Son Dakika

Okunan haber:

İspanya piyasaları tedirgin ediyor


Insight

İspanya piyasaları tedirgin ediyor

İspanya’dan gelen haberler tüm euro Bölgesi’ni tedirgin ediyor. Ülkenin Yunanistan gibi bir ödeme güçlüğüne girmesi durumunda bunun bölge üzerindeki etkisinin öngörülemeyecek büyüklükte olmasından endişe ediliyor.

İspanya’nın borçlanma maliyetleriyse artmaya devam ederken, Almanya aradaki fark da genişliyor, Son olarak gelinen rekor fark 539 puan. Benzeri konumda bulunan Yunanistan, Portekiz ve İrlanda’nın 3’ü de uluslararası kurtarma anlaşması imzalamak zorunda kalmışlardı.

İspanya’da hükümetin başı bankalarla da dertte. Sektörün 4. büyüğü Bankia’nın kısmen kamulaştırılacağı açıklanmıştı. Başlangıçta 10 milyar Euro olarak görülen maliyetin 23 milyarın üzerine çıkabileceği ortaya çıktı. Mariano Rajoy hükümeti uluslararası kurtarma planına gitmeyeceklerini tekrarlarken Avrupa Merkez Bankası’ndan da tahvil alımı yoluyla destek bekliyor. AMB ise şimdilik daha fazla fonlamaya sıcak görünmüyor.

İspanya’daki endişe verici gelişmeler borsları da tedirgin ediyor. 30 Mayıs’ta Madrid Borsası yüzde 3.3 değer kaybetti.

Ülkedeki borç ve banka krizini Barselona’daki
‘Periódico de Catalunya’, gazetesinin ekonomi gazetecilerinden Josep Maria Ureta ile görüştük.

Vicenç Batalla, euronews:
“Birkaç saat önce İspanyol hükümetinin Bankia için hazırladığı kurtarma planının Avrupa Merkez Bankası’ndan onay almadığı açıklandı. Bunun yanısıra kamu tahvillerinde faizler de aşırı yükseldi. Mariano Rajoya yapacak ne kalıyor?”

Josep Maria Ureta:
“Eğer Bankia’nın teminatının genişletilmesini gerektiren Avrupa Merkez Bankası’na borçlanma opsiyonu kamu bütçesinden para aktarımı gerektiriyordu.

23 milyar Euro’luk kamulaştırmanın uygulanması ise İspanyol bütçe açığını iki puan daha yulkarıya çekecek bir ödeme. Ayrıca İspanya zaten yılın tamamı için öngörülen açığın yüzde 70’ine yalnızca ilk 4 ayda ulaşmış durumda.”

euronews:
“Bankia’da ne gibi hatalar yapıldı? İspanya Merkez Bankası eski yöneticilerinin, Bankia’nın eski Başkanı’nın ya da eski Başbakan Zapatero ve Rajoy’un bu durumdaki sorumluluk payı ne kadar?”

Josep Maria Ureta:
“Bankia’nın bir yıldan daha az bir ömrü kaldığını unutmayın. Bankia, ülke genelinde tasarruf fonlarının bir araya gelmesiyle oluşmuş bir banka. Bu fonlar emlak sektörünün aşırı büyümesi ve sonrasındaki sert çöküşünden en çok etkilenen bölgelerden Valencia ve Madrid’le doğrudan bağlantıya sahip.

Bulunan çözüm ise tüm tasarruf fonlarını bir araya getirmek oldu. Fakat sorunlu bankaları birleştirince de kötü bir banka ortaya çıkarmış oldunuz.

Bu bankalar birleşir birleşmez borsaya girdi. Bu süreçte de Piyasa Değerleri Ulusal Komisyonu’nun ve sürecin takibini yapan İspanya Merkez Bankası’nın tüm ön kontrollerinden geçtiler.

Bu durumun siyasi sorumluluğunun bir kısmı eski Sosyalist hükümete ve Rodriguez Zapatero’ya ait. Çünkü Başbakan sürecin tüm aşamalarından haberdardı. Sorumluluğun diğer kısmı ise Halk Partisi’ne ait. Çünkü Bankia’nın oluşturulmasına katılan büyük bölgeler Halk Partisi’nin kontrolü altındaydı. Tasarruf fonları da onların kontrolündeydi.

Son denetleyici rolündeki İspanya M. Bankası da durumdan sorumlu. Çünkü emlak krizindeki sorununun nerede olduğunu çok iyi biliyordu. Emlak sektörü ile tasarruf fonları arasında bir bağlantı olduğunun farkındaydı. Ve bu yüzden de ilk olarak füzyona gitmeye çalıştılar fakat başarılı olamadılar. Borsa’dan çıkışları ise krizi iyileştireceğine daha da kötüleştirdi.”

euronews:
“Avrupa Birliği’nden ne şekilde bir yardım gelebilir?Avrupa Finansal İstikrar Mekanizması İspanya boyutlarındaki bir ülkeyi taşıyabilecek hacime sahip mi?”

Josep Maria Ureta:
“İspanya’nın geçtiğimiz yazdan beri aldığı tedbirlerinde Avrupa Merkez Bankası Başkanı Jean-Claude Trichet’nin 5 Ağustos 2011’de iki başbakana yolladığı mektup çok önemli bir yere sahip. Bu iki başbakan Rodriguez Zapatero ve Sylvio Berlusconi. İkisi de şu anda bu görevden ayrılmış durumda. İtalya Merkez Bankası’nın başındaki Mario Draghi ve dün istifa eden Miguel Angel Fernandez Ordonez imzalı bu mektupta, Avrupa’dan yardım alabilmek için İspanyol hükümetinin hangi tedbirleri alması gerektiği yazılıydı.

Eğer 1 Temmuz itibariyle Avrupa İstikrar Mekanizması uygulamaya sokulmasa ve İspanya da bu mekanizmaya başvurmasa tüm bu etaplar anlamını yitirirdi. Bu başvuruyu yapmak istemeyen İspanya, ya fikrini değiştirecek, ya da Brüksel’deki Avrupalı yetkililer ondan bunu yapmasını isteyecek. Bir buçuk ay sürecek bu bilek güreşi yüzünden piyasalarda tansiyon düşmeyecek ve sorunlar yaşanacak.