Son Dakika

Son Dakika

Macaristan diktatörlük rejimine kayıyor

Okunan haber:

Macaristan diktatörlük rejimine kayıyor

Metin boyutu Aa Aa

Avrupa’nın ortasındaki bir ülke Macaristan diktatörlük rejimine doğru hızla ilerliyor. 2010’da seçimleri kazanarak göreve gelen başbakan Viktor Orban’ın milliyetçi politikalarının önüne geçilemiyor. Yılbaşından itibaren yürürlüğe giren anayasa hükümetin tüm ülkede ipleri eline aldığının açık bir kanıtı.

Avrupa’nın büyük tepkisini alan değişikliklere kısaca “Orban sistemi” deniyor. Anayasa değişiklikleri toplumun her alanına kısıtlamalar getiriyor. Yasalar siyaseti, ekonomiyi ve kültürü hükümetin emrine sumuş durumda. Diğer yandan da ülkede hızlı bir kadrolaşma yaşanıyor.

Parlamentoda milletvekili sayısı düşürülürken, seçimler de tek tura indirildi. Diğer yandan yurt dışında yaşayan Macar asıllılara seçme hakkı verilmesi komşu ülkelerle sorunlar yaşanmasına neden olabilir. Ayrıca devletin tüm kurumlarına Orban’a yakın isimler geçiriliyor. Hükümet değişikliğinden etkilenmemeleri için yöneticilerin görev süreleri 12 yıla yükseltilmiş durumda.

Fakat yeni hükümet reformlarında bununla da yetinmiyor. Anayasa’da ilk defa dine atıfta bulunuluyor. Embriyo, insan olarak kabul ediliyor. Evliliklerin sadece kadınlar ve erkekler arasında yapılmasına izin veriliyor.

İktidar, muhalif sesleri kısmaktan da çekinmiyor. Örneğin ülkenin tek muhalif radyosu yayın frekanslarını kulanamıyor. Haber ajansları, televizyonlar ve radyoları kontrol eden bir kurum bulunuyor. Başbakan Orban ise kurumun başındaki isimleri seçmekle yükümlü.

Ekonomik alanda ise gelirler üzerinden alınan vergi yüzde 16’ya sabitlendi. Bu durum hükümet değişikliği yaşanması halinde bütçe değişikliklerini çok sınırlı kılıyor. Bütçe ise bir konsey tarafından denetleniyor. Başbakan kurumun 3 üyesini seçiyor. Başbakan hem bütçe üzerinde veto hakkına hem de meclisi fes etme hakkını sahip.

Fakat Budapeşte ile Brüksel’in arasını açan asıl sorun Merkez Bankası konusunda yaşanıyor. Geçen cuma alınan reform bankanın elindeki tüm özerkliğe son verdi. Oysa Euro Bölgesi’ne Macaristan’ın girmesinde kurumların özgürlükleri temel şartlardan biri.

Yeni yasaya göre Merkez Bankası başkanının artık yardımcılarını seçme hakkı bulunmuyor. Bundan böyle bu hak başbakana ait. Merkez Bankası Mali Konseyi’ni oluşturan 9 üyenin de 6’sını seçme hakkı ise artık parlamentoda.

Yaşananların en kritik yanı ise uygulamaya sokulan yasaların değiştirilmesinde bulunuyor. Çünkü değişikliklerin yapılabilmesi için parlamentoda üçte iki çoğunluğun sağlanması gerekli. Bu çoğunluğu elde etmesi neredeyse imkansız olan muhalefet ise devre dışı bırakılmış oluyor. Viktor Orban tüm eleştirilere kulak tıkarken, Macaristan’ı kendi istediği gibi şekillendirmeye devam ediyor. Fakat bu durum bir yandan ülkedeki demokrasiyi tehlikeye sokarken, diğer yandan da Avrupa Birliği treninin kaçmasına neden olabilir.