Son Dakika

Makedonya lideri: AB üyesi olmak istiyoruz

Okunan haber:

Makedonya lideri: AB üyesi olmak istiyoruz

Metin boyutu Aa Aa

Eski Yugoslav Makedonya Cumhuriyeti, Avrupa Birliği üyesi olmak istiyor. Komşusu Yunanistan ise tartışmalı isim hakkından dolayı Makedonya’nın müzakerelere başlamasına karşı çıkıyor.

Ülke 1991’de bağımsızlığını kazandı. 2001 yılında ise Arnavutlarla Makedonlar arasında olası bir iç savaşın eşiğine geldi. NATO ve AB karışıklığı önledi. Ancak sene başından beri tartışmalar düşük seviyeli de olsa yeniden baş göstermeye başladı.

euronews Üsküp’te Makedonya devlet başkanı Gjorge Ivanov ile görüştü.

euronews muhabiri Hans von der Brelie:

Sayın başkan, yıl başından bu yana yeniden bir etnik gerilim söz konusu. Nedenini açıklar mısınız?

Makedonya Cumhurbaşkanı Gjorge Ivanov:

“Daha önceki imparatorlukların da etkisi ile Balkan toplumlarında birden fazla etnik köken, çok din, ve çok dillilik var. Makedonya, demokrasi açısından, sosyal yaşamın tüm farklılıklarını içine alan bir modeldir. Bölgedeki diğer ülkelerle karşılaştırıldığında, kendi bölgesinde entegrasyonu uygulamayı başarmıştır.”

euronews:

Ancak çatışmalar görüyoruz !

Gjorge Ivanov:

“Politikalar etnik boyuta taşındığında sorun çıkıyor. Çünkü bazı kişiler toplumu suistimal ederek seçmeni sabote etmeye çalışıyor. Ancak her şeye rağmen Makedonya, tüm etnik siyasetten kaynaklı problemlere karşı koymayı başarmıştır. Bireysel hatalar genelleştirilemez.

euronews:

Yılbaşından bu yana tansiyonun yeniden yükseldiğini görüyoruz. Nedenini açıklar mısınız?

Gjorge Ivanov:

“Sizin de altını çizdiğiniz gibi Chikago’da yapılan NATO zirvesi öncesinde Makedonya’da bazı tatsız görüntüler vardı. Bu olaylar genellikle NATO ya da AB zirvelerinden önce oluyor. Balkanların istikrarlı bir görünüm sergilemesi belli ki birilerinin işine gelmiyor. Balkanlarda bazı politikacılar geçmişten gelen algıları ile hala birilerinin kölesi gibiler.”

euronews:

Birden fazla etnik kökenin birarada yaşadığı bir ülkenin geleceği tehlikede midir? Çünkü Birçok Arnavut, bu ülkede biz eşit uygulamalara ve eşit fırsatlara sahip değiliz diyor.

3.13 president:

“Gelecekte birçok ülke çok dilli, çok dinli ve çok sayıda etnik milliyetlerin birarada yaşadığı ülkeler haline gelecek. Birçok ülke gelecekte bununla yüzleşecek. Makedonya gerek Ohrid çerçeve anlaşması gerekse kendi siyasi modeli ile tüm gereksinimlere saygı göstermeye ve standartları uygulamaya çalışıyor. Vatandaşlar arasındaki bağlar genellikle kültürel, dini ve tarihi oluyor etnik kökene ya da politikaya göre değil.”

euronews:

Sorumu yeniden sormak istiyorum. Arnavutlar bana bu ülkede hala ayrımcılık olduğunu, eşit fırsatlara ve haklara sahip olmadıklarını sölediler. Ne dersiniz?

Gjorge Ivanov:

“Bu mesele ülkedeki seçilmiş Arnavut siyasetçiler tarafından cevaplanması gereken bir konu. Çünkü Arnavutlar koalisyon ortağı. Arnavut bakanlar, büyükelçiler ve yöneticiler var. Bu, devletten istenmesi gereken değil, güvenerek seçtikleri politikacılardan istenmesi gereken birşey. Bütün vatandaşlık haklarına sahipler ve bunun tadını çıkarabilirler.”

euronews:

Bir sonraki soruya geçecek olursak. Resmi olarak Makedonya adının kullanılması konusunda Yunanistan ile tartışma var. Sorunu çözmek ve bu çıkmazdan kurtulmak için Atina’ya mesajınız nedir?

Gjorge Ivanov:

“Yunanistan’ın bu gerçeği kabullenmesi gerekiyor. Burası Makedonya Cumhuriyetidir. Makedonyalılar burada yaşıyorlar ve Makedonca konuşuyorlar. Yunanistanlılar hala 19’uncu yüzyılda kalmışlar. Varlıklarını ortaya koyduğuna inandıkları bir efsane yarattılar. Gerçeklerin doğrulanması imkanı olmadan internet olmadan. Kendi kendilerini yaratmış olma algısının içinde sıkışıp kalmışlar.”

euronews:

AB müzakerelerinin bu tartışmalı isim meselesinden dolayı tamamen bloke edilmesi sorunu var. Yani çıkmazdasınız. Nasıl çözeceksiniz?

Gjorge Ivanov:

“Geçenlerde Avrupa Birliği liderlerinin Yunanistan’a yükümlülüklerini yerine getirmesi konusunda uyarı verdiklerini duyduk. Yunanistan’da bazı siyasiler bize karşı sorumsuzca davranıyorlar. Aynı zamanda Avrupa Birliği’ne ve uluslararası kamuoyuna karşı da. Bu sorumsuz davranıştan dolayı bizim Avrupa Birliği ve NATO üyeliğine entegrasyon sürecimizin önü tıkanmış durumda. Hatta Yunanistan’ın bizim üyeliğimizi bloke etmeme gibi mecburiyeti de var.”

euronews:

Yeni Yunan hükümetinden beklentiniz nedir?

Gjorge Ivanov:

“Ticari alanda işbirliğimiz var. Kültür ve sanat alanında da işbirliği mevcut. Sanatçılar, müzisyenler ve öğrenciler arasında değişim var. Ancak 20 yıldır siyasi partiler ya da devlet başkanları arasında bir görüşme yok. Ben Yunanistan devlet başkanına 4 kez davet gönderdim. Dilerim seçim sonrası Yunanistan’da bu gerçeklere saygı duyacak liderler hükümeti kurar. Makedonya ve çevre ülkeler için Yunanistan’ın bölgede yeniden liderlik rolünü almasını ümit ediyoruz.”

euronews:

Başkent Üsküp’te her yerde eski kahramanların ve eski savaşçıların heykellerini gördük. Atina yönetimi bu durumu, dostça olmayan bir davranış olarak yorumluyor. Buna yanıtınız ne olur?

Gjorge Ivanov:

UNESCO üyesi bir ülkeyiz. Bu durum topraklarımız üzerinde bulunan bütün kültürel mirası yaşatmayı ve korumayı zorunlu kılar. Bölgemizin tarihi bir yer olmasından dolayı suçlanamayız.”

euronews:

Arnavutlar Üsküp’te inşa edilen bu heykellerde “Eski Makedon Kimliği’nden” dışlandıklarını söylüyorlar. Toplumun tüm kesimlerinin lideri olarak buna cevabınız ne olacak?

Gjorge Ivanov:

“Bunlar bireysel söylemler. Arnavut toplumunun genelinin görüşlerini yansıtmıyor.”

euronews:

Dilerseniz Avrupa Birliği ile sözde yüksek seviyeli müzakereler konusunda geçelim. Avrupa Komisyonu ile yüksek seviyeli müzakereler sırasında bir konuda endişe dile getirildi. Muhalif medya kapatıldı. İfade özgürlüğü tehdit altında mı?

Gjorge Ivanov:

“Bildiğiniz gibi Makedonya’da bir yanda esas gerçekler bir yanda da medyaya göre olan gerçekler var. Ama medyanın gerçekleri nedense çoğu zaman esas gerçeklerle uyuşmaz. Demokrasi, çoğulculuk ve kamusal özgürlük açısından toplumda herşey mevcut. Diğer eski sosyalist ülkelerde olduğu gibi Makedonya’da da zengin iş çevreleri ile medya arasında bir bağ var. Genellikle kişisel çıkarlarını korumak için bunu kullanırlar.”

euronews:

Avrupa Komisyonu adalet sisteminin bağımsızlığı konusunda da endişeli gibi. Adalet sistemi bir anlamda iktidar partisinin çıkarlarına hizmet ediyor gibi görünüyor. Yargıçların bağımsızlığı garanti altında mı?

Gjorge Ivanov:

“İşte biz bundan dolayı Avrupa Birliği’ne üye olmak istiyoruz. Müzakere süreci ve reformlar sayesinde Avrupa standartlarına ulaşmamız mümkün olacak. Avrupa’da şu anda ne varsa Makedonya’da da o olacak. Mesela yargı.”

euronews:

Belki de bu son nokta olumlu bir mesaj. 2001’de bu ülke iç savaşın eşiğinden döndü. Sizce bu tekrar edebilir mi? Yani dondurulmuş bu tartışma yeniden ısıtılmış bir çatışmaya dönüşebilir mi?

Gjorge Ivanov:

“Bir tanımlama var. Balkanlar barut fıçısı gibi. Ama bu fıçı Balkanların güneyinde, yani bizim olduğumuz yerde hiçbir zaman infilak etmedi.”