Son Dakika

Okunan haber:

Filistin Devleti’nden sonraki adım ne olacak


Türkiye

Filistin Devleti’nden sonraki adım ne olacak

29 Kasım’daki tarihi Birleşmiş Milletler oylaması Filistin sorunu için önemli bir dönüm noktası oldu. Genel Kurul’da kabul edilen 67/19 sayılı kararla artık kağıt üzerinde de olsa Filistinlilerin 138 ülke tarafından tanınmış bir devleti var. Kararın en önemli yönü üye olmayan gözlemci devlet statüsü tanınan Filistin’in, 1967 sınırlarında var olduğunu iddia etmesi.

67 sınırları halen İsrail işgali altında bulunan, Altı Gün Savaşı’na kadar Ürdün’ün egemenliğinden olan Batı Şeria ve Doğu Kudüs ile o dönem Mısır askeri idaresindeki Gazze’ye işaret ediyor. Filistin Devleti kararı bir anlamda 2001 yılında İsrail’de Ariel Şaron’un başlattığı müzakereleri reddeden “tek taraflılık” ve “ayrılık” politikalarına Filistin tarafından geç gelen yanıt. Şimdi Filistin basınında ve Arap dünyasında bu kararın arkasından atılacak adımlar tartışılıyor.

Kararın hemen ertesinde ilk uluslararası önemli toplantıya ev sahipliğini yapan, BM’deki tarihi oylamada Filistin Lideri Mahmud Abbas’ın yanında yer alan Türkiye oldu.
Arap Birliği Genel Sekreteri Nebil El Arabi ile Suudi Arabistan, Katar, Mısır, Yemen, Moritanya, Libya gibi ülkelerin dışişleri bakanlarının katılımıyla Türk Arap Birliği 5. Dışişleri Bakanları Toplantısı İstanbul’da yapıldı. Toplantının açılış konuşmasında Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu “Şimdi sıra bölgede kalıcı bir barışın tesis edilmesine gelmiştir. Bunun da ön şartı, Filistinli kardeşlerimizin yıllardır özlemini çektikleri haklarına kavuşmaları ve bağımsız Filistin Devleti’nin kurulmasıdır” diyerek bölge ülkelerini ve dünyayı İsrail karşısında daha katı bir tutum sergilemeye davet etti. Bakan Davutoğlu, “Uluslararası toplum, İsrail hükümetinin hukuk tanımayan, sorumsuz ve uzlaşmaz tutumunun bölgenin barış, güvenlik ve istikrarını tehlikeye sokmasına daha fazla izin vermemelidir. İsrail’in barış sürecini tahrip eden politikalarına güçlü tepkiler vermesinin zamanı gelmiştir” diye konuştu.

Bölge ülkeleri ve Filistin Yönetimi’nin bundan sonraki adımını İsrail üzerindeki baskıyı arttırarak müzakere masasına oturtmak olduğu anlaşılıyor. İstanbul’daki toplantı bu yolda, çeşitli tarafların önerilerinin görüşüleceği önemli bir buluşma olarak öne çıkıyor.
Filistin meselesinde önemli isimlerden biri olan El Kuds El Arabi gazetesinin başyazarı Abdülbari Atwan, bundan sonra sokak gösterileri ile yakalanan ivmenin arttırılması ve İsrail güçleriyle yüzleşilmesi çağrısında bulunuyor. Atwan, İsrail ve Amerikan yönetimlerinden gelecek baskılara karşı Abbas ve arkadaşlarının dirençli olması gereğine dikkat çekiyor.

Türkiye ve Arap dünyasının BM’deki oturumla birlikte aralarında ılık rüzgarlar esmeye başlayan El Fetih ile Hamas’ı barıştırma çabalarına odaklanması bekleniyor. Çünkü Filistin’de işgali sona erdirmenin en önemli meselesi bu ayrılık olarak öne çıkıyor.
İsrail ile Türkiye barışacak mı?

Filistin meselesinin çözümünde en önemli konulardan biri de kuşkusuz Türkiye ile İsrail arasındaki gerginlik. 2010 yılındaki Mavi Marmara krizinden itibaren ilişkilerinde büyük kriz yaşayan iki ülke temsilcileri son olarak Cenevre’de tekrar bir araya geldi. Türk Dışişleri Müsteşarı Feridun Sinirlioğlu ile İsrail başbakanı Netanyahu’nun temsilcisi Yosef Chechnover Gazze operasyonu sürerken bile masadaydı. Taraflar İsrail’in özür dilemesi, tazminat ödemesi ve Gazze ablukasının hafifletilmesi konularını bir kez daha tartıştı.

Euronews’a bilgi veren İsrail kaynakları görüşmelerle ilgili bilgilerin sadece başbakana çok yakın çok üst düzey kişiler arasında olduğunu belirtiyor ve çözümün aslında çok uzak olmadığının altını çiziyor. İsrailli diplomatın ifadesiyle Türkiye ile İsrail arasında “yarın bir karşılıklı anlayış metni ortaya çıkabilir. Aslında çok fazla uzlaşmazlık yok. Ama genel konjonktür dolayısıyla çözüm çok da ertelenebilir. Belki yıllar bile alabilir” diyerek Türk-İsrail ilişkilerindeki hassas duruma işaret ediyor.

İsrail’de Türkiye ile ilişkilerin düzelmesini isteyen önemli bir kesim var. Ancak bu kesimin çabaları hem Türk hükümetinin sert söylemlerine hem de İsrail Dışişleri Bakanı’nın “özür dilesek bile Türkiye yine de tatmin olmayacaktır. Yeni krizler yaşanabilir” düşüncesine takılıyor.

Türk-İsrail ilişkilerinin geleceği görünüşe göre Birleşmiş Milletler’deki karardan sonra İsrail’in alacağı tavra ve İsrail seçimlerinin sonucuna göre şekillenecek.

Bora Bayraktar, İstanbul