Son Dakika

Okunan haber:

Prematüre doğanlarda beyin gelişimini incelemek için bilgisayar oyunu geliştirildi


bilim

Prematüre doğanlarda beyin gelişimini incelemek için bilgisayar oyunu geliştirildi

Bilim adına bilgisayar oyunu…bu Londra Bilim Müzesi’ndeki (London Science Museum) çocuklara söyletilen bir slogan.

Beyinin fonksiyonları üzerinde geniş çaplı bir araştırma üzerinde çalışan bilim adamları erken doğumun beyin üzerindeki etkisini ölçmek için bir bilgisayar oyunu yaptı.

Bilim adamları bu yolla müzede 6 ve 7 yaş aralığında olan yüzlerce çocuğun performansını yakından takip ediyor.

Nörolog Anita Montagna bilgisayar oyunu adı altında çocuklara sunulan testin çocukların idrak yeteneğini ölçtüğünü söylüyor:

“Birisi yönetici dikkati. Yani burada bilgiyi kavrama ve otomatik cevapları engelleme. Bu ana fikir. Daha sonra hafızanın çalışması aşaması var. Bilgiyi akılda tutma ve değiştirme. Bu akademik ve günlük hayatta diğer başarıları öngörme açısından çok önemli bir aşama. Bir sonraki aşama seçme dikkati. Dikkati bir yere yoğunlaştırma yeteneği, dikkati dağıtan nesneleri görmezden gelme. Bu oyunda da dikkati uzun süre tutabilme yeteneği ölçülüyor.”

Oyundan sonra bazı çocuklar beyin MR’ı için başka bir kabine alınıyor. MR çekimi için 30’u prematüre doğan diğer 30’u ise normal zamanda doğan çocuklardan seçiliyor. Çekimde çocukların beynindeki ağların aktiviteleri mercek alına alınıyor.

Araştırmalar sonucu erken doğan çocuklarda beyin gelişiminin normal doğanlara göre daha büyük bir risk altında olduğu ortaya çıktı. Ancak beyindeki bu bozukluğun nasıl geliştiği ve çözümü henüz bilinmiyor.

Araştırmaya öncülük eden Prof. David Edwards prematüre doğan çocuklarda anne karnındayken tamamlanması gereken beyin gelişiminin doğduktan sonra yaşandığına dikkat çekti:

“Prematüre doğan çocukların beynindeki değişim hızı ve miktarı çok daha fazla. Beyin hareket sırasında büyüyor ve karmaşık bir yapı haline geliyor. Bebeklerimiz doğduğunda beyinleri kahve çekirdeğine benzer. Daha sonra geliştikçe ceviz şeklini almaya başlar. Devasa bir değişim söz konusu ve anne karnındayken olması gereken bu beyindeki değişim doğduktan sonra yaşanıyor.”

Yıllar önce prematüre doğan bebeklerin çok azının hayatta kalma şansı vardı. Artık öyle değil. Ama erken doğumun hala çocuğun gelişimi üzerinde etkisi olabiliyor.

Profesör David Edwards MR çekimlerindeki küçük bir farklılığın sorunun erken teşhisine yardımcı olabileceğini söylüyor:

“Çocuklar MR çekimleri için kabindeyken onlardan oyun oynamalarını isteyeceğiz. Bu sayede beynin hangi katmanının ve ne kadarının oyun sırasında daha aktif olduğunu anlamaya çalışacağız. Aynı zamanda oyun oynamada beyindeki hangi fonksiyondan yararlandıklarını da görme imkanımız olacak. Bu yolla erken ve normal doğan çocuklar arasında bir karşılaştırma yapabileceğiz.”

Müzede her şeyden habersiz oyun oynaya çocuklar üzerindeki bu araştırma bu alanda önemli bulgulara kapı aralayabilir.

Fransız bilim adamları da çocukların beyinleri üzerinde bir araştırma yürütüyor. Bu araştırma ise çocukların okumayı öğrendikleri sırada beyinlerinin nasıl çalıştığını anlamaya çalışıyor.

Araştırma için seçilen 10 çocuğun iki yıl boyunca beyin tomografisi çekimi sırasında beyinlerindeki hareketliliği incelendi. Çıkan sonuç çocuklar kelimeleri önce hecelere bölüyor, sonra sese dönüştürüyor ve sonra da kelime olarak çıkarıyor.

Bu da Fransa’da eğitimin küresel olanı mı yoksa heceleyerek okumanın mı daha iyi olduğu tartışmalarını başlattı.

Araştırma heceleyerek okumanın en etkili okuma yöntemi olduğuna işaret ediyor…

“Fonetik alfabe ile öğrenme metodunu takip edenler beyinlerinin sol yarı kürelerini geliştiriyor. Bu da küresel anlamda en etkili okuma yöntemi. Ama kelime şeklinde yapılan okumalarda beynin bu tarafı kullanılmıyor. Bu durumda beynin sağ yarı küresi gelişiyor. Bu da daha az verimli bir yöntem.”

Bilim adamları, uzun zamandır savundukları heceli okumanın daha verimli olduğu tezinin bilimsel deneyler sonucu kanıtlandığını savunuyor. Okuma zorluğu çeken disleksi insanların sorunlarının da kısmen bu yüzden kaynaklandığı belirtiliyor.

Editörün Seçtikleri

Bir sonraki konu
Kanserle mücadelede yeni umut

bilim

Kanserle mücadelede yeni umut