Son Dakika

Okunan haber:

Katalonya bağımsızlığa ne kadar hazır?


Insight

Katalonya bağımsızlığa ne kadar hazır?

İspanya’nın Katalonya Bölgesi bu pazar yerel meclisini seçecek. Ülkenin en zengin bölgesindeki seçimlere ekonomik kriz ve bağımsızlıkçı akımlar damgasını vurdu.

Barselona’nın ünlü Ramblas caddesindeki sokak satıcıları ‘estelades’ adındaki bayrak satışlarından memnun:

“Her zaman bir kaç tane satılırdı ama bugünkü kadar hiç satmamıştık. Herkes estelades almak istiyor. Çok heyecanlılar ve politikacıların ne yapacaklarını göz ucuyla izliyorlar. Görünüşe bakılırsa sonuna kadar, yani bağımsızlığa kadar gidilecek.”

7.5 milyon nüfusu ile Katalonya İspanya’yı oluşturan 17 özerk bölgenin en zenginlerinden biri. İspanyolca’dan farklı resmi bir dile ve geniş hakları olan özerk bir hükümete sahip. Polis, sağlık ve eğitim hizmetleri bölgesel yönetimin elinde. Fakat hükümet vergi toplayamıyor.

Bölgenin Akdeniz’e kıyısının bulunması hem turizmin hem de sanayinin gelişmesine olanak tanıdı. Katalonya uzun süre İspanya ekonomisinde lokomotif rolünü üstlendi. 2011’de 210 milyar Euro’luk gayri safi yurt içi hasılası ile Portekiz ile yarışan bölge, İspanya’nın GSYH’sinin ise neredeyse yüzde 20’sini oluşturuyor.

Fakat İspanya’nın genelinde olduğu gibi Katalonya’yı da mali kriz vurmakta gecikmedi. Yerel hükümetin bütçesinde büyük kesintilere gidildi. İşlerini kaybeden bölge halkı emlak kredilerini ödeyemez hale geldi. 2012’nin ilk çeyreğinde Katalonya’da 7172 ailenin evlerine el konuldu.
İşsizlik çalışan nüfusun yüzde 22.56’sını vurdu. Bölgenin dev borcu ise 44 milyar Euro’ya ulaştı. Borcunu kapatabilmek için Katalonya, devletten 5 milyar Euro’luk mali yardım aldı.

Fakat bağımsızlık yanlısı Katalonyalılar, bölgelerinin mali krizde olmasının nedeninin İspanyol hükümetine verilen vergiler olduğunu düşünüyor. Bu yüzden Galifa’nın belediye başkanı vergileri ödemeyi reddediyor:

“İspanyol hükümeti krizin, özellikle de Katalonya’dakinin bizim yüzümüzden oluştuğunu söylüyor. Eğer İspanyol hükümetini terk edersek, krizi de terk etmiş oluruz.”

Vicenç Batalla, Euronews:
Katalonya seçimlerinin önemini daha iyi anlayabilmek için İspanya’nın Terragona kentinden bir konuğumuz olacak. Bir önceki Sol hükümette 7 yıl boyunca Maliye Bakanlığı“nın iki numaralı ismi olarak görev yapan Marti Carnicer. Merhaba Marti.

Martí Carnicer:
“Merhaba.”

Euronews:
Siz, bölgenin mali durumunu iyileştirmek için Madrid’le yürütülen müzakerelerden sorumluydunuz. Fakat üç yıl sonra bunun da ötesine geçildi, çünkü yeni hükümet Bask bölgesinin yaptığı gibi bir mali anlaşma talep etti. İlişkilerde nasıl bir aşamadan geçildi de şu anda İspanya’dan ayrılmayı talep eder hale gelindi?

Martí Carnicer:
“Sanırım bunun iki temel gerekçesinde hemfikiriz. Birincisi İspanya’nın geri kalanına oranla Katalonya’daki uzlaşı, şefkat, hassasiyet eksikliği, bunu farklı kelimelerle de ifade etmek mümkün. Bunun kaynağı öncelikle iktidardaki Muhafazakar Halk Partisi’nin (Partido Popular) Katalonya anayasasına karşı açtığı dava ve İspanya Anayasa Mahekemesi’nin de kısmi iptal kararı vermesi.

Ancak bu gelişmeyi daha karmaşık bir hale getiren çok daha önemli bir etken söz konusu, o da ekonomik kriz. Ekonomik kriz mali öğeleri ve ekonomik faaliyetlerin işleyişini ciddi manada etkiledi.

Bu iki veri bir araya geldiğinde Katalonya’nın duruşuna karşı bir uzlaşı ve anlayış eksikliği doğuruyor. Ekonomik krizin kötüleşmesi Katalonya’da ne olup bittiğini büyük oranda açıklıyor.”

Euronews:
Madrid, sizin Ekonomi Bakan Yardımcılığı döneminizde yapılan anlaşmalara sadık kalmadı mı?

Martí Carnicer:
“Finansmanla ilgili kendi fikrimi söyleyecek olursam, Madrid temelde anlaşmalara uymadı. Biz anayasamızda bölgesel yönetimlerin lehine kullanılacak kaynak miktarını ilgilendiren ek gelirler gibi bazı mekanizmalar öngörmüştük. Ancak Madrid buna kesinlikle saygı göstermedi. Madrid gerçekten verdiği sözleri tutmadı.”

Euronews:
İspanya’da federal modelin yeniden yapılanması imkansız görünüyor. Fakat bağımsız bir Katalonya AB’nin içinde veya dışında ekonomik olarak yaşayabilir mi?

Martí Carnicer:
“Bağımsızlık talebi federal modelin mümkün olmadığını gösteriyor. Peki bağımsızlık Federal bir devlet kurmaya oranla daha mı basit ve mümkün ? Sanmıyorum. Mantık bize daha kolay ve yapılabilir olanı seçmemizi söylüyor. Açıkçası bu durumda daha sürdürülebilir olan federal bir devlet kurmaktır. Yani İspanya’da farklı bölgelerle görüşerek ortak bir alan kurmak için ilerleme kaydedilmeli. Eğer federal devlet zorsa, inkar etmiyorum bağımsızlık daha da zor olacak.”

Euronews:
İspanya’nın geri kalanında Katalan mallarının boykot edilmesinden endişe duymuyor musunuz?

Martí Carnicer:
“Bundan endişelenmemiz gerektiğine inanmıyorum. Katalonya’nın dışarıya dönük önemli oranda bir ihracatı var. İhracatını ciddi manada artırma başarısı gösterdi. Sanırım şu anda İspanya genelinde ihracatını en çok artıran bölge oldu. Bundan dolayı Katalan mallarının rekabet güçü oldukça sağlam. Boykot olabilir mi? Medya daha önce bundan bahsetti. Ama zamanla unutuldu. Bunun dikkate almamız gereken en önemli konu olduğunu sanmıyorum.”

Euronews:
Sizin göreviniz sırasında, şu anda iktidarda bulunan partide (Convergència i Unió) yolsuzluk yapıldığı ortaya çıkmıştı. Bu günlerde gazete manşetlerinde yine benzer haberler görüyoruz. Bunun Başkan Artur Mas ile doğrudan ilişkisi olduğuna inanıyor musunuz?

Martí Carnicer:
“Benim arzum ve beklentim durumun böyle olmadığı yönünde. Yolsuzluklarla herhangi bir bağının olmadığını düşünüyorum. Fakat kararı mahkeme verecek. Sorunu yargının, herkese kendini savunma ve masumiyetini ispat etme hakkı tanıyarak çözmesi gerekiyor. “

Euronews:
Eski hükümette edindiğiniz tecrübeyle bizimle kişisel fikirlerinizi paylaştığınız için teşekkür ederiz.

Filistin-İsrail arasındaki ateşkesten kim karlı çıktı?

Insight

Filistin-İsrail arasındaki ateşkesten kim karlı çıktı?