Son Dakika

Libya'da hükümet iç barış ve istikrarı inşa edebilecek mi?

Okunan haber:

Libya'da hükümet iç barış ve istikrarı inşa edebilecek mi?

Metin boyutu Aa Aa

Kaddafi rejiminin çöküşünün üzerinden iki yıldan fazla bir zaman geçmesine karşın Libyalılar hala hukuka dayalı bir devletin özlemi içerisinde. Ülke eski dikta rejiminin yıkılmasından sonra kabileler ve aşırı milis güçlerinin baskılarından kaynaklanan kaos ortamından kurtulabilmiş değil.

euronews olarak Libya’nın geçici Başbakanı Ali Zeydan ile ülkenin güvenlik, ekonomi ve gelecekteki devlet yapısını konuştuk.

euronews:
“Sayın Başbakan, herkes şu anda Libya’da neler oluyor diye soruyor?”

Libya Başbakanı Ali Zeydan:
“Libya’da şu anda yaşanan Kaddafi rejimi çöküşüyle ülkenin tümünü sarsan şok etkisinin devam etmesidir. Rejimin yıkılışıyla ülkede güvensizlik ortamı oluştu ve bunun olumsuz sonuçları ardından geldi. Her ne kadar Libya halkına zarar verse de devletin bu ara geçiş krizleri döneminde olması gayet normal. Bu krizi savuşturmayı çok isterdim, hatta bunu gerçekleştirmek için elimizden geleni yaptık ancak gerçekçi olmak gerekirse koşullar buna imkan vermedi. Durumun değişmesi için hala büyük umutların olduğunu görüyor ve şimdiden kontrolü belli ölçülerde sağlamaya başladığımızı düşünüyorum.”

euronews:
“Geçici hükümet olarak ülkenin eski sistemini yeniden yapılandırma ve geçiş sürecini yönetmek için görevlendirildiniz. Bunu başarabilecek misiniz?”

Libya Başbakanı Ali Zeydan:
“Kanımca geçen üç ayda bariz gelişmeler kaydettik. En önemli gelişmeyi ise polis ve ordu güçlerinin yeniden yapılandırılmasında sağladık. Yeni polis üniteleri oluşturduk ve eğittik, bu güvenlik güçleri sokaklarda halkın barış ve huzurunu sağlamak için görevlerine başladılar. Silahlı kabile güçleri artık Trablus’un dışına itildiler. Biz bu kabile üyelerini ordu veya polis teşkilatının içine çekmeyi arzuluyoruz. Bu konuda çok yoğun çalışıyoruz çünkü çalışmalar sonunda ülke daha güvenli hale gelecek ve hükümetimiz halkın da desteği ile daha verimli çalışabilecek. Ayrıca Hükümet ve Ulusal Kongre arasında işbirliği olmasaydı işlerimizde ilerleyemezdik. Şunu belirtebilirim ki aramızda büyük bir anlaşma var, diğer etaplara geçebilir, ülkeye istikrar getirebiliriz. Hükümetimiz Ulusal Kongre yasalarına göre hareket ediyor. Son bir yıldır çok zor süreçlerden geçtik. Bunlar özellikle şu anki partilerin fikir ve görüş ayrılıklarında uyumun sağlanmasıyla ilgiliydi. Bu hususta büyük engelleri aştık ve yeni anayasayı yazacak komisyonu seçme aşamasına çok yaklaştık.”

euronews:
“Libya başkanlık seçimlerinin ne zaman yapılacağını düşünüyorsunuz?”

Libya Başbakanı Ali Zeydan:
“Şu an itibariyle anayasanın nasıl yazılacağını, ülkenin başkanlık sistemiyle mi yoksa başka bir sistemle mi yönetileceğini bilmiyoruz. Nasıl bir devlet sistemi olacağına anayasa yazıldıktan sonra karar verilecek. Bu tahminimce anayasa kabul edildikten altı ay sonra gerçekleşecek.”

euronews:
“Libya doğusundaki Sirenayka halkı federal bir sistem önerisinde bulundu. Bu konu hakkında duruşunuz nedir? Libya’da uzun vadede bir federal hükümet gözüküyor mu?”

Libya Başbakanı Ali Zeydan:
“Doğu bölgesinde federal yapı talebi sınırlı sayıda insandan geldi. Sonrasında bölge şehirlerinin çoğundan federal yapının kesin reddi kararı ortaya çıktı. Biz birleşik bir Libya’ya önem veriyoruz ve bu yüzden federalizm gündemimizin dışındadır. Merkeziyetçiliğe karşıyız ancak şu bir gerçek ki bazı insanlar harcamaların sadece başkentte yapıldığını düşünerek buna kızıyor. Yani bu insanlar hizmet ve yatırımların sadece Trablus ve çevresinde olduğunu düşünüyor. Ama bu doğru değil çünkü zaten Libya’nın tamamında hizmet diye birşey yoktu. Ülkenin her bölgesinde halka hizmet edecek yerel yönetimlerin kurulmasına çalışıyoruz.”

euronews:
“ Biraz da ekonomiden konuşalım. Libya petrol zengini bir ülke olarak biliniyor. Ancak son zamanlarda kapatılan petrol kuyularından dolayı ülkenin 7 milyar dolarlık bir kaybının olduğunu duyuyoruz. Bununla nasıl başedeceksiniz? Libya ekonomisi tehlikede mi?”

Libya Başbakanı Ali Zeydan:
“Libya ekonomisinin tehlikede olduğunu düşünmüyorum. Genel ülke bütçesi önceki yılların gelir kaynakalarına göre oluşturuluyor. Petrol üretiminde büyük bir düşüş olduğu doğru ancak yeraltında hala petrolümüz var. Bu yüzden kaybın boyutu petrol üretimi ve üretim yapan ekipmanların aksayışı açısından çok büyük. Burada önemli bir konuya parmak basmak istiyorum, limanlardaki boru hatlarının tekrar açılması için görüşmelere başladık. Önümüzdeki günlerde bu konu sanırım çözüme kavuşacaktır. Bunu başarmayı çok isitiyoruz, ama eğer başarılı olamazsak, hükümet olarak petrol bölgelerini açmak için sorumluluk alıp güç kullanmak zorunda kalabiliriz. Umarız barışçıl yollarla sorunu çözer ve sert önlemler almak zorunda kalmayız.”

euronews:
“Tunuslu yetkililer ülkede bulunan aşırı gruplara Libya’dan silah sızdırıldığına dair şikayette bulundular. Tunus sınırını daha iyi nasıl kontrol edebilirsiniz ve bugünkü şartlar altında bu mümkün mü?”

Libya Başbakanı Ali Zeydan:
“Bu konu iki ülkenin etkili işbirliği ile çözülmeli. Tunus Cumhurbaşkanı sayın Moncef Marzouki’ye iki ülke arasındaki geçişlerin güvenliğini sağlamak, asayiş ve emniyeti oluşturmak için tam bir işbirliği içerisinde olmamız gerektiğini söyledim. Bölgesel barışın sağlanması için, sınır ihlallerini geniş ölçekte ele almaya çalışıyoruz. Bu sorun bizimle ve bölgedeki diğer komşularımızla ilgili. Tunuslu kardeşlerimizle birlikte sorunun üstesinden etkin ve profesyonelce gelebileceğimizi umuyoruz.”

euronews:
“Avrupa Birliği ile ilişkiler konusuna gelirsek, ilişkiler nasıl ve şu an Libya ve AB arasındaki işbirliğinin seviyesi nedir?”

Libya Başbakanı Ali Zeydan:
“AB ile devrimin başlangıcından itibaren başlayan bir işbirliğimiz var hatta Strazburg’ta AB merkezinde diplomatik dayanışmalarımız oldu. Avrupa devrimin değişik etaplarında bize çok yardım etti. Sürekli geliştirdiğimiz çok kuvvetli bir bağımız var. Özellikle güvenlik kontrolü konularında, kaçak göçmen ve bunun güvenlik maliyeti ayarları, güney sınırlarının asayişi gibi konularda sıkı bir işbirliği içindeyiz. Tüm bunların yanında AB, polis ve ordu güçlerinin eğitim ve ıslah çalışmalarında bize çok yardımcı oluyor.”

“Peki sizin kendi özel gündem konularınız neler?”

“Beni en çok endişelendiren insanların çoğu durumda cahilce hareket etmeleri ve bu cehaletten kaynaklanan düşmanca tavırları oluyor. Bu açıdan ayrıca beni endişelendiren diğer bir husus ise halkı bigilendirmek ve onların durumu daha iyi anlamalarını sağlamak için gerekli araçların elimde sürekli hazır olmayışıdır. İnsanlar yaşadıkları sıkıntılardan dolayı suçu birilerine yüklüyor çünkü tüm gerçeği bilmiyorlar ve bu konu beni kişisel olarak yaralıyor.”