Son Dakika

Okunan haber:

İran'a göre Batı önyargılarından kurtulmalı


DÜNYA

İran'a göre Batı önyargılarından kurtulmalı

İran’ın insan hakları sicili bir kez daha mercek altında. Yakında yayınlanan bir Birleşmiş Milletler (BM) raporunda ülkedeki sivil hakların eksikliği kınandı.

Euronews olarak İsviçre’nin Genevre kentinde, İran İnsan Hakları Konsey Başkanı Muhammed Cevat Laricani ile Tahran’a yönelik eleştirilerle ilgili bir söyleşi yaptık.

Euronews:
“Muhammed Cevat Laricani euronews’te bizimle olduğunuz için çok teşekkürler. İran’ın insan hakları durumu ile ilgili çok şeyler konuşuluyor. Siyasi muhaliflere baskı ve işkence iddiaları oluyor. Bunlar çok ciddi ithamlar. Eleştiriler sadece Birleşmiş Milletler’den gelmiyor, Uluslararası Af veya İnsan Hakları İzleme örgütlerinden de geliyor. Sizin bunlara tepkiniz nedir?”

Muhammed Cevat Laricani:
“İran’ın hedef seçilerek yeni bir tür terörizme kurban edildiğini düşünüyorum. Ben buna basın ve siyasi terörizm diyorum. Şimdi sizden Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Konseyi’nde konuşanların sayılarına bakmanızı rica ediyorum. 100’den fazla ülke İran hakkında görüşlerini dile getirdi. Amerika Birleşik Devletleri (ABD) ve çoğu Avrupa’dan 50 civarında ülke İran’ı eleştirdi. Geri kalan 70 civarında ülke ise İran’a sıcak ve sempatik yaklaştı. Biz durumu küresel olarak ele alıyoruz. İnsan hakları bayrağını en önde taşıyan bu insanlar çok yaygara çıkarıyor. Ayrıca Amerika Birleşik Devletleri’nin de sicili oldukça karanlık.”

Euronews:
“İran’a karşı önyargılı yaklaşıldığı fikri çok doğru gözükmüyor. Çünkü başta bahsettiğim insan hakları örgütleri Amerika Birleşik Devletleri’ne karşı örneğin Guantanamo Kampı’nda yapılanlarla ilgili çok sert eleştiriler yönelttti. Yani İran’a karşı gerçekten bir önyargı yok ki?”

Muhammed Cevat Laricani:
“Şurası aşikar ki bizi eleştiren hükümetlerin söylemleri tamamen siyasidir. Siyaseten çarpıtma yapıyorlar. Bu farklılıkları görmezden gelmektir. Siyasi ve sivil bir yapı oluşturduğumuz 35 yıllık tecrübemiz, sizin ‘yönetim biçimi’ dediğiniz şey, demokratik olan ancak liberal ve laik olmayan İslami rasyonaliteye dayanır.”

Euronews:
“Dünya üzerinde kişi başına yapılan infazlarda ülkeniz en yüksek orana sahip. İnsan Hakları Komisyon Başkanı olarak bundan gurur duyuyor musunuz?”

Muhammed Cevat Laricani:
“Kesinlikle hayır. Bunlar bizi mutsuz ve rahatsız ediyor. Bu duruma sebep olan kanunları değiştirmek için çok sıkı çalışıyoruz. Ancak şu da var ki bana bu infazların yüzde sekseninin narkotik, uyuşturucu suçlarından kaynaklandığı bildirildi. Sanırım narkotikle ilgili kanunları değiştirirsek infazların oranı baya düşer. Ve bu da infazları aşşağı çekmenin pragmatik aşaması olur.”

Euronews:
“Şimdi bazı davalar hakkında konuşmak istiyorum. 100 günden fazladır hala gözaltında tutulan Washington Post muhabiri Jason Rezaian’ın suçu neydi?”

Muhammed Cevat Laricani:
“Ben yargıç pozisyonunda değilim. Ben sadece gazeteciliğin ötesinde dahil olduğu eylemlerle ilgili güvenlik yetkililerinin ona yönelttiği suçlamaları rapor ediyorum.”

Euronews:
“Bunun anlamı ne?”

Muhammed Cevat Laricani:
“Tabii ki ülke güvenliğini tehdit eden aktiviteler yapmak.”

Euronews:
“Çünkü İranlıların beysbolu ne kadar çok sevdikleri konusunda kaleme aldığı son makalesinden dolayı tutuklandı. Bu ulusal güvenliği nasıl tehdit eder?”

Muhammed Cevat Laricani:
“Hayır, bundan dolayı kesinlikle suçlanmaz.”

Euronews:
“Kardeşiniz yargının başında bulunuyor. Kendisinin dini lidere bir kişi için af önerisi verme yetkisi var. Nasıl bir olasılıkla onun önümüzdeki günlerde serbest bırakılacağını düşünüyorsunuz?”

Muhammed Cevat Laricani:
“İlk önce mahkeme süreci var. Belki mahkeme kendisine beraat verecek ve üzerindeki tüm suçlamalar düşecek ve herşey sona erecek. Eğer bu olmazsa, yani suçlanırsa, ikinci süreç olan af süreci başlayacak. Bu direk olacak birşey değil. Mekanizma takip edilmeli.”

Euronews:
“Yani bir veya iki hafta içinde?”

Muhammed Cevat Laricani:
“Bir aydan az bir zaman alacağını tahmin ediyorum.”

Euronews:
“Şimdi de voleybol maçı seyretme hakkı için protesto yapan İngiliz ve İran vatandaşı Gonca Gavami davasına geçmek istiyorum. Kendisi 125 gün tutuklu kaldı. Mahkeme gününe kadar avukatı ile görüşemedi. Bu neden böyle oldu?”

Muhammed Cevat Laricani:
“Buradaki amaç maça gidip seyretme değil. Bu hanımefendinin oradaki niyeti şiddete ve yaygaraya yol açmak. Bilirsiniz maçların yapıldığ yerler çok hassastır. Batı ülkelerinde de görmüşsünüzdür. ufacık bir kışkırtma büyük şiddet olaylarını başlatabilir.”

Euronews:
“Fakat bu İran İslam Cumhuriyeti’nin zayıflığını ve 25 yaşındaki bir hukuk mezunundan korktuğunu göstermez mi?”

Muhammed Cevat Laricani:
“Hayır. Neden zayıflık olsun ki? Biz sürdürdüğümüz yaşam tarzımız ve yönetmeliklerimizle çok güçlüyüz. Düşünün ki Londra metrosunda biri yanlış birşey yapıyor ve polis onu tutkluyor. Bu İngiltere hükümeti zayıf ve o kişiden korkuyor anlamına gelmez. Burada hukukun kuralı yerine getiriliyor.”

Euronews:
“Onun davasını çevreleyen birçok haksızlıklar var. Ailesi bunların içlerini parçaladığını söyledi. Aile ile görüşmeyi kabul eder miydiniz?”

Muhammed Cevat Laricani:
“Ofisimin kapısı suçluların ve kurbanların ailelerine her zaman açık. Rahatlıkla gelebilirler ve biz de uzman görüşü olarak durumu onlara izah ederiz. Eğer bir haksızlık yapıldığını görürsek derhal davayı takibe alır, araştırır ve aydınlığa kavuştururuz.”

Euronews:
“Yani bu davayı araştıracak mısınız?”

Muhammed Cevat Laricani:
“Eğer haksızlık varsa kesinlikle bunu yaparız.”

Euronews:
“P5+1 grubuyla nükleer barış süreci hakkında sormazsam olmaz diye düşünüyorum. Açıkçası, bu ay bir anlaşmaya ulaşılıp ulaşılmayacağı tüm tarafların iyi niyetine bağlı. Bir anlaşmanın olacağını nasıl bir olasılıkla düşünüyorsunuz?

Muhammed Cevat Laricani:
“Oldukça iyimserim çünkü Batı toplumu İran’ın nükleer teknolojide en yetenekli ülkelerden biri olarak kabul edilmesi gerektiği sonucuna yaklaşıyor. İran da yükümlülüklerini yerine getiriyor. Bu iki nokta önemli bir dereceye kadar tamamlanırsa sanırım anlaşmaya varırız… Ancak anlaşmanın içeriği bu dereceyle orantılıdır.”

Euronews:
ABD ve İsrail’deki özellikle sağ kanat politikacıları sizin bir bomba yapacağınızı düşünüyor.”

Muhammed Cevat Laricani:
“Sağcı politikacılar, sağ kanat politikacıları, gidip bir psikiyatriste görünsünler. Yani akıl sağlıklarında bozukluk var. Dünya onların istedikleri yöne doğru gitmiyor. Biz dünyanın en kuvvetli ülkelerinden biriyiz. Bunu kendi arzularına göre değiştiremezler.

Günümüz, dünyaya faydalı olacak fikirlerle kendilerini donattıklarını savunup dünya liderliğine soyunan ülkeler için doğru zamandır. Aşırı şüphe ve önyargılara sahip olanlar dünyaya lider olma kapasitesine sahip değildir.”

Kolombiya Devlet Başkanı Santos: "Silahlı siyaseti asla kabul etmeyeceğiz"

DÜNYA

Kolombiya Devlet Başkanı Santos: "Silahlı siyaseti asla kabul etmeyeceğiz"