Son Dakika

Okunan haber:

Norveç katliamındaki sis perdesi


Norveç

Norveç katliamındaki sis perdesi

‘Hristiyan, muhafazakar ve milliyetçi’… Norveç‘teki çifte saldırılardan sorumlu tutulan Anders Behring Breivik kendini sosyal paylaşım sitelerinde işte böyle tanımlıyor. Breivik’in böylesine bir katliama imza atmasında neyin rol oynadığı ise henüz bulunabilmiş değil.

Saldırılardan birkaç saat önce internetten yayınladığı 1500 sayfalık bildirgede kendisini
‘‘Adaletsever Şövalyelerin Komutanı” olarak tanıtıyor. Bildirgede çok kültürlülüğü, müslüman göçmenleri ve Marksist düşünceleri eleştiriyor. Türkiye’nin Avrupa Birliği üyeliğinin desteklenmesini Avrupa milletinin yok olması olarak nitelendiriyor.

Ayrıca manifesto, saldırılara 2009 sonbaharından beri hazırlanıldığını işaret ediyor. Yine 2009’da aldığı çiftlikse kimseyi kuşkulandırmadan 6 ton yapay gübre satın almasına olanak sağladı. Gübrelerin Oslo saldırısındaki bombaların ana maddesi olduğu düşünülüyor. Bir avcılık kulübüne de üye olan Breivik, böylece silah taşıma ruhsatını da kolayca elde etmiş.

Anders Behring Breivik her şeyi tek başına planladığını iddia etse de polis yardım almış olabileceğini düşünüyor. Norveç‘te yükselişte olan aşırı sağcı İlerici Parti’de 1999 ile 2006 arasında aktif olarak görev alması bu kanıyı kuvvetlendiriyor.

2009 Eylül’ündeki son seçimlerde İlerici Parti, İşçi Partisi’nin ardından ülkenin ikinci büyük partisi haline geldi. Meclisteki sandalye sayısını ise 40’a yükseltti.

Saldırıların hemen ardından açıklama yapan Başbakan Jens Stoltenberg ise Norveç‘te aşırı sağ riskinin çok düşük olduğunu belirtiyor:

“Diğer ülkelerle karşılaştırıldığında Norveç‘te aşırı sağcı kanatla büyük bir sorunumuz olduğunu söyleyemem.’‘

Petrol üreticisi bu zengin İskandinav ülkesinde yabancı karşıtı akımların neden yükseldiği açıklanamıyor. 5 milyonluk ülkenin yüzde onunu göçmenler oluşturuyor. Avrupa’nın en düşük işsizlik oranına sahip Norveç‘te bugüne kadar göçmenlerle ilgili büyük bir sorunla da karşılaşılmamış.

Son anketler halkın yüzde 53,7’sinin göçün durdurulmasını istediğini gösteriyor. 2005’te ise bu oran yüzde 46’dıydı.

“Olayın nedeni Breivik’in psikolojisinde yatıyor olabilir”
 
Şimdi Oslo’ya uzanıyoruz. Norveç Savunma Enstitüsü araştırmacılarından Sebastien Miraglia bizlerle.
 
euronews:
 
“Sebastien Miraglia, bu yeni çeşit terörü Norveç gibi gelişmiş ve barışçıl bir ülkede nasıl
açıklayabilirsiniz ?”
 
Sebastien Miraglia :
 
“Kesin sonuç çıkarmak için şimdilik çok erken olsa da bu tür şiddet olayları Norveç‘in yüksek seviyedeki sosyo-ekonomik şartları ile ilişkilendirilebilir. Olayın sebepleri Breivik’in psikolojisinde yatıyor olabilir. Bu yüzden de internette yayımladığı özellikle manifesto ve görüntüler bu kadar dikkat çekiyor.”  
 
euronews :
 
“Norveç güvenlik güçlerini, aşırı sağcılar gibi aşırı kanatları ve radikal İslamcı tehlikeyi yeterince ciddiye almamakla eleştirebilir miyiz ?”
 
Sebastien Miraglia:
 
“İki şeyi bilmek lazım. Öncelikle, Norveç‘teki İslamcı tehdit gerçekti. Geçen sene güvenlik güçleri uluslararası İslamcı kesimlere bağlı büyük çaplı bir saldırı girişimini engelledi. Bu tehditin temelinde Norveç‘in Afganistan’da ve Libya’da aldığı görevler önemli rol oynadı.
 
Şunu söylemek gerekir, Norveç‘teki aşırı sağcı tehdit güvenlik güçleri tarafından çok tehlikeli görünmüyor.

Bu yüzden de sadece ön tedbir alarak bazı önemli hareketlerin gelişmesini engellemeyi yeterli gördüler. 2011’in başından beri ise Norveç‘e olan göç ve Avrupa’yı vuran mali krizden dolayı bu zayıf olarak görülen tehditin büyüdüğü fark edildi.”
  
euronews :
 
“Peki İskandinav ülkelerinin dışında Norveç‘te aşırı sağ, ciddi bir tehdit mi ?”
 
Sebastien Miraglia :
 
“Aslında korktuğumuz şey, Breveik’in internette yayımladığı manifestosunun, başkalarını etkilemesi. Çünkü bu çeşit saldırılar hakkında detaylı bilgi içeren ve rehberlik yapabilecek bu bildirge çoğaltılabilir.
 
Bu yüzden de yargılanması basına kapalı olarak yapılıyor. Böylece, medyatik bir etki sağlamasının engellenmesi amaçlanıyor. Aynı zamanda da, varsa işbirlikçileriyle kodlu bir şekilde bağlantıya girmesinin engellenmesi amaçlanıyor.“ 
 
euronews :
 
“Breveik’te kendisinin halka açık bir şekilde yargılanmasını istiyordu öyle değil mi ?”
 
Sebastien Miraglia :
 
“Halka açık bir mahkeme, Oslo ve Ütöya’da hedeflediği şeydi. Hem mahkemeye de dediği gibi avcı ve Marksist üniformasıyla gelmek istiyordu.”
 
euronews :
 
“Siz Oslo’da yaşayan biri olarak Norveçliler’in bu trajik olaya tepkisini anlatır mısınız ?”
  
Sebastien Miraglia : 
 
“Norveçliler’in tepkisini 3 anahtar kelime ile açıklayabiliriz. Şok, olaylara anlam verememek ve keder.
 
Norveçliler için şu anda en önemli olan şey, elele verip bir bütün olmak. Gereksiz ve içi boş tartışmalardan kaçınmak. Örneğin, Ütöyo’ya polisin olay yerine gelme süresi, basında çok tartışılsada bir skandala ya da bir probleme dönüşmedi. Polisin elinden geleni yaptığını açıklaması halk tarafından şu an için kabul gördü.”