Son Dakika

Son Dakika

"Ölüm maçı".. Yoksa hiç yaşanmadı mı?

Okunan haber:

"Ölüm maçı".. Yoksa hiç yaşanmadı mı?

Metin boyutu Aa Aa

1942 Kiev’inde futbol, Nazi işgali ve Sovyet propagandası. Kiev’in “ölüm maçını” son şahitleri anlatıyor. 70. yılında euronews’ta

1942 yılında Nazi işgali altındaki Ukrayna’da oynanan bir maç Sovyetlere göre bir dramla sonuçlanır. Ukrayna takımı Start, Nazi Hava Kuvvetleri Flakelf askerlerinden oluşan bir takımla karşılaşır. Sovyet kaynaklarına göre Ukrayna takımı kazanır fakat maç onlar için sahada değil mezarda biter.

Bazı Ukraynalı oyuncular Flakelf’e karı oynanan maçtan sonra tutuklanır. Bu futbolcular sovyet rejiminin çöküşüne kadar ülkede birer efsane olarak bilinirler. Fakat rejimin çöküşü bazı efsanelerin de sonunu getirir, bağımsız Ukrayna’da artık maçla ilgili anlatılanlar çok farklılaşmıştır.

Genel olarak bir maçın oynandığı kabul edilse de maç sonunda diğer maçlardan farklı olaylar yaşandığı doğrulanamıyor. Bazı oyuncular maçtan birkaç ay sonra tutuklanmış, bunların arasında Mikhail Putiştin de bulunuyor. Mikhail’in o günlerde 8 yaşında olan oğlu Vladlen Putiştin maçı net olarak hatırlıyor:

“Evet gergin geçen bir maçtı. Fakat anlatıldığı gibi kasıtlı kırıcı bir oyun yoktu. Maç sonrasındaki fotoğraflara bakarsanız da herkesin iyi olduğunu görebilirsiniz, ki bence bu fotoğraflar da anlatıldığı gibi şeyler yaşanmadığını doğruluyor.

18 Ağustos’ta tutuklanmışlardı. Babam bana nasıl olduğunu anlattı. Bir araba çalıştıkları yere gelmiş. Almanların elinde bir liste varmış, isimleri okuyarak dışarı çağırmışlar ve götürmüşler. Babam Gestapo’nun elinde 23 gün kaldı.”

Efsaneleşen bu maç Kiev’deki Zenit Stadı’nda oynanmıştı. 1981 yılında sovyet yöneyimi “ölüm maçının” anısına stada Ukrayna takımı Start’ın adını verdi.

Konuya farklı bakmaya çalışan ilk tarih araştırmacısı ve gazeteci Valentyn Chtcherbatchev oldu. Sovyetler Birliği döneminde sansüre uğrayan Chtcherbachev’in sportif konularla igili 5 kitabı bulunuyor, bunlardan biri de “Sovyet Futbolu Nostaljisi” adını taşıyor. Kitapta “ölüm maçı” etrafında yapılan manipülasyonlara yer veriliyor:

“Anlatıldığı gibi bir ‘ölüm maçı’ hiç oynanmadı. Bir dizi maç yapıldı ve bunların tümünü Kievli oyuncular kazandı. 1942 yılındaki Nazi komutanı da sürekli yenilgiler üzerine halkın gözünde itibarlarının düşeceğinden endişe ederek bu maçların sona ermesini istedi.”

Chtcherbachev Dinamo takımının dağıtılmasınıysa gizli polisle olan bağlantılarıyla açıklıyor:

“Almanlar Dinamo’nun sovyet gizli servisinin bir organizasyonu olduğunu biliyordu. Bu teşkilat yeraltı faaliyetlerini sürdürüyordu. Futbolcular ayrı olarak sorgulandılar ve polisle birlikte çalıştıkları doğrulanamayınca da Syrets’e toplama kampına gönderildiler.

Kampta toplanan futbolculardan 3’ü Dinamo’nun oyuncularıydı:Trusevich, Klymenko ve Komarov.
Diğer oyuncularsa başka kulüplerden getirilmişti. Bazıları Dinamo’ya gidecekken daha gidemeden getirilmişlerdi. Dinamo gizli servisin takımı olmasına karşın 3 oyuncusu bulunuyordu. Start ise Kiev’in takımıydı.”

Öldürülen futbolcuların tümü Dinamolu oyunculardı
Nikolaj Trusevich, Aleksej Klimenko, Nikolaj Korotkich ve Ivan Kuzmenko. Öldürülme sebepleri maç sonucu değildi.

Vladlen Putistin kamptan sağ kurtulanlara yapılan suçlamalarıysa reddediyor. Bir Rus gazetesinde ünlü bir yönetmenle yapılan bir söyleşide öldürülmeyen futbolcular için Gestapo’yla işbirliği yaptıkları için hayatta kaldılar yorumu yapılınca da Putiştin gazeteyi mahkemeye verir.

Son olarak Ukrayna’da, ülkede düzenlenecek EURO 2012 Avrupa Futbol Şampiyonası öncesinde bazı Ukraynalıları Gestapo’nun işbirlikçisi olarak gösteren bir filmin gösterimi de ertelendi.

Görülen o ki EURO 2012’den sonra ülkede Sovyet dönemiyle hesaplaşma devam edecek

Müzik:
Daniel Pemberton, Dishonest Decades, Atmosphere Music Ltd