Son Dakika

Okunan haber:

Meşal'in dönüşünde Hamas yol ayırımında


Gaza

Meşal'in dönüşünde Hamas yol ayırımında

Hamas’ın kurucu lideri Şeyh Ahmed Yasin 2004 yılında Ariel Şaron’un emriyle öldürüldü. Bu suikastin ardından liderliğe Abdülaziz Rantisi gelmiş ancak o da henüz 1 ayını doldurmadan bir İsrail hava saldırısında hayatını kaybetmişti. Sonrasında 1967 savaşından beri sürgünde olan Halid Meşal’in Hamas’ın başına geçişi hareketin tarihindeki dönüm noktalarından biri oldu.

Hamas 1987 yılında kurulduğunda Meşal 31 yaşındaydı. Müslüman Kardeşler ekolünden gelen Şeyh Yasin Filistin bölgesinde bir Yahudi devletinin kurulmasını reddediyordu. Bu da Şeyh ile Yaser Arafat arasındaki temel anlaşmazlık noktalarından birini oluşturuyordu.

Başlangıçta Hamas şiddetten çok sosyal projelerle öne çıkıyordu. Ancak ilk intifadanın başlamasıyla hareket kısa sürede radikalleşti.

Oslo görüşmeleri ve sonrasında Yaser Arafat ile Şimon Peres arasında 1993’te Washington’da imzalanan anlaşma barış görüşmeleri için temel olarak kabul edilse de Hamas bu anlaşmaları en başından itibaren reddetti. İsrail’i tanımayan hareket bu tutumunu değiştirmedi.

Anlaşmadan bir ay sonra Hamas ilk intihar saldırısını düzenledi. Batı Şeria’da, Yahudi yerleşim bölgesinde bir otobüse yapılan saldırıda 7 İsrail askeri öldü ve bu saldıı uzun bir serinin başlangıcı oldu.

Hamas yönetimindeki değişiklik yönetim stratejisinde de kendisini gösterdi ve hareket politik alanda daha büyük zemin kazandı. Filistin’de 2006 yılında yapılan seçimlerde El Fetih’e karşı kazanırken oyların yüzde 56’sı Hamas için kullanıldı. Seçim sonrasında bir hükümet kuruldu fakat fazla uzun ömürlü olamadı.

2007 yılı Haziran ayında el Fetih ve Hamas yanlılları arasında silahlı çatışmalar başladı. Bu iç savaşta 100 den fazla kişi hayatını kaybederken Filistin de fiilen bölünmüş oldu, Hamas’a Gazze’nin yönetimi kaldı.

Filistinlilerin büyük kısmında bu bölünmenin Filistin davasına zarar verdiği kanati 2011 Mart ayında Gazze ve Batı Şeria’da eş zamanlı geniş katılımlı gösterileri getirdi. İki taraf 2012 Şubat ayında uzlaşmanın sağlandığını açıkladı. Meşal’in uzun bir aradan sonra Gazze’ye gelişinin bu konuda belirleyici olması bekleniyor; ya birlik, ya ayrılık.