Son Dakika

Okunan haber:

Askeri darbeden iktidar boşluğuna Mali


Insight

Askeri darbeden iktidar boşluğuna Mali

Kendilerini cihat yanlısı olarak niteleyen radikal İslamî gruplar son dokuz ayda Mali’nin kuzeyini bir çeşit kurtarılmış bölgeye çevirdi. Bu gruplar Şeriat esaslarının katı bir yorumunu savunuyor.

Bu genel niteleme altında toplanabilecek faal üç grup var: İslamî Mağrip El Kaide, Ensar Din ve Batı Afrika’da Tevhid ve Cihad.

Birlikte hareket eden bu gruplar Kuzey Mali’de bağımsızlığı savunan etnik kökenli Tuareg hareketini kolayca saf dışı bıraktı.

Uçsuz bucaksız bu çöllük bölge radikal grupların yerleşmesiyle Afrika’nın en tehlikeli yerlerinden biri halinde geldi.

Bölgenin belli başlı kentsel yerleşme merkezleri olan Timbuktu, Goa ve Kidal hızla bu grupların ‘cephe gerisi’ konumuna girdi. Daha kapsamlı bir ilerlemeyi son anda Konna kentinde Fransız hava kuvvetleri durdurabildi.

Mali yakın zamana kadar Afrika’da demokrasinin kalesi gibiydi. Mart 2012’deki askeri darbe, 20 yıllık bu seçim ve istikrar dönemine son verdi. Darbe tam bir bir iktidar boşluğu ortaya çıkardı. Boşluk kuzeydeki İslamî asiler tarafından hızla dolduruldu.

Kaddafi’nin devrilmesi sürecinin yarattığı kargaşa ortamı, radikal gruplara ağır silahlara sahiplenme imkanı tanıdı.

Serval adı verilen son askeri operasyonun birinci günü bir Fransız helikopterinin düşürülmesi bu silahlarla mümkün oldu.

UNESCO’nun insanlığın kültür mirası listesinde yer alan Timbuktu kentinde yaşanan tecavüz ve uzuv kesme gibi aşırılıklar halka dehşet saçtı ve büyük yıkıma yol açtı.

Bamako Üniversitesi öğretim üyesi Ali Toure, kaygılarını şu sözlerle özetledi:

‘‘Biz yurttaşlar olarak bu durum karşısında endişe içindeyiz. Çünkü ülkedeki durum gerçek bir kaos ve felaket ortamı. Dikkat etmezsek bu insanlar tüm ülkeyi ele geçirecek.’‘

Mali’de yaşanan son olayları değerlendirmek üzere uzun süredir Fransız Dışişlerinde danışmanlık hizmeti veren Anne Giudicelli ile birlikteyiz. Kendisi ayrıca Müslüman ve Arap dünyasını araştırmış ve uluslararası terörzm konusunda uzmanlaşmış bağımsız kuruluş TERRORISC’de uzmanlık görevini yürütüyor.

‘‘Öncelikle şunu soralım: sizce Fransa için ‘bundan böyle içinden çıkamayacağı, uzun vadede bir çatışmanın ortasında olacaktır’ diyebilir miyiz?’

Anne Guidicelli:
‘‘Şu ana kadar olaylar çok hızlı gelişti. İçinden çıkılamaz bir durum, bir çatışma olduğu konusunda endişe yaratan sorunun kaynağı şurada yatıyor – ki bu sadece Fransız birliklerini değil uluslararası askeri güçleri de ilgilendiriyor – bu silahlı grupları bölgeden tamamen kazıyacak strateji nedir?

euronews:
‘‘Bu taarruzu bir bakıma Afrika kıtasını İslamlaştırma girişimi olarak değerlendirebilir miyiz? ‘’

Anne Guidicelli:
‘‘Büyük Sahra’nın Sahil Kuşağı olarak adlandırılan bölgesi sınır komşularının kontrolü tamamen ele alamadığı, bir nevi terk edilmiş bölge. Hal böyle olunca bu gruplar bu tür bölgelere kolaylıkla yerleşiyor ve ağlarını oluşturabiliyor. Buradaki risk bu gruplar arasındaki ağın güç kullanarak yaygınlaşmasıdır. Bu riskin önüne geçmek için müdahale etmek şart.’‘

euronews:
‘‘Her an patlamaya hazır bir İslami hareket Avrupa’nın eşiğinde’ diye niyelenebilecek bir korku duymak için herhangi bir neden var mı?’‘

Anne Guidicelli:
‘‘Fransa terörizme karşı savaştığını açık bir dille ifade etti. Tabii ki askerleriniz kilometrelerce uzakta savaşmaya gittiğinde siz kendi evinizde savunmaya geçer ve topraklarınızı koruma altına almak istersiniz.’‘

euronews:
‘‘Radikal İslamcı gruplar Fransa’nın kat kat büyüklüğündeki Sahil Kuşağı’nda savaşarak uluslararası kamuoyunu tuzağa düşürmeyi mi hedefliyor? Afganistan’daki senaryonun burada da yaşanması ne kadar olası?’‘

Anne Guidicelli:
‘‘Söz konusu gruplar bölgeyi, Batı ve İslam dünyasının karşı karşıya geldiği bir savaş alanına dönüştürmek için çok çabaladılar. Amaçları uluslararası kuvvetleri bölgeye çekip çatışma yaratmaktı.’‘

euronews:
‘‘Radikal gruplar Fransa’yı ve aynı zamanda Avrupa topraklarını tehdit ediyor. Terörist eylemlerin gerçek sonuçları nelerdir?’‘

Anne Guidicelli:
‘‘Son bir kaç senedir İslamî Mağrip El Kaide ile bağlantılı olanlar Fransa’yı baş düşman olarak hedef alıyor. Doğal olarak ne zaman Fransa askeri müdahelede bulunsa bu gruplar karşı atağa geçiyor. Fransa’da ulusal güvenlik artırıldı, tüm tehditlerin farkındayız fakat hiçbiri Fransa’nın dış politikasında bir engel teşkil etmiyor.’‘