Son Dakika

Son Dakika

Mühendisler Ariane 5 roketini nasıl geliştiriyor?

Okunan haber:

Mühendisler Ariane 5 roketini nasıl geliştiriyor?

Metin boyutu Aa Aa

Paris yakınlarında roket üretimi yapan Astrium’un büyük fabrikasında, mühendisler bu devasa makinelerin yapımı için oldukça uzun ve zorlu bir süreçten geçiyor. Roketlerin üretim sürecinde yaşanan en heyecan verici an, kuşkusuz roketin toprağı terk ettiği an oluyor.

Projeden sorumlu Michel Freuchet, bir Avrupa Uzay Ajansı projesi olan Ariane 5 roketinin geliştirilme aşamasını şu sözlerle anlatıyor: “Ariane gibi bir roketin fırlatılma anındaki itici gücü aslında iki nükleer santralin gücü gibi düşünülebilir. Motoru besleyen bir turbo sistemi var. Hızlı tren gücünde çalışıyor.”

Fransız Guyanası’nın Kouru merkezinden yapılan her bir roket fırlatma işlemi mükemmel bir zamanlamanın ürünü. Motor ateşlenmeden sadece birkaç saniye öncesinde gereken miktarda yakıt tanklara boşaltılıyor. Son saniyede ana motor çalıştırılıyor ve bundan 7 saniye sonra Ariane 5 kalkış için serbest bırakılıyor. Bu noktadan sonra artık geriye dönmek mümkün değil.

Ariane 5’in merkezi kısmı yüksek kaliteye sahip alüminyum panellerinden oluşuyor. Paneller bir makine yardımıyla 2 milimetre kalınlığında çok sayıda parçaya kesilerek üretiliyor. Kullanılan alüminyumun %90’ından fazlası geri dönüşüme uğruyor, geriye kalan en saf ve mükemmel kısmı ise her bir panelin gövdesini oluşturmaya yetiyor. Paneller özenle şekillendiriliyor. Sıvı hidrojen ve oksijen yakıtın olağanüstü düşük ısısına dayanabilecek en iyi malzeme alüminyum olduğundan, hammadde olarak alüminyum tercih ediliyor.

Bu günlerde Avrupa’da 3 tane roket uzaya gönderilmeyi bekliyor. Ariane 5, yörüngeye 10 tonluk yük taşıma kapasitesiyle içlerinde en büyük olanı. Rus asıllı Soyuz, 3 tonluk yük kapasitesine sahipken yeni roket Vega ise Alçak Dünya Yörüngesi’ne 1,5 ton yük taşımak üzere tasarlandı.

Ariane 5 şimdilerde dönüşüme uğruyor. Ariane 5ME adıyla anılan yeni modelin daha esnek ve çift yük kapasitesiyle 12 tona ağırlığı yörüngeye ulaştırması hedefleniyor. Ariane 5ME programının direktörü Catherine Poincheval, Ariane 5ME’nin en büyük avantajının hem bilimsel hem ticari görevleri aynı anda gerçekleştirebilmesi olduğunu anlatıyor: “Ariane 5ME, uydu görevi dışında ticari görevleri de yapabilecek. Performansının artırılmış olması, kalkıştan hemen sonra bırakacağı bir iletişim uydusunun olmasına yarıyor. Ayrıca bir uydusu da yörüngede daha uzağa giderek görevine devam edecek. Bu roket için öngördüğümüz planlama bu şekilde.”

Ariane 5ME’nin en yenilikçi kısmı üst katındaki yeni roket motoru sayesinde iki uyduyu birbirinden farklı ve her ikisi de yüksek olan yörüngelere gönderebilmesi. Tasarımındaki ana yenilik ise uzayda yeniden ateşlenebilecek bir üst kata sahip olması.

Ariane 5 ‘te bulunan üst kat için yeniden ateşleme sistemi gibi bazı yeni teknolojilerin 10 yıl içinde Ariane 6’ya dahil edilmesi öngörülüyor. Avrupa Uzay Ajansı yetkilileri bu evrimin, hem ticari hem bilimsel alandaki müşterilerinin beklentilerine yanıt vereceğini ümit ediyor.