Son Dakika

Okunan haber:

Tobin vergisi krize çözüm olabilir mi?


DÜNYA

Tobin vergisi krize çözüm olabilir mi?

Amerika Birleşik Devletleri’ndeki bir reklam filminde İngiliz oyuncu ben Kingsley’in canlandırdığı banka müdürü, kendisini hırsızların ortasında buluyor.

Fakat hırsızların tek istediği onda bulunan madeni bir paradan ibaret. O kadar…

Bozuk parayı alan hırsızlar banka müdürüne:

‘Merak etmeyin paranızı en iyi şekilde harcayacağız’ diyor.

İşte finansal işlemler üzerinden vergi alınmasını isteyen Robin Hood vergisi için reklam filmi. Tobin vergisi olarak da bilinen bu sistem adını 1970’de bu fikri bulan ekonomistten alıyor. Sistem her finansal işlem üzerinden yüzde 0.05 vergi alınmasını öngörüyor. Fikri savunanlar, böylelikle milyarlarca Euro’nun fakirlere aktarılabileceğini iddia ediyor.

Fakat bazıları bu verginin başarılı olmayacağı kanısında. Öyle ki İngiltere Başbakanı David Cameron, genel bir anlaşmaya varılmadığı sürece vergi sisteminin kullanılmayacağını açıkladı. ‘Devrim’ adlı bir beyin takımının üyesi olan ekonomist Patrick Nolan’a göre verginin masaldan farkı yok:

“Tobin vergisinin işe yaraması mümkün değil. Çünkü farklı ülkelerde kolaylıkla dolaşabilen işlemlerden vergi alınmasına olanak sağlıyor. 1980’de İsveç gibi bu yönteme başvuran ülkeler, bunun yapılamayacağını gördü. Tahviller üzerinden yüzde 0,0003 oranında vergi alınmasına izin veren bu sistem yüzünden ülke, sadece bir haftada finansal işlemlerinin yüzde 85’inin başka ülkelere kaydığına şahit oldu. Şu anda vergilendirilmek istenen sektör çok hareketli olduğu için, verginin uygulamaya konması çok zor.”

Fakat Avrupa Birliği’nin Almanya, Fransa ve İtalya gibi önemli aktörleri bu vergiyi destekliyor. İşsizlik ve bütçe açığı ile savaşan hükümetler sistemi kendilerine bir yardımcı olarak algılıyor. Bununla birlikte bazı uzmanlar, Tobin vergisinden en çok zarar göreceklerin Avrupalı tüketiciler ve küçük işletmeler olacağı konusunda uyarıyor.

Simon Chouffot ise bu uyarıların ciddiye alınmaması görüşünde:

“Bu, rakiplerimizin bulduğu çok yaratıcı bir kanıt. Ama tamamıyla yanlış. Bankamatikten paranızı çektikten sonra yurt dışına tatile gittiğinizde yaptığınız perakende alış verişle bu durumun hiç bir alakası yok. Bu, apayrı bir durum. Bu vergi, mali krize neden olan ve primleri ödemeye devam eden banka yatırım sistemlerini ve spekülatörleri hedef alıyor. Gelecekteki krizleri önlemek, krizden asıl etkilenen fakirlere yardım edebilmek istiyorsak bu vergi sistemini kullanmaya başlamalıyız.”

“Bence bu Tobin vergisinin tekrar gün yüzüne çıkmasının nedeni finansal kriz. Ve sanki finansal çevreleri, özellikle de bankaları cezalandırıyormuşuz gibi bir durum söz konusu. Ama bu tamamen yanlış bir bakış açısı. Bizim asıl anlamamız gereken çok daha sağlam ve istikrarlı bir finans sistemine sahip olmamız gerektiği. Biz beraber daha güçlüyüz. Yani cevap, daha iyi düzenlemelerle daha fazla vergi yükünden kaçınmak.”

Vergilendirmek yerine sisteme yeni kurallar getirmek. Mali krizin çözümünde fikir ayrılıkları yaşayan ülkeler, bakalım ne karara varacak. Tobin vergisinin uygulanıp uygulanmayacağı gelecek Avrupa Birliği zirvesinde belli olacak.

Cameron'a göre, finans işlemlerine vergi çılgınlık

Birleşik Krallık

Cameron'a göre, finans işlemlerine vergi çılgınlık