Son Dakika

Okunan haber:

Tunuslular cumhurbaşkanlığına 88'lik Es Sibsi'yi seçti


Insight

Tunuslular cumhurbaşkanlığına 88'lik Es Sibsi'yi seçti

‘Geçmişe perde çekmek ve geleceğe odaklanmak’… Bu sözler 88 yaşındaki Tunus lideri Es Sibsi’ye ait.

Laik görüşleriyle ön planda olan Es Sibsi 21 Aralık’taki cumhurbaşkanlığı seçimlerinde oyların yüzde 55’ini alarak rakibi el-Munsıf el-Merzuki’yi büyük bir farkla geride bıraktı. 88 yaşındaki lider Tunus tarihinde halk tarafından seçilen ilk Cumhurbaşkanı olarak kayıtlara geçti.

Es Sibsi “Ülkenin güney ve kuzeyinde bulunan halkıma sesleniyorum. Biz hepimiz Tunus’un çocuklarıyız. Ülkenin güneyinde yaşanan bazı olaylardan dolayı üzgün olduğumu belirtmek isterim. Ancak bu olayların kirli emelleri olan çıkarcı insanlar tarafından organize edildiğini biliyoruz” ifadelerini kullandı.

Merzuki’nin seçimleri açık farkla önde götürdüğü ülkenin güneyinde, polis ve seçim sonuçlarını protesto eden göstericiler arasında çatışmalar yaşandı. Çatışmaların hedefindeyse Es Sibsi’nin partisinin il teşkilatı vardı.

Tunus halkının büyük bir çoğunluğu Es Sibsi’yi hala eski diktatör rejimin bir parçası olarak görüyor. Burgiba yönetiminde İçişleri ve Savunma Bakanı görevini üstlenen lider, Ben Ali dönemindeyse Meclis Başkanı seçilip, Şubat 2011’de geçici hükümete Başbakan olarak atandı.

Tunus’u 23 Ekim 2011’de ilk serbest seçimlere taşıyarak kurucu meclisin oluşmasını sağlayan Es Sibsi ülkesindeki diğer bir kesim tarafındansa kurtarıcı olarak görülüyor.

Es Sibsi, otoriter duruşuna rağmen modern devletin kurucusu olarak gördüğü Burgiba’nın izinden giderek kendisini onun siyasi varisi olarak nitelendiriyor. Siyasi lider 2012’de seküler Nida Tunus (Tunus’un Çağrısı) partisini kurarak iş adamlarını, aydınları, sendikacıları ve sol kanat aktivistlerini bir araya getirmeyi başardı. Geçtiğimiz Ekim ayında da genel seçimleri kazandı. Ancak mutlak çoğunluğa erişememesi sonucu En Nahda ile koalisyon kurmak zorunda kalmıştı.

Tunus’ta geçiş dönemini sonlandıran cumhurbaşkanlığı seçimlerini ele almak için Paris’ten Sorbon Üniversitesi Arap dünyası uzmanı profesör ve analist Adel Latif’ye bağlanıyoruz.

Faiza Garah:
Latif Bey Euronews’e hoşgeldiniz. Halk tarafından seçilen Cumhurbaşkanı Es Sibsi, kendi partisi Nida Tunus’un tek başına iktidarda olamayacağının bir çok kez altını çizdi. Siz kurulacak hükümeti nasıl değerlendiriyorsunuz. En Nahda partisi bu hükümette yerini alır mı?

Adel Latif:
Bence Nida Tunus partisi meclisteki koltuk paylaşımı sorunundan dolayı zorluk yaşıyor. Zira Nida Tunus mutlak çoğunluğa sahip değil. Dolayısıyla diğer partilerle koalisyon kurmak zorunda.

Üstesinden gelmek zorunda olduğu bir diğer sorunsa ülkenin genel durumu. Yani ekonomik ve siyasi sorunlar. Öte yandan bu sorunlara bir de güvenlik problemleri eklendi. Bütün bu kargaşalar Nida Tunus’un tutumunu daha da hassas hale getiriyor.

Ancak temel sorun, Nida Tunus’un ne derece diğer partilere açılabileceği. Birçok siyasi parti El Nahda ile koalisyona gitmek istemiyor ve bu partinin iktidarı paylaşma fikrini kabullenemiyor.

Nida partisi içerisindekiler bile başka bir partiyle koalisyona gidilmeden veya güçlü bir muhalefet oluşturulmadan, ülkede demokrasisinin inşa edilemeyeceğine inanıyor.

Bu görüşte olanlar için El Nahda’nın asıl yeri ana muhalefet.

Faiza Garah:
Sizce Es Sibsi Ben Ali rejiminin devamı olarak yorumlanabilir mi yoksa tamamen bir değişime mi gidilecek?

Adel Latif:
Gücü eline alan bir parti zulüm mantığına veya eski rejime geri dönemez. Eski rejime mensup olan Tunuslular hala var. Bu insanların Demokratik Birlik Partisi’nde olduğunu da biliyoruz.

Ancak geçici hükümetin imzaladığı bir anlaşma var. Bu anlaşmaya göre eski rejimdeki siyasetçilerin sorunu tamamen hukuki. Dolayısıyla bu durum onların siyasi arenada yer almalarına engel teşkil etmiyor.

Yani, Nida Tunus partisinde eski rejimden oluşanlardan bir gruplaşma olabilir. Ama bu eskiye dönüleceği anlamını taşımıyor.

Faiza Garah:
Sizce yeni Cumhurbaşkanı ekonomik ve sosyal sorunlara ne tür çözümler getirecek?

Adel Latif:
Bence istikrarlı ve uluslararası kurumların, devletlerin ve ülke komşuların güvenini kazanan bir hükümet kurulursa bu problemler kısa sürede ortadan kalkacak. Ülke borçları kısa sürede sıfırlanacak ya da yatırıma dönüştürülecek.

Faiza Garah:
Peki güvenlik sorunlarının üstesinden nasıl gelinecek?

Adel Latif:
Bu aslında bazı önemli verilere bağlı. Yani şiddete yönlendiren fikir ve ideolojilerin ve terörist eylemlerin tamamen ortadan kalkmasını sağlayacak radikal ve etkili kararlar alınmalı.

Örneğin Libya’daki durum çok kötü. Burada Tunus ve Cezayir’e büyük bir görev düşüyor. Bölgedeki bu iki güçlü devlet, belirli politikalarla Libya’daki terörün önüne geçebilir ve bu şekilde bu ülkeden kendi ülkelerine gelecek terörist grupların geçişini de engellemiş olur.