Son Dakika

Okunan haber:

Atomaltı parçacık bizi tanımlayabilir mi?


İsviçre

Atomaltı parçacık bizi tanımlayabilir mi?

İsviçre’de yıllardır çalışmalar yürüten CERN’deki bilim insanları yüzyılın deneyinde yeni dönüm noktasına ulaştılar.

CERN, Higss bozonu olması muhtemel yeni bir atomaltı parçacığının bulunduğunu bildirdi.

Böylece gezegenler, yıldızlar, dünya, yaşam ve bizi çevreleyen her şeyin işleyiş kurallarına dair şimdiye kadar geliştirilmiş en kapsamlı buluş olan bu teori, önemli bir boşluğu doldurabilir.

50 yaşındaki fizikçi John Ellis, yerin yüz metre altındaki tünelde yürütülen bu çalışmalarda gelinen son noktayı anlattı. Peki Higgs bozunu nedir?

İşte John Ellis’in cevabı:

“Bu ne mi? Bu standart modelin son parçası. Standart Model ile kainatta gördüğümüz her şeyi açıklıyoruz. Sizi, beni, gezegeni, yıldızları, galaksiyi. Bütün bunları hepsi Standart Model ile izah edilebilir. Bu tanım ancak eğer Higgs bozonu mevcutsa yapılabilir.”

Alt parçacığın, parçacıklara kütlelerini verdiği düşünülen ancak varlığı henüz bilimsel olarak kanıtlanmamış ve evrenin sırrını çözmede bir mihenk taşı olarak görülüyor. Teori zerrecikler, fotonlar, elektronlar ve protonlar fikrine dayanıyor. Bu parçacıklar var ve ışık hızı ile hareket ediyor. Uzay boşluğu var ve boş değil. Higgs bozonu ile dolu. Bu bozonların alanı mevcut ve bu alan da zerreciklerin çarpışmasını yavaşlatıyor.

Yoldan geçen sıradan birini düşünün. Yer değiştiriyor ama kimse farkına bile varmıyor. İşte bu hiçbir kütlesi olmayan foton.

Şimdi de burada sıradan olmayan birisi var. Film yıldızı George Cloony gibi. X yönüne doğru yürüyüp etrafına çok sayıda paparazzi topluyor. Bu olayda Cloony zerrecik ve fotoğrafçılar da Higgs alanı oluyor. Onlar George Cloony’nin hareketini yavaşlatıp gözle görülür bir kütle ortaya çıkarıyor.

Fizikçiler 2008’den beri Higgs bozonunu kanıtlamak için dünyanın en güçlü tanecik hızlandırıcısı olan Büyük Hadron Çarpıştırıcısı’nda deneyler yapıyorlardı. Büyük patlamadan sonra neler olduğunu görmek için milyarlarca taneciği çarpıştırarak bozon izlerini arıyorlardı.

Unutulmamalı ki bu küçük keşif, evrenin işleyişini anlamaya giden yolda çok ufak bir adım.

Bilim insanları bu gelişmenin ancak evrenin görülebilir yüzde dörtlük kısımını açıklayabileceğini söylüyor.

Galaksileri açıklanamayan bir hızla birbirinden uzağa iten karanlık madde ya da karanlık enerji hala gizemini koruyor.