Son Dakika

5 bin Fransız askerinin yattığı küçük Türk kasabası

Okunan haber:

5 bin Fransız askerinin yattığı küçük Türk kasabası

Metin boyutu Aa Aa

Marmara Denizi çıkışında, Çanakkale Boğazı’nın kuzeyinde uzanan ve üzerinde bulunduğu yarımadanın ismini taşıyan Gelibolu, modern dünya tarihinde şöhretini kuşkusuz Birinci Dünya Savaşı’nın ilk yıllarındaki büyük savaşla kazanmıştır.

Ama yarımadanın her santimetrekaresinin anlatacak ayrı bir hikayesi vardır. Bizanslılar tarafından önemli bir deniz üssü ve tersane olarak kullanılan Gelibolu, tarihi Çanakkale Savaşları’nın yaşandığı bölgeye yaklaşık 60 kilometre uzaklıktadır. Türklerin Rumeli’ye ilk çıktıkları yer de Gelibolu kasabası yakınlarındadır. Kent Osmanlıların eline geçtikten sonra da önemli bir deniz üssü ve tersane olarak kullanılmış, çok sayıda Kaptan-ı Derya ömürlerinin son günlerini burada geçirmiştir.

Bugün pek çok Türkün yazlık dinlenme yeri olarak yaşadığı Gelibolu meraklılarına tarih dersi vermeyi sürdürüyor.

Kentin tam ortasında yükselen uzun beyaz kule başka bir tarihi gerçeği gözler önüne seriyor: Türklerle Fransızların bir dönem aynı safta çarpışıp can verdiği gerçeğini.

Kentte dolaşırken görmezden gelmek imkansız olan kule Fransız Askeri mezarlığına ait bir anıt. Türk bakıcısı tarafından özenle korunan ve temizlenen mezarlık hem Gelibolu hem dünya tarihi açısından 150 yıllık bir gerçeğe ışık tutuyor. Burada bulunan küp şeklindeki, üzerinde haç bulunan mermer yapı 1854-1856 yılları arasında Kırım Savaşı’nda Ruslara karşı Türklerle birlikte can veren 5000 Fransız askerinin kemiklerini saklıyor. Mezarlıkta dikkat çekici bir mozole ise birliğin komutanı Fransız general Felin Ney’e ait.

Yarımadanın öteki ucunda 1915’te Türklerle savaşırken ölen Fransız askerlerine ait diğer anıtları düşününce durum biraz garipleşiyor. 60 yıl içinde, 60 kilometre içinde tarihin nasıl tersine döndüğünü, Türklerle Fransızların nasıl gırtlak gırtlağa geldiğini görmek ilgi çekici.

Bir dönem Türklerle birlikte Rumların, Ermenilerin ve Yahudilerin yaşadığı Gelibolu pek çok yabancı ülkenin konsolosluklarını da barındırıyordu. Bunlardan Fransız elçisi F.J. of Andria ve eşi Caroline Fransız mezarlığına defnedilmiş kişiler arasında. Ayrıca Fransız ordusunda görev yapmış 11 Senegal askeri, bir Yunan ve bir İngiliz subayı da ölümlerinden sonra burada kalmak isteyen kişilerden.

Her yıl Fransız diplomatları Gelibolu Yarımadası’nın en Batı ucunda Birinci Dünya Savaşı’nda ölen askerlerini anmak için törene gitmeden önce 60 kilometre ötedeki Gelibolu kasabasına uğruyor ve Fransız askeri mezarlığını ziyaret ediyor. Kuşkusuz bu ziyaret Fransızlara bir dönem Türklerle iyi dost olduklarını akıllarında tutmasına yardımcı oluyor.