Son Dakika

Filistin-İsrail arasındaki ateşkesten kim karlı çıktı?

Okunan haber:

Filistin-İsrail arasındaki ateşkesten kim karlı çıktı?

Metin boyutu Aa Aa

Gazze’de silahlar şimdilik sustu. Sağlanan ateşkes hem Hamas’ı hem de İsrail’i memnun etti. Hamas, halkına verilen tüm zarara rağmen,
şartlarının hepsinin kabul edildiğini açıkladı. İsrail ile bir aracı sayesinde de olsa ateşkes imzalanması Hamas’ın uzun zamandır hayalini kurduğu uluslararası bir meşruiyet elde etmesini sağladı. Hamas lideri Halid Meşal Kahire’de yaptığı açıklamada İsrail’in ağır bir yenilgi aldığını ve bu yenilgiyi kabul etmek zorunda kaldığını belirtti.

Israilli yazar Uri Avneri’ye göre ise ateşkes sayesinde Hamas Arap dünyasındaki ününü kuvvetlendirdi:

“Hamas, uluslararası toplum, Arap dünyası tarafından boykot ediliyordu. Şimdi ise devlet başkanları Gazze Şeridi’ni ilk defa ziyaret ediyor. Şu anda Hamas Arap dünyasının bir numaralı kahramanı.”

Fakat İsrail tarafı da varılan sonuçtan oldukça memnun. Tel Aviv, Savunma Sütun’u Operasyonu’nun hedeflerine ulaştığını açıkladı. Savunma Bakanı Ehud Barak Hamas’ın ‘ağır darbeler’ aldığını iddia etti. Ayrıca hükümetin Mısır’daki İslamcı bir yönetimle de çalışabileceğini belirtti.

Bununla birlikte İsrail yönetiminin bir kez daha iç politikadaki beklentilerle uluslararası kamuoyunun beklentileri arasında kaldığı görüldü.

Uri Avneri:
“Bu savaşın seçimlerden sadece iki ya da üç ay önce başlaması bir kaza değil. Son savaş seçimlerden birkaç hafta önce başlamıştı.”

Batılı ülkeler ise desteklediklerini söyledikleri Filistin Kurtuluş Örgütü’nü ve Mahmud Abbas’ı yarı yolda bıraktı. Tony Blair ve Hillary Clinton’ın ziyaretleri bile örgütün izole edilmesini engelleyemedi.

Bu ateşkesten gerçekten başarıyla çıkan taraf belki de sadece Mısır Devlet Başkanı Muhammed Mursi oldu. Muhafazakar lider ateşkesin yapılmasını sağlayarak ülkesinin bölgede kilit bir rol oynadığını kanıtladı.

Ateşkesin ardından uluslararası ilişkiler uzmanı ve merkezi Cenevre’de bulunan Arap ve Akdeniz Dünyası Araştırma Merkezi’nin başkanı Hasni Abidi ile bölgedeki son durumu değerlendirdik.

euronews: “Bir hafta süren kanlı saldırıların ardından İsrail dün Filistin ile ateşkes anlaşmasını imzaladı. Bu ateşkesin kaybedenleri ve kazananları kimler?”

Hasni Abidi: “Kesinlikle kazanan, öncesine kıyasla askeri ve diplomatik açıdan daha güçlü olan Hamas hareketi. Görüşmelerin en başından beri, kendisini önemli bir ortak olarak gösterdi. Birçok uluslararası zorluğa rağmen Mısır hükümetinin ve ayrıca Muhammed Mursi’nin, Arap-İsrail çatışmasında vazgeçilmez bir rol oynamaya devam ettiğini göstermeyi başardı. İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun bu olayda üste çıktığına inanmıyorum, o amaçladığı hedeflerine ulaşmayı başaramadı. Bu olayda en büyük kaybeden ise, marjinal olarak görünen ve eskisinden daha fazla dışlanan, İsrail, Hamas ve Mısır hükümetine en uzak kalan Mahmud Abbas oldu.”

euronews: “Mısır’ın konumunun sadece verdiği mesaj anlamında geliştiğini söyleyenler hakkında ne düşünüyorsunuz?”

Hasni Abidi: “Mısır’ın konumunun siyasi olarak değişmediği doğru ancak yeni olan, Mısır hükümetinin lideri tarafından Gazze’ye yapılan ziyaret ki eski cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek dönemiyle kıyaslandığında bu alışılmadık bir durum. Diplomatik anlamda ise Mursi, yaptıklarının ötesine gidemeyeceği konusunda çok bilinçli ve bu konuda siyasi ve askeri kapasiteye sahip değil. İsrail ile ya da Amerika Birleşik Devletleri ile tartışmaya giremez çünkü Mısır şu anda Amerika ve uluslararası parasal kurumları ile önemli müzakareler yürütüyor.”

euronews: “Ateşkesin, ciddi barış müzakerelerine yol açacak bir platforma dönüşme şansı var mı?”

Hasni Abidi: “Bu soru, Arap-İsrail çatışmasının özüdür. Ne yazık ki, ateşkes barış demek değil. Batı, İsrail’e ve Gazze’deki sivillere yardım etmek için kendisini seferber ettiğinde, en basit sorun olan Arap-İsrail çatışmasını unuttu. Bu çatışmadaki önemli bir taraf olan, Birleşmiş Milletler bünyesinde yasal ve barışçıl bir yöntem izleyen Filistin yönetimi, başarısız oldu, uluslararası topluma ve Amerika Birleşik Devletleri’ne sesini duyurmayı başaramadı.”

euronews: “Sizce Suriye krizinin ve İran ile Batı arasında Tahran’ın nükleer programıyla ilgili gerginliğin, İsrail ve Filistin ateşkesinin geleceğine yansımaları nelerdir?”

Hasni Abidi: “İran’ın Hizbullah aracılığıyla doğrudan ya da dolaylı olarak Gazze’deki militanlara silah sağladığı gerçeği, Amerika Birleşik Devletleri’ne gönderilen bir mesaj anlamına geliyor. Eğer şu anda Hamas yönetimiyle başa çıkmakta zorlanıyorsanız, İran’a saldırmaya karar verirseniz ne yapacaksınız diye soran bir mesaj bu. Bu yüzden de, uluslararası ve bölgesel anlamda Şam ve Tahran, Gazze’deki mevcut gerginlikten iyi kar sağladı.”