Son Dakika

Okunan haber:

Antibiyotik direncini kırmanın yolları


Bilim-Teknik

Antibiyotik direncini kırmanın yolları

Emekli öğretmen Lill-Karin Skaret, dirençli bakterilere karşı mücadelede kendisini şanslı görenler arasında. Norveçli büyükanne, Hindistan’da tatildeyken geçirdiği kaza sonrası hastaneye kaldırılır.

Ancak burada kaptığı enfeksiyon onun hayatında derin izler bırakır: “Havaalanından otele giderken kaza oldu. Sonunda eve geldim. Doktor beni aradı ve vücudumda çok tehlikeli olan Klebsiella bakterisi bulunduğunu söyledi. Çok dikkatli olmalıydım. Etrafımdaki insanların da dikkat etmesi gerekiyordu.”

Lill-Karin’in vücudunda bulunan öldürücü bakteri henüz aktif hale gelmemiş. Onun taşıdığı Klebsiella, oldukça dirençli. Tedavisinde sadece bir antibiyotik kullanılabiliyor.

Anna-Pelagia Magiorakos, Uzman, Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi:

“Lill Karin vakasında önemli olan, Norveç sağlık sisteminin onu hemen diğerlerinden ayrıması ve sonuçları alana kadar da onu özel bir odada tutmasıdır. Bu çok önemli, çünkü böylece bu dirençli bakterinin hastanede yayılması engellenmiş oldu.”

Norveç‘in Lill-Karin’in taşıdığı gibi antibiyotiğe dirençli bakterilerin bulunması ve kontrol altına alınması konusunda sicili geniş. Hastalar, bu durumda hemen özel odalarda tedavi altına alınıyor.

Gunnar Skov Simonsen, Kuzey Norveç Üniversite Hastanesi, Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Kontrol Bölümü Başkanı:

“Burada özel bir havalandırma sistemi var. Yürüdüğünüzde burada küçük özel bir oda görürsünüz. Girdiğinizde kapıyı kapatırsınız. Sonra ellerinizi yıkarsınız ve ardından hastanın bulunduğu odaya girersiniz.”

Bakteri direnciyle mücadelede önemli olan diğer nokta da onun ilk ortaya çıktığı yerde gelişmesini engellemek.

Tromso’da doktorlar, antibiyotiklerin kullanımı konusunda sıkı bir disiplin takip ediyor. Hastalarda doğru antibiyotik kullanılıp kullanılmadığını test ediyorlar.

Gunnar Skov Simonsen, Kuzey Norveç Üniversite Hastanesi, Mikrobiyoloji ve Enfeksiyon Kontrol Bölümü Başkanı:

“Şu anda yapmakta olduğumuz bazı testleri görebiliriz. Tabağın altını kaplayan beyaz şey bakteridir. Bu şeritlere aşılanmış antibiyotikleri de burada gözlemleyebilirsiniz. Maddenin, mikroorganizmayı öldürmek veya etkisizleştirmek için etkili olduğu bölgeyi de hemen etrafında görebilirsiniz. Şerit büyüdüğünde, bu ilacın etkil olmadığı anlamına gelir. Burada da gördüğünüz gibi çok fazla bir seçeneğimiz yok. Sadece bir madde, mikroorganizma üzerinde etkili olabiliyor.”

Direnç, birçok nedenden dolayı artabilir: Çok fazla antibiyotik kullanıldığında, doğru olan anibiyotiğin uygun miktarda kullanılmadığında. Bakteriler aynı zamanda değişebilir ve kendi dirençlerini geliştirebilirler.

Anna-Pelagia Magiorakos, Uzman, Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi:

“Biz, antibiyotik direncini sıklıkla hastane ile ilişkilendiririz ancak onun toplumların içinde var olduğunu not etmek önemli. Son birkaç yılda bazı bakterilerin bazı ülkelerde direnç gösterme oranlarını ciddi olarak düşürmesi sağlanmıştır. Diğer yandan bazı bakterilerin de Avrupa’da ve dünyada yavaş bir şekilde artış gösterdiğine şahit oluyoruz.”

Bu artış, sadece hastanelerde değil, toplumun geniş kesiminde bir tehdit oluşturuyor. Dirençli bakteriler heryerde karşımıza çıkabilir.

İtalya’da Profesör Paolo Visca, Roma’ya yakın biryerden balık avlamak için yola çıktığında bu bakterilerle karşılaştı. Birkaç gün içinde ciddi idrar yolu enfeksiyonu hastalığına yakalandı: “İlk safhalarda klasik septik bir ateş vardı. Üşüyordum ve aynı zamanda aşırı terliyordum. Tuvalete bile gidemiyordum. Başlangıçta yaşadığım problem gerçekten ciddiydi.”

Anna-Pelagia Magiorakos, Uzman, Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi:

“Paolo’nun durumunda E. coli idrar yolu enfeksiyonu vardı. Bu tür hastalıklara yol açan yaygın bir bakteridir. Onun durumunda çoklu antibiyotiklere karşı dirençli bir bakteri vardı. O da işe yarayan antibiyotiği almak zorundaydı. Onun hastalığına karşı kullanılan antibiyotiklerin çoğu direnci kıramıyordu.”

Paolo’nun hastalığının tedavi edilmesinde 2 ay boyunca farklı antibiyotikler kullanıldı. Kimse onun bu enfeksiyonu nereden kaptığını bilmiyor. Peki o bu deneyimden ne öğrendi?: “Asla kafanıza göre ilaç almayın. Asla, ne olduğunu bilmeden, hastalığı iyileştirmeye kalkışmayın. Her zaman gidin ve doktorunuzu görün.”

Hastaneler ve doktorlar kendi görevlerini yerine getirmeli. Avrupa Antibiyotik Farkındalık Günü, gibi etkinlikler insanların bu konuda bilinçlenmesini amaçlıyor.

Bologna’da Maria Luisa Moro, antibiyotiklerin doğru kullanılması için halkı bilinçlendirme konusunda çalışmalar yürütüyor.

Maria Luisa Moro, Emilia-Romagna Bölgesel Sağlık ve Sosyal Merkezi:

“Bu, kampanyamız kapsamında çocuklar tarafından çizilen ve antibiyotiklerin tedbirli kullanılmasını amaçlayan bir çalışma. Biz çocuklara, bakteri ve antibiyotik hakkında ne bildiklerini ve düşündüklerini sorduk.”

Maria Luisa, çocuklarda ve yetişkinlerde görülen hastalıkların farkına dikkat çekiyor: “Özellikle çocuklarda görülen üst solunum yolu enfeksiyonu oldukça yaygın. Çünkü çocuklarda enfeksyion görülme riski yaşlılara göre çok daha fazla. Genellikle virüs yoluyla bunu kapıyorlar. Yanlış kullanılan antibiyotikler bu virüsün yayılmasına neden oluyor. Risk altındaki diğer grup da yetişkinler. Onlar da genellikle antibiyotik kullanımında yanlış yollar takip ederek idrar yolu enfeksiyonunu tetikliyor.

Avrupa çapında antibiyotiklere karşı dirençli bakterilerin gelişmesiyle tehlike de büyüyor. Fakat uzmanlar, bu tehlikenin engellenebileceğine inanıyor.

Anna-Pelagia Magiorakos, Uzman, Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi:

“Eğer herkes, antibiyotikleri doğru kullanırsa ve enfeksiyonu kontrol tedavileri doğru uygulanırsa bence gelecekte bu kötü gidişatı tersine çevirmek mümkün. Ancak bu çok sağlam bir şekilde yapılmalı ve herşey çok ciddiye alınmalı. Çünkü bu hastanın sağlığıyla alakalı bir durum.”

Bu durum, dirençli bakterilere karşı mücadele eden hastalarda kalıcı izler bıraktı.

Lill-Karin Skaret, Hasta:

“Ondan uzaklaştığımda durumun ne kadar da ciddi olduğunun daha da farkına vardım. Hastalığın ortasında sadece günden güne hayatta kalıyordum.

Paolo Visca, Hasta:

“Benim durumumda ben şanslıydım. Sonunda doğru bir tedavi yöntemi uygulandığı için kendimi şanslı hissediyorum. Fakat yine de çok fazla riskli durumla karşılaştığımı düşünüyorum.

Eğer antibiyotikleri doğru zamanda ve doğru şekilde kullanmazsak büyük risklerle karşılaşırız.

Daha fazla bilgi için:

antibiotic.ecdc.europa.eu antibiotic.ecdc.europa.eu

www.ecdc.europa.eu/en/healthtopics/antimicrobial_resistance/Pages/index.aspx

Editörün Seçtikleri

Bir sonraki konu
Gizli kahramanlar Londra'da

Bilim-Teknik

Gizli kahramanlar Londra'da