Son Dakika

Son Dakika

"İspanya'daki kazanın nedeni aşırı hız ve hız kontrol sisteminin yetersizliği"

Okunan haber:

"İspanya'daki kazanın nedeni aşırı hız ve hız kontrol sisteminin yetersizliği"

Metin boyutu Aa Aa

Modern, konforlu ve hızlı trenler. Sadece 20 yıl önce İspanya’da bu bir hayalden farksızdı. 1992’de başkent Madrid’i Sevilla’ya bağlayan ilk hızlı tren hattı hizmete sokulduğunda yeni bir dönem başlıyordu.

Bu tarihten itibaren ülke 3100 kilometrelik bir demir yolu ağıyla örüldü. Saatte ortalama 222 kilometrelik bir hızla 23 milyon kişi yolculuk yaptı. İspanya böylece Avrupa’da en uzun, dünyada ise Çin’in ardından ikinci en uzun demir yolu hattına sahip oldu.

Küresel mali krize rağmen ülke demir yoluna yatırım yapmaya devam etti. 2013’te iki yeni hat daha açıldı. Ocak ayında Fransa sınırındaki Figueres Barcelona’ya bağlandı. Bundan böyle Paris’ten Barcelona’ya kadar hızlı trenle gidilebilecekti.

Altı ay sonra ise başkent Madrid Alicante’ye bir adım daha yaklaştı. 2005 ile 2013 arasında İspanya’da hızlı tren hattına sahip şehir sayısı 7’den 31’e yükseldi.

Galiçya bölgesi ile Madrid arasındaki hızlı tren hattının yapım çalışmaları henüz tamamlanmadı. Bu yüzden 2011’den beri hattın sadece bir bölümünde hızlı trenler hizmette.

Vahim kazanın olduğu bölge ülkenin kuzey batısındaki Santiago de Compostela şehrine 3 kilometre yakınlıktaydı.

Saat 20:42’yi gösteriyordu. Tren, Angrois garına sadece 2 dakikalık bir mesafedeydi.

Alvia S730 tipi hızlı tren saatte 240 kilometre hıza yükselme kapasitesine sahipti. Bölgedeki maksimum hız limiti saatte 80 kilometre olmasına rağmen kaza anında trenin kadranı 190 kilometreyi gösteriyordu.

İspanya’da meydana gelen trajik tren kazasını değerlendirmek üzere Barcelona’ya uzanıyoruz. İnşaat mühendisi ve Toplu Taşıma Teşvik Derneği Başkanı Ricard Riol ile birlikteyiz.

Beatriz Beiras, euronews: Kazanın nedenlerini konuşmak için henüz çok erken ancak kazanın bazı nedenleri daha netleşiyor. Hasar gören tren yüksek performanslı bir tren ancak hızlı tren değil. Bu trenin hızlı trenden farkları nelerdir?

Ricard Riol, inşaat mühendisi: Aslında yüksek performanslı trenlerin maksimum hızı saatte 250 kilometre, yani hızlı trenlerinkinden daha az ve bu trenler hızlı tren hatlarında gidebilme özelliğine de sahip.

euronews: Tren saatte 190 kilometre hızla güzergahın bu noktasına, Compostela istasyonunun bu kadar yakınına nasıl girebildi?

Ricard Riol: Aslında Madrid-Barselona ya da Madrid-Sevilla gibi hızlı tren hatlarında bu mümkün değil. Ancak oradaki tren hattında Santiago de Compostela’ya giren trenler sinyal sistemi tarafından sürekli takip edilmiyor, sadece zaman zaman kontrol ediliyorlar.

euronews: Bu otomatik bir sistem mi?

Ricard Riol: Evet ama, bu sadece tren hattındaki bir detektörden geçerken treni kontrol eden otomatik bir sistem. Hızlı tren hattı üzerindeki hız radyo üzerinden merkezi bir konuma göre sürekli olarak kontrol edilir. Böylelikle trenin maksimum hızı her zaman hız limitinden daha az olur.

euronews: Peki izleme sistemi çalışırken, tren hız limitini aşarsa ne olur?

Ricard Riol: Sürekli çalışan bir izleme sisteminde, Avrupa Demiryolu Trafik Yönetim Sistemi’nde (ERTMS) olduğu gibi maksimum hız limitini aşan trenler otomatik olarak durdurulur. Bütün hızlı tren hatlarında bu böyledir. Söz konusu kazanın meydana geldiği Ourense ile Santiago arasındaki hatta da mevcut olan bu sistem Santiago tren istasyonuna 3 ya da 4 kilometre kala devre dışı kalmış ve bu yüzden de bu kaza yaşanmış.

euronews: Sizce kazanın meydana geldiği yerdeki viraj kazanın büyüklüğünü etkilemiş olabilir mi? Hızlı tren hatlarında böyle bir virajın olması sizce normal mi?

Ricard Riol: Virajın varlığı anlaşılabilir çünkü tren hattı bir yerleşim bölgesinin yakınından geçiyor. Böyle virajların bulunduğu hızlı tren hatları var. Burada asıl önemli olan virajdan geçen trenlerin sadece zaman zaman değil, sürekli çalışan bir izleme sistemi tarafından kontrol edilmiyor olması.

Asıl problem tren hattı değil ancak belki tren hattının üzerindeki sinyal sistemi. Güvenlik sistemi her türlü güzergaha uyumlu ve esnek olmalı. Çünkü hızlı gitmek için tasarlanmış trenlerin ana demir yolu ağına bağlanması gerekir. Yani trenin yararlı olabilmek için yerleşim yerlerinin yakınından geçmesi gerekir. Bu yüzden de asıl önemli olan düz bir hattın değil kalkış ve varış noktaları arasında güvenliğin sağlanmış olduğu bir hattın olması.

euronews: İspanya’da demir yollarının yönetiminde rol alan kuruluşlar bu kazayla ilgili bir soruşturma açtı. Sizce bu yeterli olacak mı?

Ricard Riol: Bu felakete neden olan hatalardan ders çıkarmak için bağımsız bir soruşturma açılması gerektiğini düşünüyorum. Çünkü böyle bir kazanın sadece bir nedenden ötürü meydana gelmesi zor, bu tip kazalar genelde üst üste yapılan hatalar sonucunda yaşanır. Bu yüzden de kazayı aydınlatmak, kimlerin sorumlu olduğunu anlamak ve otomatik koruma sistemlerini geliştirmek için Limoges-Paris tren kazasında olduğu gibi farklı ve bağımsız soruşturmaların yürütülmesi gerekiyor.

euronews: İspanya dünyada en uzun hızlı tren hattına sahip ikinci ülke konumunda bulunuyor. Sizce bu kazanın ardından altyapı sisteminin yeniden tasarlanması gerekiyor mu?

Ricard Riol: Bir demir yolu hattında en önemli şey yolcuların güvenliğinin sağlanmasıdır. Bu nedenle de hem mevcut planlarda hem de yürütülecek yeni planlardaki tüm protokoller kontrol edilmeli. Eğer yeni protokollere sahip olana kadar demir yolu hatları inşasının durdurulması gerekiyorsa o zaman öyle yapalım. En önemli konu demir yollarının en güvenli kara yolu ulaşımı olarak kalmasıdır.