Son Dakika

Okunan haber:

Slovakya Romanlar için eğitim yolu arıyor


Avrupa

Slovakya Romanlar için eğitim yolu arıyor

Romanlar 10-12 milyonluk nüfuslarıyla Avrupa’nın en büyük azınlığı. Sosyal entegrasyon ve mali planlara rağmen onlar Avrupa ülkelerinde marjinal bir konumdalar. Eğitim, değişim için önemli bir faktör: “Okulumuzda her gün entegrasyon için çalışıyoruz. Bunun ilk yolu, çalışma dili olarak çocuklar arasında Roman dilini kullanmak. Bence bu entegrasyonun yolu ve biz de öyle yapıyoruz.”

Monica Pinna, euronews:
Slovakya, en fazla Romanın yaşadığı Avrupa ülkeleri arasında. Onların ortalama ömrü, ülke vatandaşlarından 15 yıl daha az. Roman çocukların sadece yüzde 28’i liseye gidebiliyor. Erkeklerin yüzde 80’inin işi yok.”

Moldava nad Bodvou, Slovakya’nın ikinci büyük şehri Kosice’nin 25 kilometre yakınındaki bir mahalle. Burada yaşayan 720 kişiden 420’si çocuk. Aileler temel olarak devlet yardımıyla geçiniyor. Bazı aileler belediyeye kira ödeyerek elektriği ve suyu olan evlerde oturabiliyor. Ancak çoğunluk derme çatma kulübelerde yaşıyor.

Romanlar hakkındaki bir araştırmaya göre, onlar Kosice bölgesinde 100’den fazla gecekondu mahallesinde oturuyor. Bu rakam ulusal düzeyde 281’e kadar çıkıyor. Burada yaşayan çocuklar en yakın okula gidebilmek için en az 2 kilometre yürümek zorunda. Buna rağmen okula kayıt oranları yüksek.

Slovak eğitim sistemi de ayrımcılığın önüne geçmek için ciddi bir sınav veriyor: “Çocukların anaokullarına gidememesi önemli bir sorun. Çünkü çocuklar temel hijyen kurallarını, disiplini buralarda öğrenebiliyor. Daha sonra ilkokula gitmeleri onlar için çok daha kolay olur. Fakat çocuklar Moldava’da kreşlere kabul edilmiyor.

Bu yüzden de Roman çocuklar için ilkokullarda okul öncesi sınıflar açılıyor. Bu sınıflar Romanlar ile diğer çocukların arasındaki sosyal uçurumu kapatmak açısından önem arz ediyor. Roman çocukların büyük bölümü zihinsel engelli okullarına ya da sadece Romanların olduğu sınıflara gönderiliyor. Bu da eğitimdeki çarpık sisteme işaret ediyor: “Roman çocuklar, diğerleriyle aynı eğitim olanaklarına sahip değil. Onların okula gitmeleri çok zor. Slovakça okuyup yazmak onlar için ayrı bir külfet. Fakat aileler çocuklarını okumaları konusunda teşvik etmeleri gerekiyor.”

Monica Pinna, euronews:
“2008’deki bir proje entegrasyonun mümkün olabileceğini gösteriyor. Zefyrin Jimenez Malla Okulu öğrencileri bu deneyimi yaşıyor. “

Slovakya’nın merkezindeki 5 bin 200 nüfuslu Kremnica’da yaklaşık 300 Roman yaşıyor. Bu özel okul Roman ve Roman olmayanların aynı sıralarda eğitim görmesi için açıldı. Okul, her iki kesimden öğrencilerin entegre olmasının yolunu açarak önemli bir görevi yerine getiriyor: “Bu okulda öğrenciler Slovakça, İngilizce ve Roman dilini öğreniyor. Onlara ayrıca Roman tarihi de anlatılıyor. Bence bu entegrasyonun daha da ileriye taşınması için önemli bir adım. Bu okulun en anlamlı özelliklerinden biri de bu. Bir Roman olarak daha önce böyle bir işte çalışmamıştım.”

Öğrenciler 5 yıldır bu okulda farklı bir tecrübe yaşıyor. Onlardan biri de 17 yaşındaki Nicola. O, eğitim hayatının ilk yıllarını sadece Romanların olduğu okulda geçirmiş. Şimdi ise diğeri olarak görükleriyle aynı sırada oturuyor: “İlk başlarda bana yönelen bakışlar beni garip hissettirmişti. İletişime geçmek zorundaydım. Dışlanacağımı düşünüyordum. Fakat bu gerçek değildi. Roman olmayanlar normaldi ve kısa sürede arkadaş olduk. “

Bu okulda birçok aktivite de birlikte yapılıyor. Resim yapıyor, şarkı söylüyor, kişisel becerilerini geliştiriyorlar. Kısacası öğrenciler kaliteli eğitimin tadını çıkarıyor: “Amacımız Roman çocukların ortalama eğitim imkanlarından yararlanmalarını sağlamak. Çünkü genellikle Roman çocuklar dört yıllık eğitimi dokuz yılda alabiliyor. Bu aynı zamanda ekonomik olarak da sürdürülebilir bir durum değil.”

Romanların hayat standartlarını yükseltmek bütün Avrupa için bir zorunluluk haline geldi. Roman çocukların ve gençlerin entegrasyonu sağlamak için Avrupa Birliği düzeyinde adımlar atılıyor. Avrupa Komisyonu geçtiğimiz haziran ayında yayınladığı ilerleme raporunda üye ülkelere Romanların durumunu düzeltmek için özel önlemler alması çağrısı yaptı.

Kremnica’daki okulun eski müdürü Jan Hero, şimdi hükümette Romanların entegrasyonu üzerinde çalışıyor: “Sadece eğitimle bu iş olmaz. Eğitim sorununu çözmek için aynı zamanda konut, iş ve sağlık sorunların da üstesinden gelmek gerekiyor. Eğitime ulaşmanın önündeki engelleri kaldırmak çok önemli. Bu engeller aileden, Roman topluluğundan ve toplumdan geliyor.

Eğitimde ayrımcılık ve eşitsizlik, Romanların entegrasyonunun önünde en büyük engellerden biri olarak görülüyor.

Slovakya’da Romanların entegrasyonu

Rakamlarla Romanlar:

- Avrupa’da 10-12 milyon Roman bulunuyor. – Slovakya’daki Romanların yüzde 30’u gecekondularda yaşıyor. – Slovakya’da özel sınıflara devam eden öğrencilerin yüzde 85’i Roman. – 3-6 yaşındaki çocukların yüzde 28’i anaokuluna gidiyor. – Slovak Roman erkek çocukların yüzde 21’i, kız çocukların yüzde 15’i ortaokulu bitiriyor.

Yararlı linkler:

EU and Roma web page
ttp://ec.europa.eu/justice/discrimination/roma/index_en.htm

The 8th European Platform for Roma Inclusion
ttp://ec.europa.eu/justice/events/roma-platform-2013/index_en.htm

European Commission news on tackling Roma discrimination
ttp://ec.europa.eu/justice/newsroom/discrimination/news/130626_en.htm

Centre for Sustainable Development Slovakia, ETP
ttp://www.etp.sk/en/

UNDP Roma data
ttp://europeandcis.undp.org/ourwork/roma/show/D69F01FE-F203-1EE9-B45121B12A557E1B