Son Dakika

Okunan haber:

Küçük meblağlı davalar ve tüketici hakları


Avrupa

Küçük meblağlı davalar ve tüketici hakları

Kullandığınız bir ürün veya hizmette ciddi bir sorun yaşadıysanız veya birisinden yüklü miktarda alacağınız varsa kızgınlıktan deliye dönmek için yeterli sebebiniz var demektir. Fakat yasal yolların hepsini denediğinizden emin misiniz? Özellikle de daha basit ve ucuz olan ve avukat gerektirmeyenleri…

Küçük meblağlı davalar uygulaması Avrupa’da ülkelere göre 2,000 ile 10,000 Euro arasında değişen davaları kapsıyor. Daha hızlı ve daha kolay sonuç alabildiğiniz bu davalar için avukat tutmanıza da gerek yok. Tüketicilerin yanında işletme sahipleri de uygulamadan faydalanabiliyor. Bu prosedür Avrupa’nın birçok ülkesinde bulunuyor ama insanların çoğu bu konuda yeterli bilgiye sahip değil.

Konuya daha yakından bakmak için Macaristan’dayız. Ülkede her yıl binlerce küçük meblağlı dava açılıyor. Bu uygulama özellikle ekonomik açıdan zor günler geçiren ve ödenmemiş faturaları biriken küçük şirketler için gayet cazip.

Budapeşte’nin 150 kilometre güneyinde bulunan bir şarap firmasını ziyaret ettik. Üretici Mihaly Endre Fekete sattığı malın parasının ödenmemesinin şirket için ne anlama geldiğini çok iyi biliyor. Zira birkaç yıl önce başından çok kötü bir deneyim geçmiş ve sonrasında bazısı yurt dışından olan alıcılara karşı sıkı tedbirler almak zorunda kalmış: “Müşterilerimizin aldıkları ürün sonrasında ödeme yapmaları en büyük amacımız. Ama ödemenin ne zaman yapılacağını bilmemek bizi gerçekten yıpratıyor. Mesela, birkaç yıl önce bir alıcıya fatura gödermiştik ama ödeme yapmadı. Hatta belli bir süre ortalarda gözükmedi. Borcunu hiç ödemeyeceğini düşündük. Bizi onunla temasa geçirecek bir aracı bulmaya çalıştık. En sonunda bulduk ve alıcıyı ödeme yapmaya zorladı. Fakat yine de çok sıkıntılı bir süreç oldu. Bu olaydan sonra artık paramızı almadan malı teslim etmiyoruz. Paranızı alamamak sizi gerçekten sinirlendiriyor ve hevesinizi kırıyor. Emeğinizin karşılığının verileceğinden emin olmadığınız zaman eskisi gibi istekli ve motive bir şekilde çalışamıyorsunuz. Böyle bir durum yaşadıktan sonra ‘Acaba yine olur mu?’ endişesiyle yeniden işe sarılmak ise büyük gayret istiyor.”

Macaristan’da yılda ortalama 100 ülkelerarası küçük meblağlı dava açılıyor. Yetkililere göre insanlar bu uygulamayı çok iyi bilmiyor ve bu yüzden çözüm için farklı seçenekler deniyor. Budapeşte’de bu konu üzerine bir hakimle konuştuk. Kendisi hızlı ve pratik mahkeme kararlarına her geçen gün daha çok ihtiyaç olduğu görüşünde: “Bu prosedür kişiler için olduğu kadar küçük şirketler için de geçerli. Çünkü çoğu, gönderdikleri faturaların bırakın yılları, birkaç ay ödenmemesi durumunda bile ayakta kalamaz. Bu yüzden üye ülkeler ve Avrupa Birliği hem vatandaşlar hem de bu tür işletmeler için hızlı ve etkili yasal imkanlar sağlamak zorunda.”

Öte yandan hakim lehinize bir karar verse bile paranızı geri almanız çok da kolay değil. Daha fazla masraf ve yasal girişimde bulunmak zorunda kalabilirsiniz. Bu konuda açıklama yapan avukat Matyas Kapa, “İnsanlar mahkeme kararıyla birlikte herşeyin hallolduğunu sanıyor. Fakat uygulama aşamasındaki zorlukları da hesaba katmalıyız. Çünkü mahkeme kararının lehinize olması ertesi gün paranızı alacağınız anlamına gelmez. Uygulama sürecinde de birçok sıkıntı yaşanabilir. Maddi şikayetlerde genelde iki büyük problem vardır: Ya borçlu ödeme yapmak istemez ya da ödeyecek imkanı yoktur.” şeklinde konuştu.

Avrupa çapında da çalışmalar devam ediyor. Parasal anlaşmazlıklar konusunda vatandaşın hakkını daha rahat savunmasına imkan tanıyacak yasal düzenlemeler için düğmeye basıldı. Brüksel, bu tür davalar için ülkelerarası anlaşmazlıklarda genelde 2,000 Euro olan tavan miktarını 10,000 Euro’ya çıkarmak istiyor. Küçük meblağlı davalar prosedürünü daha da basitleştirmek için birçok konu masaya yatırıldı. Örneğin başvuru ücreti çok mu yüksek? Hangi belgelerin sunulması gerekiyor ve formların doldurulmasında daha fazla rehberliğe ihtiyaç var mı?

Maddi anlaşmazlıkların her zaman lehinize sonuçlanacağının garantisi yok. Uzmanlara göre yasal haklarınızı araştırıp daha biliçli adımlar atmak başarılı olmanızı sağlayacaktır.

Dijital geleceğe ne kadar hazırız?

Avrupa

Dijital geleceğe ne kadar hazırız?