Son Dakika

Okunan haber:

Güney Amerika'nın 'hasta adamı' Arjantin


Insight

Güney Amerika'nın 'hasta adamı' Arjantin

İkinci Dünya Savaşı sonrasında dünyanın en büyük beşinci ekonomisi haline gelen Arjantin şimdi ise Güney Amerika kıtasının hasta adamı konumunda.

Arjantin bugün itibariyle teknik olarak temerrüde düştü. Ülke hükümeti ‘iflas ettiğini’ kabullenmek istemese de bu durumun uzun sürmesi Arjantin halkını ciddi bir toplumsal gerginliğe itiyor.

Geçtiğimiz Ocak ayında Arjantin para birimi peso yüzde 18 değer kaybetmişti. Ülkede hızla artan sermaye kaçışının yanı sıra, piyasalardaki güvensizlik, peso’nun yeni bir değer kaybına gidebileceğinin sinyallerini verdi.

Milli para biriminin değer kaybetmesi, ihracat yapan yerli firmaları avantajlı konuma geçirse de, ülkeye ithal edilen ürünlerin fiyatını arttıracak ve bu da enflasyonun daha da ateşlenmesine neden olacak.

Arjantin piyasalarından yavaş yavaş çekilmeye başlayan yabancı yatırımcılar sermayelerini ülkeden tamamen çektiğinde, ulusal şirketler finansman bulmakta zorlanır hale gelecek.

ABECEB araştırma kurumu 2014 için yüzde 34,5 seviyesinde öngördüğü enflasyon oranının ülkenin temerrüde düşmesiyle birlikte yüzde 41 seviyesine çıkacağı tahmininde bulunuyor. Aynı zamanda ekonomik faaliyet daralmasının da yüzde 1,5’ten yüzde 3,5’e yükseleceğini öngörüyor.

Arjantin halkının daralan ekonomik faaliyete, yüksek işsizlik ve enflasyona ve alım gücünün günden güne düşmesine ne kadar daha dayanabileceği ise merak konusu.

‘Akbaba’ fonlarla acilen bir anlaşmaya varılmadığı takdirde, Arjantin 2001 yılında yaşanan sosyal patlamanın tekrarlanması riskiyle karşı karşıya olacak.

Euronews muhabiri Vicenç Batalla:

Buenos Aires’den eski Arjantin Merkez Bankası ekonomisti ve New York’taki Deutsche Bank Latin Amerika Başkan Yardımcısı Rafael di Giorno ile beraberiz.

Ekonomist Rafael di Giorno:

Evet merhaba Vicenç

Vicenç Batalla:

Amerikalı ‘akbaba’ fonlarla anlaşmaya varamayan Arjantin için bu durum hiç de iyi sayılmaz. Arjantin’in temerrüde düştüğünü kabul etmemesi hakkında ne düşünüyorsunuz? Şuan için durum nedir?

Rafael di Giorno:

Aslında kredi derecelendirme kuruluşları borç senedi sahiplerine ödeme yapılmadığı takdirde temerrüde düşüldüğünü ilan ediyor. Bu gerçek anlamda bir temerrüde düşme sayılmaz çünkü Arjantin borcunu ödeyebilecek durumda. Para ulaşması gereken bankalara iletildi ancak yasal bir engelleme bu paranın asıl sahiplerine ulaşmasını engelliyor.

Euronews muhabiri Vicenç Batalla:

Arjantinli özel bankaların Amerikalı akbaba fonlarından alacaklarını satın almaları söz konusu. Bu devlet tarafından destekli bir proje mi yoksa, Arjantinli bankaların kendi inisiyatifi mi?

Rafael Di Giorno:

Resmi olarak Arjantin hükümetinin söz konusu iki akbaba yatırım fonu şirketiyle görüşmeleri sürdürmesi yasak. Bu nedenle hükümet bu müzakerelerdeki adımlarını çok dikkatli atıyor. Bu inisiyatif de özel sektörden, daha doğrusu ülkede yerel bankaları bir araya getiren Arjantin Bankaları derneğinden (ADEBA ) gelmişe benziyor.

Bu dernekler akbaba fonlarla bir anlaşmaya varıp bu yılın sonuna kadar ödemeyi yapacaklarını garanti etmeye çalıştılar. Serbest yatırım fonları bu öneriyi kabul ederse, Arjantin hükümeti doğrudan bu fonlarla müzakerelere başlayabilecek.

Euronews muhabiri Vicenç Batalla:

Peki yabancı yatırımcılar Arjantin’den kaçmaya mı çalışacak? Ülkede durağanlık artacak mı ve 2001 yılında yaşanan temerrüd ülkeyi yeniden mi zorlu duruma düşürecek?

Rafael Di Giorno:

Kesinlikle hayır. 2001’deki durum çok farklı nedenlerden dolayı ülkeyi zor duruma düşürdü. O yıllarda milli gelir yüzde 11 seviyesinde gerilemişti. Düşüş çok sert olmuştu. Bu sene bütün tahminler durağanlığa işaret ediyor. Ancak sadece yüzde 1 veya 2 seviyesinde bir daralma öngörülüyor.

Şu an ki durum çok daha hafif geçecek. Bu sadece teknik bir temerrüd. Yasal bir engel olsa da Arjantin borcunu ödeyebilecek durumda. Ve tabii ki ilerleme kaydedebilmek için 2001’deki borcun da tamamını ödemek lazım. Ama büyük bir oranda sermaye çıkışı olacağını zannetmiyorum. Arjantin zaten son yıllarda çok da yabancı yatırıma ev sahipliği yapmadı.
Sadece YPF petrol grubunun Vaca Muerta gibi bazı büyük projeleri finansman bulmakta zorlanacak.

Euronews muhabiri Vicenç Batalla:

Yani Amerika’da veya Avrupa’da Arjantin’in temerrüde düşme durumundan kaynaklı bir sorun olmayacak mı?

Rafael Di Giorno:

Hayır zannetmiyorum, çünkü bu krizin başka ülkelere yayılma riski yok, ödemeler dengesi veya Dolar rezervlerinin azalmasından kaynaklanan bir kriz değil bu. Sadece ulusal paranın değer kaybetmesinden kaynaklanan bir sorun diğer ülkelere yayılabilir. Bunun da olasılığı çok çok az.

Euronews muhabiri Vicenç Batalla:

Arjantin’in karmaşık durumu hakkında bizleri bilgilendirdiğiniz için teşekkür ederiz. Bu ülkenin bir an önce sorunlarına çözüm bulmasını ümit ediyoruz.

Rafael Di Giorno:

Görüşmek üzere.