Son Dakika

Okunan haber:

Portekiz cumhurbaşkanı: "Troyka sadece AB'den oluşmalıydı"


DÜNYA

Portekiz cumhurbaşkanı: "Troyka sadece AB'den oluşmalıydı"

Portekiz, tarihinin en ciddi ekonomik bunalımını yaşıyor. Son iki yıldır durağan bir görünüm çizen ekonomi, bu yılın ilk çeyreğinde geçen yıla oranla yüzde 4 gerileme yaşadı. Avrupa Birliği’nin geçirdiği krizin en önemli örneği Portekiz. Ülkenin Cumhurbaşkanı Anibal Cavaco Silva, Avrupa’da yaşanan ekonomik fırtınayı euronews’ten Michel Santos’a anlattı.

Michel Santos, euronews:

“Sayın Silva, birliğin oluşum sürecini yakından izlemiştiniz. On yıl boyunca hükumette başbakanlık görevinden sonra cumhurbaşkanı olarak ikinci döneminize devam ediyorsunuz. Portekiz’de neler oluyor?”

Portekiz Cumhurbaşkanı Cavaco Silva:

“Kamu, bankalar ve şirketler, Euro Bölgesi’ne girmemizi takiben dış borç almaya başladılar. Bunun sonucu devletin dış borçlarının artması ve ödenemez hale gelmesi oldu. Son olarak da aileler aşırı borçlanma yaşıyor. 2008 yılında kriz Amerika’da ortaya çıktığında Avrupalı yetkililer ne yazık ki gerçekçi çözümler üretemedi. Birlik kurulduğunda ekonomi genişlemeci bir politika anlayışı üzerine kuruldu. Yani ülkelerin borç alarak büyümesi hedeflendi. Fakat en sonunda fark ettik ki, bazı ülkelerin borç ödemede bir sınırı var.”

Santos, euronews: “Avrupa krizle mücadelede başarısız mı oldu?”

Silva: “Yani şu an açık olarak anlaşılmıştır ki Avrupa Birliği hem büyüme politikalarında hem de işsizlikle mücadele de başarısız olmuştur. Avrupa’nın ekonomi politikalarında bazı noktalar yanlış. Bunun yanı sıra üye devletlerin ekonomi politikalarında da yanlışlar var.”

Santos, euronews: “IMF, son dönemde yayınlamış olduğu raporda Yunanistan’ı kurtarma projelerinde hatalar olduğunu kabul etti.”

Silva: ‘‘Troyka’nın rolünü, nasıl oluştuğunu sorgulama zamanı gelmiştir. Bana göre Troyka sadece Avrupa Birliği kurumlarından oluşmalıydı. İzleme, onaylama kurumu sadece Avrupa Birliği’nin sorumluluğu altında olmalıydı. Çünkü Birliğin amaçları IMF’den oldukça farklıdır.’‘

Santos, euronews: ‘‘Peki Avrupa projesini yeniden canlandıracak politikalar nelerdir?’‘

Silva: ‘‘Öncelikle ana sıkıntımız olan işsizlik problemine bir çözüm bulunmalıdır. Gençler arasındaki işsizlik oranını düşürecek bir program ortaya konulmalı. Bunun ötesinde, Avrupa Birliği hem bugün yaşamakta olduğumuz hem de gelecekteki sorunlarımıza cevap verebilmek için daha fazla araçlarla donatılmalıdır. Bu nedenle bütçe, ekonomi politikaları ve bankacılık ile ortak bir ekonomi ve para birliğinin kurulması büyük önem taşıyor. Bana göre en önemli adım, bankacılık birliğidir. Çünkü bu sayede Birlik içerisinde, özellikle Euro Grubu ülkeleri arasında şirketlerin finanse edilmesi sağlanır.’‘

Santos, euronews:’‘Acaba Troyka kurtarma operasyonları halka sormadan ve sonuçları ihmal edilerek, körü körüne mi uygulandı?’‘

Silva: ‘‘Elbette bugün bazı değişiklikler yapıldı. Kurtarma programlarına yeni düzenlemeler yapıldı. Sizin de onaylayacağınız gibi Portekiz, Fransa, İspanya ve diğer üye ülkelerin dış borçları ne kadar artarsa bu tarz kurtarma programlarıyla da karşılaşırız. Avrupa Birliği ve üye devletlerde buna göre düzenlemeler getiriyor. Bana göre kurtarma programları ekonomik gelişmeyi ve işsizlikle mücadeleyi engelleme niteliğinde olmamalıdır. Yoksa Avrupa vatandaşları ile siyasi liderler arasındaki uçurum daha da artar. Bu da 2014’teki seçimler öncesi büyük bir sorun oluşturur.’‘

Santos, euronews: “Portekiz’de neredeyse her sektör hükumetin istifa etmesini talep ediyor. Şurası açık ki istikrarı korumak zor bir iş. Acaba bu konuda hükumete desteğiniz nedir?”

Silva: ‘‘Portekiz Cumhurbaşkanı hükumet politikalarını karışamadığı gibi bundan sorumlu da değildir. Hükumet sadece meclise karşı sorumluluğa sahiptir. Cumhurbaşkanının güven eksikliği hükumetin istifa etmesine kesinlikle bir neden oluşturmaz. Cumhurbaşkanı ise Meclis’in görevine son verip seçimlerin yenilenmesi kararı alabilir. Buna atom bombası da diyoruz. Biliyorsunuz ki atom bombası da pervasız bir şekilde kullanılmaz. Ben Portekiz’i, içinde bulunduğumuz durumu çok yakından takip ediyorum. Edindiğim tüm bilgilere göre, yeni bir siyasi bunalım Portekiz için çok pahalıya mal olacaktır. Durumumuz şimdikinden daha da kötü olacaktır.’‘

Santos, euronews: ‘‘Portekiz halkının en çok sorduğu sorulardan birisi, mali ve ekonomik durumla ilgili felaketi göz önüne aldığımızda, kamu kuruluşlarının kötü yönetimiyle ilgili kimsenini yargı önünde hasep vermemesi, yargı sisteminde sizce bir sorun mu var ?’‘

Silva: ‘‘Bu konuda bir genelleme yapmamak gerekiyor. Yargıdaki bazı sorunların çözüldüğü açık. Özellikle davaların hızlandırılması. Son anketler, işverenlerin de, yargı sistemimizi adil bulduğunu ortaya koyuyor. sizin ortaya attığınız savın çok doğru olmadığını düşünüyorum. Portekiz’de kamu yaşamı oldukça şeffaf.’‘

Santos, euronews: ‘‘Ancak sorumluların cezalandırılmadığı gibi bir inanç var.’‘

Silva: ‘‘Bana bir örnek verebilir misiniz? Ortaya genel konuşmak kolay, Portekiz’de yönetim sürekli olarak medya ve kamuoyu tarafından denetleniyor. Portekiz’den daha fazla bir denetim olan yer düşünemiyorum.’‘

Santos, Euronews: ‘‘Siz başbakanlık yaptığınız döneme geri gitseniz, uyum politikaları konusunda neyi farklı yapardınız?”

Silva: ‘‘Portekiz’in Avrupa Birliği’ne üyeliğindeki ilk 10 yıl sadece demokrasiyi güçlendirmekle kalmadı, ülkenin kalkınmasına da önemli katkıda bulundu. Portekiz üye olduğunda kişi başına gelir AB ortalamasının yüzde 53’üne tekabül ediyordu, ve 10-15 yıl sonra bu oranın yüzde 75’e çıktığını biliyor musunuz? Biz tarihimizin hiç bir döneminde bu kadar kısa bir dönemde kalkınma açasından bu kadar hızlı ilerlemedik.’‘

Santos, euronews: ‘‘Tarım sektöründe de yine aynı politikaları sürdürür müydünüz?.

Silva: ‘‘Bu konu benim en fazla gurur duyduğum konuların başında geliyor. Birlik bünyesinde tarım reformunu gerçekleştirdik, daha önce tarım sektöründe üretim çok düşüktü, çiftçilerin gelir seviyesi azdı, artık Portekiz tarım alında yüzde 81 oranında kendisine yetebiliyor. Çiftçilerimiz modernleşti, ve tarım Portekiz ekonomisinde büyüyen bir sektör.”