Son Dakika

Okunan haber:

Suriye'de sonucu belli başkanlık seçimleri


Insight

Suriye'de sonucu belli başkanlık seçimleri

Suriye iç savaşın üçüncü yılında başkanlık seçimlerine gitti. 150 bin kişinin hayatını kaybettiği çatışmalara ve ülkeyi terk etmek zorunda kalan 2,5 milyon mülteciye rağmen Beşar Esad’ın sandık başındaki rahat tavrı dikkatlerden kaçmadı.

Başkan için seçimler bir formaliteden ibaret görülüyor. Karşısındaki adayların kazanma şansı neredeyse sıfıra yakın. Halkın çok iyi tanımadığı iki adaydan ilki Sanayi Odası Başkanı avukat Hasan El Nuri. Diğeri ise milletvekili Mahir El Haccar.

Bomba ve silah seslerinin eksik olmadığı başkent Şam sokaklarında ise her duvarda Beşar Esad’ın dev afişleri bulunuyor. Muhalefet ise tıpkı uluslararası kamuoyu gibi bir ‘maskaralık’ olarak gördüğü seçimleri boykot ediyor.

Zira seçim bürolarından sadece birkaç kilometre uzakta savaş tüm şiddeti ile devam ediyor.

Halep’te de durum başkentten farklı değil. İkiye bölünmüş şehirde Esad taraftarları sandık başına giderken diğerleri mücadeleye devam ediyor.

Muhalifler “kanlı bir seçim“den bahsediyor.

Suriye 15 milyon seçmene sahip. Kuzey Koreli, Rus ve İranlı gözlemcilerin hazır bulunduğu seçim büroları sadece ordunun kontrolü altındaki bölgelerde açık. Ülke topraklarının yüzde 40 ordu kontrolünde.

Düzenli ordu silah sıkıntısı çeken muhalifleri gıda ve teknik yardımdan da yoksun tutma stratejisini güdüyor. Ordu firarlara rağmen bütünlüğünü koruyor ve Lübnan merkezli Hizbullah örgütünden destek alıyor.

2012’de Beşar Esad yeni bir anayasa oylanmasına ön ayak olarak seçimlere başka adayların da katılmasına olanak sağladı. Ama rakiplerinin seçimlere katılması için 250 milletvekilinden en az 35’inin desteğini arkasına alması gerekli. Devlet Başkanı’nın partisi ise sandalyelerin 161’ine sahip.

2000’de Hafız Esad’ın hayatını kaybetmesi oğlu Beşar’ın ülkenin iplerini eline almasını sağladı.

Politika ile hiçbir alakası olmayan bu göz doktoru düzenlenen referandum sayesinde artık Suriye’nin kaderini çizecekti.

Bu referandumdan beri yapılan ilk seçimlerde ise topraklarını terk etmiş 3 milyon mülteciden sadece 200 bini oy kullanma hakkına sahip. Birçok Esad taraftarı ise oy kullanabilmek için ülkeye geri dönmüş durumda.

Suriye’deki seçimler muhalefet tarafından bir komedi olarak değerlendiriliyor. Fakat bu seçimleri Beşar Esad’ın tekrar kazanmasına kesin gözüyle bakılıyor. Bu da ülkedeki çatışmaların uzun süre daha devam edeceğinin en büyük işareti.

Belayid Mekius, euronews:
Suriyeli düşünür ve Suriye Ulusal Koalisyonu üyesi Dr. Burhan Haliyun ile İstanbul’dayız. Öncelikle euronews’a hoş geldiniz. Suriye, tarihinin ilk çoğulcu seçimlerini düzenliyor. Bu seçimlerin sonuçları ise önceden belirlenmişe ve bir savaş haline doğru sürüklenmişe benziyor. Suriye muhalefetinin bu seçimler karşısında takındığı tavır nedir?

Burhan Haliyun:
“Yapılanı bir seçim olarak nitelendiremeyiz. Bu, kelimenin gerçek anlamı ile komik bir tiyatro eseri. Bu seçimlerin arkasında Tahran’ın bulunduğunu herkes biliyor. Batı ile yapılan nükleer kriz müzakerelerinden sonra İran rejimi, Esad’ı ve görev süresinin uzamasını gelecek müzakerelerde bir kart olarak kullanmayı hedefliyor.”

euronews:
“Suriye’de ve ülke dışındaki muhalefetin bu seçimlere boykot çağrısına rağmen Suriyelilerde büyük bir katılım oranı olduğu görülüyor. Bu durumu özellikle Beyrut’ta nasıl yorumluyorsunuz?”

Burhan Haliyun:
“Hama’nın tarihinde hiç görmediği bir çatışmaya sahne olduğunu, Esad’ın babasının şehrin yarısını yıktığını ve 40 bine yakın kişiyi öldürdüğünü hatırlarsınız. Şu anda olaylar ülkenin geneline yayılmış durumda. Hama’da Esad tarafından gerçekleştirilen katliamın ardından insanlar sokağa çıkıp Esad’a olan desteklerini haykırdı. Çocuklarını kaybeden aileler bile tehdit altında bunu yaptı. Tüm bunlar bir sinemadan ibaret. Bütün totaliter rejimler aynı şeyi yapma potansiyeline sahip. Bu sebepten dolayı da bu insanların tüm yaşadıklarına rağmen son elli yıldır yapmaya alışık oldukları gibi dışarı çıkmaları beni şaşırtmıyor. Şu anda Suriyeliler açısından özgür bir seçimden bahsetmek hiçbir şekilde mümkün değil. Bu gibi şartlarda bu seçimlerin hiçbir anlamı kalmıyor.”

euronews:
“Suriye Halkı’nın Dostları Grubu bir taraftan Esad rejiminin tüm meşruiyetini kaybettiğini ve Suriye Ulusal Koalisyonu’nun Suriye halkının meşru temsilcisi olduğunu belirtiyor.
Ama öte yandan bazı ülkeler oylamanın kendi topraklarında yapılmasına izin verdi. Bu zıtlığı nasıl açıklıyorsunuz?”

Burhan Haliyun:
“Rejimin yarım asırdır uyguladığı şantaj ve şiddet tehditleri ile karşı karşıya kalan Batı ve bazı Arap ülkeleri tarafından uygulanan bu istifacı yaklaşım etik bir karar.”

euronews:
ABD Başkanı Barack Obama geçen hafta yaptığı konuşmada Suriye muhalefetini destekleyeceğine dair yeni sözler verdi. Ayrıca çözümün siyasi olması gerektiğinin de altını çizdi. Onunla aynı fikirde misiniz?”

Burhan Haliyun:
“En başından beri sadece bir çözüm olduğunu söyledik. O da siyasi idi. Ve Suriye Devrim Hareketi barışçıl bir oluşum olduğunu, iki tarafın kabul ettiği, devlet kurumlarını korumayı ve daha aktif bir devlet sağlamayı hedefleyen geçiş süreci boyunca açılım ve diyalog taraftarı olduğunu hep tekrar etti.”

İspanya Kralı'nın tahttan ayrılma kararı sürpriz miydi?

Insight

İspanya Kralı'nın tahttan ayrılma kararı sürpriz miydi?