Son Dakika

Okunan haber:

"Burkina Faso olayları bölgede domino etkisi yapabilir"


Insight

"Burkina Faso olayları bölgede domino etkisi yapabilir"

27 yıldır iktidarda olan Burkina Faso’nun Devlet Başkanı Blaise Campaore istifa etti. Devlet Başkanı başkanlık süresini bir dönem daha uzatmak isteyince halkın protesto gösterileriyle karşı karşıya kaldı.Düzenlenen protestolarda 30 kişi yaşamını yitirdi.

Hükümet tasarıyı geri çektiğini ilan etti ancak olaylar durulmadı. Göstericiler Uagadugu’daki meclis binasını ateşe verirken, devlet televizyon binasını da yağmaladı. İktidardaki Demokrasi ve İlerleme Kongresi Partisi (CDP) milletvekillerinin bulunduğu otel ateşe verildi.

Devlet Başkanı’nın ülkede olağanüstü hal ilan etmesine rağmen, ordu bu durumu fırsat bilerek darbe yaptı. Ardından da geçiş hükümeti kurulacağını açıkladı.

Yaşanan olumsuz olaylar üzerine istifa etmeyi tercih eden Campaore, en geç 90 gün içinde seçimlerin yapılmasını istedi.

Açıklamanın ardından Campaore’nin başkentten ayrıldığı iddia edildi. Hükümet yetkilileri Campaore’nin başkent Vagadugu’dan ayrıldığını ve ülkenin güneydoğusunda, Gana sınırı yakınındaki Po kentine gittiğini belirtti.

1960’da Fransa’dan bağımsızlığını kazanan Burkina Faso 54 yılda 5 darbeye sahne oldu. Sosyo-politik krizle boğuşan ülke 1966’da tek partili sistemin gelmesi ve kemer sıkma politikalarının
ardından hükümet yeniden istifa ederek ordu yöneyime el koymuştu.
1980’de ise ülkedeki rüşvet ve iltimaslar halkı sokağa dökmüş Ulusal Kalkınma İçin Askeri Kalkınma Komitesi (CMRPN) yönetimi ele geçirmişti.

Burkina Faso dünyanın en az gelişmiş ve en fakir 10 ülkesinden biri. Halkın yüzde 80’i halen tarım sektöründe çalışıyor. Burkina Fasoluların yüzde 40’ı yoksulluk sınırının altında yaşıyor. Şimdiye kadar yolsuzluk ve fakirlikten yorulduklarını ifade etmeyen Burkina halkı şimdilerdeyse patlama yaşıyor

Yaşanan kaosun ardından Afrika Birliği, sosyal ve siyasi krizle mücadele eden Burkina Faso’ya heyet göndereceğini duyurdu. Birlik yaptığı açıklamada Burkina Faso’daki taraflara “şiddeti durdurma ve sağduyu” çağrısında bulunuldu.

Türkiye Dışişleri Bakanlığı da Burkina Faso’ya seyahat edecek olan vatandaşları, gitmemeleri yönünde uyardı.

Haftalık Genç Afrika dergisinde çalışan gazeteci Georges Dougueli ile Burkina Faso’da yaşanan gelişmeleri değerlendireceğiz. Sayın Dougueli, orada yaşanan olayları yakından takip ediyorsunuz. Durum şu an için karışık ve bir sosyal patlama riski var. Halkın oldukça öfkeli olduğunu gördük. Dev protestolar yapılıyor ancak gösteriler bastırılmadı. Bir Afrika ülkesinde bu normal mi?

Georges Dougueli:

Ordunun bir kesimi Devlet Başkanı Compaore’nin 21 Ekim’de anayasayla ilgili attığı adımı onaylamayacağını biliyorduk. Şu an orduda protestolara yakın bir kesim var ve bu kesim göstericilerin üzerine ateş etmeyi reddediyor. Devlet Başkanı Compaore’ye yakın bazı kişilerin de göstericilere sempati duyduklarını biliyoruz. Aslında bütün bu olaylar, Burkina Faso’da son bir yılda yaşanan gelişmelere baktığımızda tahmin edilebilecek olaylardı.

Sophine Desjardin:

Blaise Compaore 27 yıldır Burkina Faso’da iktidarda bulunuyor. İcraatları sık sık tartışma konusu oldu. Anayasayı değiştirme girişimi ise bardağı taşıran son damla oldu. Peki Burkina Faso’da halk neden daha önce tepkisi hiç ortay koymadı?

Georges Dougueli:

Eğer Burkina Fasolular bugüne kadar yaşananlara tepki göstermemişlerse bu anayasaya duydukları saygıdan kaynaklanıyor. Bu anayasa yasal olmayan bir şekilde değiştirilmek istendi. İnsanlar da buna karşı birleşti ve parlamentonun böyle bir değişiklik yapmasını önledi.

Sophine Desjardin:

Campaore’nun halefi olabilecek bir aday var mı?

Geroges Dougueli:

Bir çok aday var. Özellikle muhalefet kanadından bu işi üstlenebilecek adaylar var. Ben Roch Marc Christian’ın olabileceğini düşünüyorum. Kendisi Devlet Başkanı Compaore’ye çok yakındı. En sonunda ayrılarak bir muhalefet partisi kurdu. Ayrıca Salif Diallo ve kıdemli muhaliflerden Ablasse Ouedraogo gibi bir çok isim var. Simon Compaore de şu anki devlet başkanının yerine geçebilir. Kısacası şu anda ülkede Blaise Compaore’den sona ülkeyi yönetebilecek çok sayıda aday var.

Sophie Desjardin:

Şu an Burkina Faso’da yaşananları bir tür Afrika baharı olarak adlandırabilir miyiz?

Georges Dougueli
:
Burkina Faso’da yaşananlar bir kar topu etkisi yapabilir ve olanlar bir tür Afrika baharına yol açabilir. Bu olayların yaşanabileceği ülkelerden biri de Kongo olabilir. Çünkü orada devlet başkanı henüz devam edip etmeyeceğini açıklamadı. Anayasayı değiştirip değiştirmeyeceği belli değil. Bunun dışında bir de Benin var. Orada da anayasayı değiştirme yönünde bir eğilim var. Burkino Faso’da yaşanan bu saydığım iki ülkde de yaşanabilir.”