Son Dakika

Okunan haber:

"Holodomor insanlığa karşı işlenmiş bir suç olarak görülmeli"


Insight

"Holodomor insanlığa karşı işlenmiş bir suç olarak görülmeli"

euronews:
“Yayınımıza Cenevre Uluslararası Yüksek Eğitim ve Kalkınma Enstitüsü profesörlerinden Andre Liebich katılıyor. Kendisi eski Sovyet Rusya ülkeleri uzman tarihçilerinden.

Ukrayna’da Holodomor üzerindeki yasanın ilk maddesi bunu, Ukrayna halkına yapılmış bir soykırım olarak görüyor. 20 ülke de bunu kabul etmiş durumda. Bununla birlikte birçok kişi için “soykırım” kelimesi doğru kelime değil? Neden?”

André Liebich:
“Gerçekten de kelime oldukça kötü seçilmiş. Özellikle 1930’lu yıllarda soykırım dediğimizde aklımıza ilk olarak Yahudi soykırımı geliyor. Buradaki fark ise Holodomor’un sadece Ukrayna halkını değil Ukrayna içindeki hatta Kazakistan ve Rusya’daki diğer halkları da etkilemiş olması. Üstelik Holocauste bir toplumu yok etmek için bilinçli olarak yapılan bir girişimdi. Holodomor’da ise milyonlarca kişinin zarar gördüğü reddedilemez olsa da, temelinde Ukrayna halkını kökten kazıma fikri bulunmuyordu. Bu Stalin’in yürüttüğü, sonuçlarının ne kadar kişiye zarar vereceği önemsemeyen, çok sert ve insanlık dışı bir politikanın sonucuydu. Ama ilk hedefi Ukraynalıları yok etmek değildi. Aksine, ne pahasına olursa olsun programını yerine getirmekti. Çoğunluğunu Ukraynalı köylülerin oluşturduğu milyonlarca kişinin ölmesi önemli değildi.”

euronews:
“Ukrayna’da ceza kanununa yapılan değişiklikler Holodomor’un kamuya açık alanlarda reddedilmesini cezalandırıyor. Bu tedbirler tartışma yaratmıyor mu ?”

André Liebich:
“Kesinlikle. Devletin rolü ne gerçeği yasa ile belirlemek ne de tartışmaya son vermektir. Holodomor’a bazılarının itiraz etmesi tartışmayı gerekli kılıyor ve güncel kalmasını sağlıyor. Sadece yapılanları göstererek ve mağdur sayısını tartışarak gerçeğin bulunması sağlanabilir. Neyin doğru, neyin yanlış olduğunu yasalarla belirlemek ve tartışmaya nokta koymak devlete düşmez.”

euronews:
“Kıtlık gerçeği rakamlar değişse de milyonlarca kişinin ölümüne neden oldu. Bu trajediyi, tıpkı Shoah’da olduğu gibi insanlık suçu olarak kabul etmek daha doğru olmaz mı?”

André Liebich:
“Kesinlikle. Tek bir topluma karşı değil de insanlığa karşı işlenmiş bir suç gibi görülmeli. Eğer Holodomor’u, Sovyetler Birliği’ndeki milyonlarca kişiyi etkilemiş bir suç olarak görürsek ortak bir anma törenini, Ruslarla Ukraynalılar ve diğer toplumlar arasında ortak bir uzlaşma olarak kabul edebiliriz. Şayet Holodomor’u saf Ukrayna trajedisi olarak tekelleştirmek istersek, bu olaylardan mağdur olan diğer kişilerle aramızda çatışma yaratmaktan başka bir şeye neden olmayız.”

euronews:
“Ukrayna ölü sayısını abartarak mağdurların sayısının diğer ülkelerden daha fazla olduğunu göstermekle eleştirildi. Bu konuda ne düşünüyorsunuz?”

André Liebich:
“Gerçekten de mağdur sayısında yaşanan rekabet kimseye faydalı olmuyor. Holodomor için verilebilecek en düşük sayı 2 milyon kişi. Salgın hastalık ve kıtlıktan dolayı ölenleri, doğumlardaki düşüşü de buna eklersek milyonlarca kişiye ulaşıyoruz. Fakat sayı asla 10 milyona çıkmıyor. Hatta Holodomor’un kendisini karşılaştırmaya çalıştığı Holocauste’ta dile getirilen 6 milyona bile ulaşılmıyor.”