kaynağı yaratmadı. Şayet borç büyür, kalkınmaysa yerinde sayarsa ödeyememe riski ortaya çıkar. Bu riskin kesinlikle gerçekleşeceğini söylemiyorum fakat bu olasılık asla göz ardı edilmemeli.’‘

euronews:

‘‘Ermenistan ve Venezüela ile Meksika’da yapılan IMF yardım programı pazarlıklarına katıldınız. Bu çerçevede Portekiz’e yapılan mali yardımı nasıl değerlendiriyorsunuz? Bu destek yeterli olacak mı yoksa Yunanistan gibi yakında tekrar yardıma ihtiyaç mı duyulacak?’‘

Alvaro Almeida:

‘‘Eğer programın dışına çıkılmazsa bence yeterli olur. Bununla birlikte Portekiz’e yapılan yardımın IMF’nin diğer ülkelere yaptığı yardımdan farklı olduğunu söylemek lazım. Çünkü program özellikle ilk altı ayda, yani 2011’in ikinci yarısında ülkeden çok fazla şey bekliyor. Bu süre zarfında azımsanmayacak sayıda tedbirin uygulamaya koyulması gerekiyor. Portekiz hükümetinin göreve yeni geldiğini düşünürsek bu kısa sürede çok sayıda tedbirin alınması zor olabilir. Benim düşünceme göre bu çok büyük bir risk ama eğer bu tedbirler alınırsa ve program doğru şekilde uygulanırsa bence başarılı olunur.’‘

euronews:

‘‘Bugüne kadar hükümetin aldığı tedbirlere bakarsak Portekiz doğru yolda diyebilir miyiz?’‘

Alvaro Almeida:

‘‘Hükümet doğru yolda çünkü şu ana kadarki tüm kararlar programın gösterdiği yönde alındı. Hatta bazı tedbirler programın da ötesine geçti. Örneğin devlet gelirlerini artırmak için gelir vergilerine yapılan arttırımlar programda yoktu. Yani hükümetin

bütçe üzerinde yaptığı kesintiler belirlenen sınırın biraz üzerinde ya da altında oluyor ama çizgiden hiç uzaklaşılmıyor. Hükümet göreve başlayalı sadece bir ay oldu. Bu yüzden de programın başarılı olup olmayacağını söylemek için henüz çok erken.’‘