Son Dakika

Son Dakika

Cezayir bağımsızlığını kutluyor

Okunan haber:

Cezayir bağımsızlığını kutluyor

Metin boyutu Aa Aa

5 Temmuz 1962, Cezayir’de bayram günü. Cezayir halkı, Fransızlara karşı kahramanca mücadele ettikleri 8 yıl süren bağımsızlık savaşının ardından, 132 yıllık Fransız sömürgesine son verdi. General Charles de Gaulle, Evian Anlaşması’ndan iki buçuk ay sonra Cezayir’in artık bağımsız olduğunu ilan etti.

5 Temmuz, yok edilmeye çalışılmış bir halkın küllerinden yeniden doğduğu gün olarak tarihe geçti.

Cezayir’in 1 Kasım 1954’te başlattığı bağmsızlık savaşında, 1.5 milyon insan katledildi. Bağımsızlık kazanıldığında ise iki milyon insan toplama kamplarında tutuluyordu ve yüz binlercesi komşu ülkelere sığınmıştı.

Cezayir doğumlu Fransız tarihçi ve Cezayir uzmanı Benjamin Stora’ya göre bu savaş, tarihin en kanlı savaşlarından biri oldu:

“Sömürgeciliğe karşı verilen en kanlı savaşlardan biriydi. Sekiz yıl devam eden savaş, geride yüz binlerce ölü bıraktı. Avrupa asıllı Cezayirliler ülkeden göç etmek zorunda kaldı ve Fransız ordusuna hizmet vermiş Müslüman Cezayirliler katledildi.”

450 bin Fransız askeri ile yaklaşık 170 bin sömürge yanlısı Cezayirli silahlı kişi, sayıları 25 bini geçmeyen bir avuç Cezayirli direnişçiye üstünlük sağladı. Ancak savaş her ne kadar Fransa lehine sonuçlanmış olsa da karışıklıklar devam etti.

1958’de yeniden cumhurbaşkanı seçilen De Gaulle, Cezayir’e yaptığı ziyaretten sonra artık bu ülkeyi daha fazla sömürge olarak elde tutamayacağını anlamış ve Cezayir’in kendi kaderini tayin etme hakkı olabileceğini söylemişti. De Gaulle’ün bu tutumu, Avrupa kökenli Cezayirlileri rahatsız etmişti. Fransız asıllı Cezayirlilerin tüm itirazlarına rağmen Cezayir, 1962’de bağımsızlığını kazandı.

Anavatanlarını pek tanınmayan Fransız kökenli yaklaşık 900 bin kişi, hayatlarından endişe ederek Cezayir’i terk edip Fransa’ya topluca göç ettiler.

Sömürge yıllarında Fransa’ya göç eden Fransızların orta sınıf bir halk olduğunu dile getiren Benjamin Stora, anavatanına dönen bu kişilerin hala bunalım yaşadığı görüşünde:

“Sıradan yaşantı süren ve çoğunluğu orta sınıftan oluşan Avrupa kökenli Cezayirliler, 1962’den itibaren yeniden Fransa’ya döndü. Anavatanlarına dönen bu kişiler, günmüze kadar zihinlerindeki bu hatıralarla yaşadılar. Tarihte bunun benzeri başka bir olay yoktur.”

Savaşın bitmesinin üzerinden 10 yıllar geçti. Ancak Cezayir halkı, bir yandan yakın tarihin zulüm ve tecrit dolu o yıllarını zihininde canlı tutarken diğer yandan da geleceğe umutla bakmak istiyor. Fransa ise bu kötü anıları tarihe gömmenin gayreti içerisinde.

Benjamin Stora, savaşın izlerinin unutulmasının kolay olmadığını dile getiriyor:

“Oysa zamanla herşeyin unutulacağını ve hazıfazalarımızdan sileneceğini düşünmüştük. Ama durum beklediğimiz gibi olmadı. 50 yıl sonra bile Cezayir Savaşı hatıraları hafızalarımızda hala ilk günkü gibi duruyor.”

Bugün Cezayir bağımsız bir ülke olsa da iş başına gelen hükümetler, politikalarında hala Fransa’ya yakın bir çizgide durmaya devam ediyor.