Son Dakika

Monti, iki farklı yolla çalışanlara haklarını yeniden dağıtmaya çalışıyor'

Okunan haber:

Monti, iki farklı yolla çalışanlara haklarını yeniden dağıtmaya çalışıyor'

Metin boyutu Aa Aa

 
İtalya’da Mario Monti hükümeti İş Hukuku reformunu Parlamento’dan geçirmeye hazırlanıyor. Geçen perşembe Senato’ya sunulan yasa tasarısı daha sonra Meclis’te görüşülecek. Monti’nin emeklilik reformunun aksine tasarıyı Meclis’e sunmasının temelinde ise hükümete büyük destek veren Demokrat Parti var. Ayrıca bu parti tasarının yumuşatılmasında da önemli rol oynadı.
 
Hükümet reformla bugüne kadar hiçbir hükümetin dokunmaya cesaret edemediği İş Kanunu’nun 18. maddesini de değiştirmeye hazırlanıyor. Ünlü madde iş yerlerindeki bireysel işten çıkarmalar konusunu düzenliyor. Madde, yargının haksız işten çıkarmayı saptaması durumunda işten çıkarılan kişinin yeniden işe alınmasını zorunlu kılıyor. Monti’nin reformu ise işten çıkarma sebeplerinin ‘açıkca yok olması’ durumunda yargıçlara işçinin yeniden işe alınması emrini verme hakkını tanıyor. Projenin ilk halinde ise sadece tazminat verilmesi zorunlu kılınmış, yeniden işe alınma konusuna girilmemişti.
 
Gençlerinin yüzde kırkının işsiz olduğu İtalya’nın güney bölgelerinde bulunan Çalışma Bakanı Elsa Fornero, reformun olumlu yanlarını göstermeye çalıştı:
 
“Bu reform çok dengeli. Ayrıca iş piyasasının bir değil birçok alanına yenilikler getiriyor. Sadece çalışanın işten çıkarılmasını değil, ayrıca işlerini kaybedenlere verilecek destekleri artırıyor ve yeniden bir iş bulmalarını sağlıyor.”
 
18. Madde’nin dokunulmaz olmadığını açıklayan bakan aralık 2011’de emeklilik reformunu ve İtalyanları zorlu günlerin beklediğini açıklarken göz yaşlarını tutamamıştı.
 
Emeklilik reformunun açtığı yaralarsa henüz sarılabilmiş değil. Sendikalar, reformun emeklilik yaşını artırmasından dolayı emekli olmadan iş sözleşmesini fesih eden 350 bin kişinin işsizlik tazminatı süresi sona erdikten sonra gelirsiz kalacaklarını belirtiyor. Hükümet ise bu rakamın 60 binde sınırlı kalacağında ısrarlı.
 
Claudio Rosmino, euronews: 
“Geçtiğimiz salı Uluslararası Para Fonu (IMF) İş Kanunu konusunda Avrupa’da alarm düğmesine bastı. Euro Bölgesi’nde işsizliğin bu sene de artması bekleniyor. İspanya, yüzde 24’e ulaşan işsizlik oranı ile rekoru elinde bulunduruyor. İtalya’da ise bu oran şimdilik yüzde 9,5.
 
İş Kanunu tasarısını Parlamento’dan geçirmeye çalışan İtalyan hükümeti için bu durum fazladan bir zorluk oluşturuyor. 
 
Konu hakkında görüşmek üzere Roma’ya uzanıyoruz. Karşımızda ekonomi ve siyaset uzmanı Luigi Spinola var.
 
Monti hükümeti için iş reformu çok önemli ve bir o kadar da tehlikeli bir hedef durumunda. Bu reformun en hassas ve kilit noktaları nelerdir?”
 
Luigi Spinola:
“İş piyasası ikiye bölünmüş durumda. Bir tarafta çalışanlara bir çok hak sunan, sınırları kesin olarak belirlenmiş ama pahalıya mal olan uzun vadeli ve kalıcı sözleşmeler var. Fakat işverenler bu sözleşmelere fazla yanaşmıyor. Diğer taraftaysa kısa vadeli ve sıradışı, az para kazandıran ve az sayıda hak sunan sözleşmelerden oluşan paralel bir iş piyasası söz konusu. Monti’nin hedefi ise iki çeşit araç kullanarak hakların yeniden dağıtılmasını sağlamak: Bu araçlardan ilki işten çıkarma prosedürlerinin kolaylaştırılması, ikincisi ise işe girişlerin kesin kurallara bağlanması. Bir karışıklığa sebebiyet vermemek için bu son noktayı biraz açmak istiyorum: Aslında temelde girişimcilerin sıradışı sözleşmelere başvurmalarını engellemek için sürecin daha masraflı hale getirilmesi hedefi bulunuyor.”
 
euronews:
“İşe alırken sıkı kurallar, fakat işten çıkarmalarda esneklik. Bu durum, ulusal planda çalışanların durumlarının daha da ağırlaşmasına yol açmaz mı?”
 
Luigi Spinola:
“Hayır. İşten çıkarmalardaki esneklik konusunda, örneğin, iş mahkemeleri gücü elinde bulundurmaya devam ediyor. Böylece her şeyin kurallarına göre yapılması sağlanıyor ve risk azalıyor. Fakat öte yandan şirketleri kısa vadeli sözleşmelerden vazgeçmeye zorlamak ters bir etki yaratabilir. Teorik olarak bu ideal bir durum. Ama daha sonrasında çalışanların arka arkaya kısa vadeli sözleşmeler imzalaması yerine daha kötü şartlar sunan uzun vadeli sözleşmelere muhtaç kalmamalarına dikkat edilmeli.”
 
euronews:
“Bu şekilde işleyen bir ekonomi Başbakan Monti’nin iddia ettiği gibi yabancı yatırımları ülkeye çekmeyi başarabilir mi?”
 
Luigi Spinola:
“Monti’nin bu konuda hiçbir şüphesi yok. Bir ay önce Tokyo ve Pekin’e yaptığı ziyaretlerde de bunu açıkca gösterdi. Çinliler ve Japonlara alacağı reformların tanıtımını yaptı. Fakat bu konuya uzmanlar daha çekimser yaklaşıyor. Yapılanın gerekli fakat yetersiz olduğunu söylüyorlar. Burada, İtalyan bürokrasisi ve yargı sisteminin karmaşıklığı gibi başka engelleri de göz önünde bulunduruyorlar. Yani yapılanlara fazla bel bağlamak doğru olmaz.”
 
euronews:
“İtalya’da iş reformu oldukça karmaşık bir konu. Geçmişte her seferinde kişisel çıkarlara dokunulmaya çalışıldığında hedeflerin aşağıya çekilmesi gerekti. Bunu son olarak bazı çalışma alanlarının liberalleştirilmesi sırasında yaşadık. İtalya’da bu konu gerçekten bu kadar karmaşık mı?”
 
Luigi Spinola:
“Monti bu konuda önemli bir karara vardı: Yani reformu görüşmek için tüm tarafları masaya çağırdı. Fakat onlara oy kulanma hakkı vermedi. Ayrıca politik olarak çok garip bir durumda bulunduğumuz da unutulmamalı: Teknokrat bir hükümeti destekleyen ve 15 yıldır büyük bir rekabet içinde bulunan iki siyasi parti var. Yapılan işbirliğinin şu ana kadar etkileri çok olumlu oldu. Bu etkiler umut verici sonuçlar ortaya çıkarabilir.”