Son Dakika

Okunan haber:

Soğuk Savaş dönemi yeniden mi hortluyor?


Insight

Soğuk Savaş dönemi yeniden mi hortluyor?

Honk Kong, Moskova, Quito ve Havana. Bu şehirlerin tek ortak noktası Amerikan emperyalizmine karşı tavır takınmaları. Peki Edward Snowden soğuk savaş ile özdeşleşmiş bu adresleri neden seçti? Rusya Başkanı Vladimir Putin bu soruyu yanıtsız bırakırken Amerikan casusluğu üzerine fazlasıyla bilgi sahibi bu kişinin Washington’a iade edilmeyeceğinin altını çizdi:

“Rusya’ya yönlendirilen tüm suçlamalar tam bir saçmalık ve çılgınlık. Bazı vatandaşları uluslararası anlaşmalarımız olan ülkelere sadece ağır bir suç işledikleri takdirde iade edebiliriz. Umarım bunu ortaklarımız anlayışla karşılar.’‘

Bu açıklamaya ABD Dış İşleri Bakanı John Kerry yanıt vermekte gecikmedi:

“Rusya’nın egemen bir ulus olarak bir ülkenin yasalarını çiğnemiş ve uluslararası yasalara göre kaçak kabul edilen bir kişinin yanında tavır takınmasının çıkarına olmayacağını göreceğini umuyoruz.’‘

Soğuk Savaş‘ın iki düşmanı görünüşte çok samimi ilişkilere sahip. Bununla birlikte iki büyük güç arasında birçok fikir ayrılıkları söz konusu. Durum Pekin yönetimi ile de çok farklı değil. Çin’in de Rusya gibi Washington’un “Batı’nın düşmanı” olarak gördüğü kişileri ağırlaması sık rastlanan bir durum:

“Bu, Amerika Birleşik Devletleri’ne aramızdaki ilişkileri önemsemiyoruz demenin bir yolu. Ayrıca Soğuk Savaş yöntemlerinden birini yeniden kullanmak demek. “Hükümetinizin düşmanı bizim dostumuzdur” deniyor. Rus yönetimi işi bu noktaya kadar götürmedi. Ama tam olarak ne yaptığını da kimse bilmiyor. Her şekilde bu durum Rusları memnun ederken Amerikan başkanının sıkıntılarına yenilerini ekledi.’‘

Oyuncu ya da manipülatör Snowden, belki farkında bile olmadan Amerika’nın tepkisinden çok daha büyük bir şeyin patlak vermesine yol açtı.

Amerika’yı zor duruma sokmak için fırsat kollayan ülkelere sığınarak eski alışkanlıkların yeniden ortaya çıkmasına neden oldu.

Amerika’da FBI’nın gazetecileri dinlemeye alması ve Edward Snowden’ın Ulusal Güvenlik Ajansı’nın gizli telefon bilgilerini basına sızdırmasıyla patlak veren skandal Beyaz Saray’ı zor durumda bıraktı.

ABD’nın bundan sonra söz konusu politikalarında bir değişikliğe gidip gitmeyeceğini Güvenlik ve Savunma Politikaları Direktörü Giles Merrit ile konuşacağız.

Euronews:

Öncelikle programımıza katıldığınızı için teşekkür ederiz. Moskova ve Washington arasında Edward Snowden konusunda gergin günler yaşanıyor. Soğuk savaşın iki aktörü arasındaki ilişkilerin daha da soğumasını bekliyor musunuz? Yoksa bu bir retorik mi?

Giles Merritt

Snowden sıcak bir patates gibi. Ruslar da onunla şu an oynuyor ama parmaklarını yakmamak için elinde tutamıyor. Ama burada daha da önemlisi kamuoyu algısı. Dünya genelinde doğru olan hisleri, düşünceleri nasıl yatıştırabilirsiniz ki. Bizim özel yazışmalarımız, mesajlarımız, telefon görüşmelerimizle ilgili korkunç şeyler oluyor. Bunu da hükumet kanadında üstüne vazife olmayan işlere karışanlar yapıyor. Bu konuda hükumetler suçlu. Şimdi burada işlerin yolunda gittiğini ve dürüst olduğunu nasıl söyleyebiliriz?

Euronews

Kişilerin dürüst olmasını ve işlerin şeffaf olmasından bahsediyorsunuz. Bu alanda bir yasal çerçeve mi oluşturulmalı? Bunu biraz daha açar mısınız?

Giles Merrit

Evet bence öyle olmalı. Burada büyük bir tepki var. Eski bir Romalı deyimi vardır; Koruyucuları kim koruyor? Buradaki tepki daha da büyüyor. Detayları bilmek zorunda değiliz ama hükumet kanadında bu üstüne vazife olmayan işlere karışanları denetleyen bağımsız bir sistem olmalı.

Euronews

Rusya Devlet Başkanı Putin, ajan Snowden ile ilgili Moskova’ya yöneltilen suçlamaları ‘saçmalık’ olarak değerlendirdi. Putin bu sert karşılıkla ne elde etmeye çalışıyor olabilir?

Giles Merritt

Putin’in bu konudaki tepkilerine baktığımızda ‘fırsatçılık’ yapıyor diyebiliriz. Suriye konusu ortada. Putin kendi ülkesinde popüler bir lider değil, bu olayda daha çok tribünlere oynamaya çalışıyor. Ama öbür taraftan ortada bir durum var ki bu konuda herkesin eli kirli. Amerika, Edward Snowden ve Wikileaks olayında da başka kişilerin peşine düştü. Bütün bunlar, Amerika’nın bazı şeyleri çok beceriksizce ve tepeden bakan bir çizgide ele aldığı görülüyor.

Euronews:

Snowden ile birlikte bir çok şey ortaya çıktı. Snowden için büyük bir kamuoyu desteği çıktı ortaya. Sizce izleme politikalarıyla ilgili bir değişime gidilecek mi ?

Giles Merritt

Bence evet. Sadece sivil toplum kuruluşlarından değil bence medyadan da büyük bir baskı olacak bundan sonra. Gözetleme politikalarının daha şeffaf bir sisteme oturması ve bizi gözetleyen kişilerin de denetleneceği bir sistem için büyük bir baskı olacak.