Son Dakika

Okunan haber:

Euro Bölgesi, Eurobond ile krizden çıkmayı umut ediyor


DÜNYA

Euro Bölgesi, Eurobond ile krizden çıkmayı umut ediyor

Brüksel’de yarın toplanacak olan AB liderlerinin öncelikli gündem maddesi, Euro Bölgesi’nin ortak tahvil (Eurobond) projesi olacak.

Euro Bölgesi’nde gerçek ekonomik ve parasal birliğin temellerinin atılması anlamına gelen Eurobond itfası, Yunanistan’ın öncülük ettiği borç krizinden çıkışın en önemli adımını oluşturacak.

Bir bütün olarak bakıldığında 17 üyeli Euro Bölgesi, dünyadaki gelişmiş ekonomiler içinde en sağlam ekonomik göstergelere sahip olmasına rağmen ortak para sistemine dahil ülkeler arasındaki büyük dengesizlikler Yunanistan’la başlayıp Portekiz, İrlanda, İspanya ve İtalya’ya yayılan borç krizinin nedeni olarak gösteriliyor. Örneğin geçen yıl gerçekleşmelerine göre Euro Bölgesi’de bütçe açığı gayri safi yurtiçi hasılanın yüzde 4,1’i düzeyindeyken bu oran Japonya’da yüzde 8,2, İngiltere’de yüzde 8,3 ve ABD’de yüzde 9,6 seviyesinde bulunuyor. Euro Bölgesi’nin cari dengesi artıdayken İngiltere’nin yüzde 1,9 ve ABD’nin yüzde 3,2 cari açığı mevcut. Avro Bölgesi’nde gayri safi yurtiçi hasılanın yüzde 88’i seviyesindeki kamu borcu, İngiltere’de yüzde 86 iken ABD’de yüzde 103,5 ve Japonya’da yüzde 211,4’ü buluyor. Öte yandan özel sektör ve hane halkı borç oranları İngiltere ve ABD’ye göre oldukça düşük.

Bu şartlar altında aslında İngiltere, ABD ve Japonya borç krizine girmesi gerekirken kara bulutlar Euro Bölgesi’nin üzerinde dolaşıyor çünkü parasal birlik içinde kuzey ve güney ülkeleri arasındaki büyük ekonomik dengesizlikler nedeniyle zayıf halkalar hedef haline geliyor.

Bu tablo, Euro Bölgesi’nde krizden çıkışın ortak borçlanma dahil gerçek ekonomik ve parasal birlikten geçtiğini ortaya koyuyor.

Krizi bugüne dek kötü yönetmekle suçlanan AB liderlerinin seçimlerde büyük ölçüde yenilenmesi, geçmişte dirençle karşılaşan radikal adımların atılmasını kolaylaştırıyor. Fransa’nın yeni Cumhurbaşkani François Hollande’ın Eurobond tartışmasına öncülük ederken en büyük itirazın Almanya Başbakanı Angela Merkel’den gelmesi ve buna mukabil Almanya’daki eyalet seçimlerinde önemli başarılar elde eden Sosyal Demokratların bu konuda Merkel’le ayrı düşmesi, dönüşümün yönünü gösteriyor.

Eurobond neyi değiştirecek?

Euro Bölgesi’nde ortak paranın ardından ortak hazineye geçiş anlamına gelecek Eurobond ile nihayetinde borçlanmalar tek elden yürütülecek. Euro Bölgesi’nin garantörlüğünde çıkarılacak tahviller sayesinde zayıf halkalar hedef olmaktan kurtarılacak, piyasalara güven verilecek ve Çin, Rusya ve Brezilya gibi yüksek cari fazlaya sahip ekonomilerden Avrupa’ya sermaye akışı hızlanacak.

Bu yolda en önemli kilometre taşı, ortak para sistemine dahil ülkelerin en önemli egemenlik alanlarından bütçe yapma yetkilerini Brüksel’e devretmeye razı olmalarıyla aşılacak. AB devlet ve hükümet başkanlarının yarınki zirvesi öncesinde yapılan açıklamalar, Fransa ve Almanya’nın öncülük ettiği Eurobond tartışmasının bir süre daha devam edeceğini gösteriyor.

Fransa Cumhurbaşkanı Hollande, 19 Mayıs’ta ABD’nin ev sahipliğindeki G8 zirvesinin ardından yaptığı açıklamada, AB zirvesine Eurobond önerisiyle geleceğini belirterek ‘‘Bu teklifi getirirken yalnız olmayacağım, G8’de bunun teyidini aldım’‘ demişti.

Almanya Başbakanı Merkel ise geçmişte yaptığı açıklamalarda Eurobond’a mesafeli dururken bunun ancak Euro Bölgesi’nde bütçe disiplininin güçlendirilmesinden sonra tartışılabileceğini belirtmişti. Almanya, borç krizindeki ülkelerden çıkarak güvenli liman arayan yatırımcılar nedeniyle hayli düşük maliyetle borçlanma imtiyazını kaybetmek istemese de İspanya gibi büyük ekonomilerin de tehdit altına girmesi nedeniyle bu tutumunu gözden geçirmeye zorlanıyor.
AB Komisyonu’nun da taraftarlık yaptığı Eurobond projesine hala mesafeli ülkeler olan Almanya, Finlandiya ve Hollanda, Euro Bölgesi içinde azınlıkta kalıyor.

Almanya Maliye Bakanı Wolfgang Schaeuble’ın, geçen hafta Fransız Europe 1 radyosuna yaptığı açıklamada, Euro Bölgesi’nde mali piyasalardaki fırtınanın dinmesi için 12-24 ay süre vermesi belki de Eurobond projesinde uygulamaya geçiş takvimiyle örtüşüyor. Schaeuble’ın yine geçen hafta Köln kentinde yaptığı konuşmada AB’de siyasi birlik ve doğrudan seçilecek bir başkan çağrısı yapması, Avrupa’daki entegrasyon arayışının ekonomiyle sınırlı kalmayabileceğini gösteriyor.

Feyzullah Yarımbaş – AA