Son Dakika

Macarlar neden diğer AB ülkelerine göç ediyor?

10 milyon nüfuslu Macaristan'dan son birkaç sene içerisinde yüz binlerce insan yurt dışına çalışmaya gitti. Bunun tek sebebi Batı Avrupa'da daha iyi standartlarda yaşama isteği mi? Reporter bu hafta M

Okunan haber:

Macarlar neden diğer AB ülkelerine göç ediyor?

Metin boyutu Aa Aa

Londra’daki bu rock grubu Macar seyircilere Macarca şarkılar söylüyor. Son zamanlarda Londra’daki Macar nüfusunda büyük artış görüldü. Her yerde Macar lokantaları ile dükkanları görmek artık çok sıradan hale geldi. Hunderground müzisyenleri yüz binleri bulan kendi vatandaşlarına güveniyor.

allviews Created with Sketch. Görüş

"Zoltan Kaposi, Ekonomi ve Tarih Profesörü, Budapeşte: "Macarlar büyük oranlarda göç ediyorsa, ortada çok büyük bir sorun var demektir.''"

Peter mobilya cilalama işinde çalışıyor. Burada kendi ülkesinden dört kat daha fazla kazanıyormuş. Ancak hayatın burada oldukça pahalı olduğunu da ekliyor. Londra’ya gelmesinin tek sebebi sadece para değil.

Peter Szöke, Macaristan Vatandaşı, Londra:’‘Hayatımız güzeldi ancak daha iyi bir gelecek için buraya geldik. Birçoğumuz da çocukları için…’‘

Bazıları daha rahat bir ortam için, bazıları da daha sakin, uzun ömürlü ve politikadan uzak bir hayat yaşamak istediği için Macaristan’ı terk etmiş.

Peter Szöke, Macaristan Vatandaşı, Londra: ‘‘İngiltere’de yaşamak Macaristan’daki gibi insanları sık boğaz etmiyor. Omuzlarınızda daha az yük hissediyorsunuz.’‘

Melinda mesleğini koruyamamış. Ülke değiştirince farklı bir işte çalışmaya başlamış. İngiltere’de büyük bir kafe zincirinde çalışıyor. Macaristan’da ise oyuncuymuş. Hayatındaki bu büyük değişikliği rağmen şu anda çok daha mutlu. En büyük hayalinden vazgeçmiş olsa bile…

Melinda, Macaristan Vatandaşı, Londra: “Kendimi hep sokaklarda bulacağımı hissetmiştim. Nereye gidersem gideyim bir şey değişmiyordu. Ben de hayatımda çok büyük bir değişiklik yapmaya karar verdim. Başka bir şehre taşınıp işimi değiştirmek yeterli değildi. Bunların ikisini birlikte yapmalıydım.’‘

Melinde kendini İngiltere’de toplumun bir parçası gibi hissediyor. Yaptığı işe daha çok değer veriyorlar.

Londra’daki birçok Macar buradaki fırsatları değerlendirip bir iş kuruyor. Burada Macar diş hekimlerinin iş kalitesinin yüksek olduğu biliniyor. Zoltan gibi birçok Macaristan vatandaşının çalıştığı bir diş kliniğine gidiyoruz. Buradaki fiyatlar ortalama Londra fiyatlarına göre daha düşük. Bu durumdan hem çalışanlar hem de müşteriler yarar sağlıyor. Zoltan buraya kariyerinde yeni bir maceraya atılmak için gelmiş.

Zoltan Mate, Macar Diş Hekimi, Londra: “Burada ekonomi güçlü ve alım gücü yüksek. Akıllı bir iş fikri burada büyük ihtimalle işe yarayacaktır. Burada birçok yere, özellikle de Macaristan’a göre çok daha fazla şansınız var.’‘

Burada çok fazla Macaristan vatandaşı varsa, neden kendileri için bir etkinlik düzenlemesinler? Tıpkı bahsettiğimiz rock konserleri gibi…

Zsolt Balvanyos, Macar Müzisyen, Londra: “Londra’da İngilizce şarkı söyleyen yüzlerce grup var. Biz de burada bir niş pazarı bulduk. Yüzlerce grupla aynı kategoride olmak istemedik. Şu anda Macarca şarkı söyleyen tek grubuz. Şu anda burada yaklaşık 150 bin Macar nüfusu var ve onlara Macarca müzik yapabilecek tek grup biziz.’‘

Peter Petrovics farklı işlerle de meşgul oluyor. ‘Akıllı Direnişçiler’ adında bir topluluğun aktivitelerine katılarak, Macaristan dışında olsalar bile ülkelerinde cereyan eden politik olaylar konusunda bir şeyler yapmak istiyor. Çünkü bir gün işler yoluna girdiğinde ülkesine geri dönmek istiyor. Ancak Peter’a göre Macaristan’daki bu değişim süreci on yıllarca sürebilir.

Peter Petrovics, Macar Aktivist, Londra: “İster sosyalist Fidelciler ya da diğer kişiler, güç kimde olursa olsun rüşvet alıyor ve devlet içerisinde gizli işler çeviriyorlar. Biz toplum olarak bu insanların aynası gibiyiz. Biz aslında onlarız. Bu sebeple artık insanların değişmesi gerekiyor.’‘

“Ülkelerinde devam eden süreçle sadece Londra’da yaşayan Macarlar yüzleşmiyor. Burada yaşayan insanlar büyük Macar göçü ile de yüzleşmek zorunda…’‘

Bu konu otobüste, tramvayda, arkadaş ortamında, gazetelerde ve hatta müzik ve tiyatroda bile konuşuluyor. ‘Illaberek’ adındaki bu oyunda yurt dışına yaşamaya giden doktor, ressam ve farklı kişiliklerin trajikomik hayatları anlatılıyor.

Gabor Mate, Macar Yönetmen: “Bu büyük göçün çok acılı olduğunu tecrübe ettim. Nereye gidersem gideyim sohbetin seyri dönüp dolaşıp bu konuya geliyor.’‘

Oyunun yönetmenine göre bu konu ile uğraşmamak korkaklık olur. O, diğer siyasi olayların yanında Jobbik’ten bahseden tek kişi. Yani seçimlerde yüzde 20 oy almış radikal bir parti…

Gabor Mate, Macar Yönetmen: “Ortada çok büyük bir sorun var. Ülkeyi terk eden yüz binlerce insan var ve aşırı radikal bir parti yüksek bir oy oranı yakalıyor. Ülkemizde maalesef böyle şeyler oluyor.’‘

Macaristan Avrupa Birliği’ne 2004 yılında katıldı. Ancak bu büyük göç 2009 yılında başladı. Yani Macarlar fırsatlardan ziyade baskıdan dolayı ülkeyi terk etti. Bu baskının etkileri İsviçre Frangı ile mortgage borçlanmasının krizle sonuçlanmasından sonra başladı. Resmi rakamlar henüz olmasa da 2009 ile 2013 yılları arasında yaklaşık 400 bin kişinin yurt dışına çıktığı tahmin ediliyor.

Zoltan Kaposi, Ekonomi ve Tarih Profesörü, Budapeşte: “Macarlar büyük oranlarda göç ediyorsa, ortada çok büyük bir sorun var demektir.’‘

Zoltan Kaposi ekonomi ve tarih profesörü. Anlattığına göre Macarlar göçebe bir toplum değil. Üniversitede çalıştığı için bu göçü çok yakından görebiliyor. 20 sene önce 14 ila 20 yaşlarındaki gençlerin yüzde 12’si yurt dışında yaşamak istiyordu. Şimdi bu oran yüzde 32 civarında… Zoltan Kaposi’ye göre göçün en büyük nedeni ekonomik nedenler, ancak diğer etmenler de bulunuyor…

Zoltan Kaposi, Ekonomi ve Tarih Profesörü, Budapeşte: “Eğer her saat başı rahatsız edilmiyorsan, sana insan gibi davranıyorlarsa, sosyal hakların varsa bu çok büyük bir şans. Yurt dışında kimse seni yargılamıyor ve nereli olduğunun önemi yok. Sadece iş verenler ne kadar randımanlı olduğunu yargılar. Biz bu güzel değerlere ülkemizde sahip değiliz.’‘

Göç en çok Londra’ya olmuş. Ancak birçok Macar Almanya ve Avusturya’da çalışıyor. Viyana, Budapeşte’den sadece 3 saat uzaklıkta ancak orada yeşilin tonu daha güzel gözüküyor.

Avusturya’nın başkentinde Macarlar Almanca dersi alıyor. Buradaki birçok kişi dil bilmeden yeni hayatlarına başladılar bile…

Tıpkı buraya ailesi ile bir buçuk sene önce gelen Dorottya gibi… Annenin iki diploması ve babanın da iş adamı olmasına rağmen ülkelerinde ne yaparlarsa yapsınlar hayat standartlarını yükseltememişler.

Dorottya Dobos, Macar Vatandaş, Viyana: “Memlekete döndüğüm zaman etrafımda hep üzgün ve yorgun insanlar görüyorum. En son eczaneye girdiğimde yaşlı bir kadın geldi ve ilaç isteyip ağlamaya başladı. Bu tarz şeyleri gördüğüm zaman içim parçalanıyor. Burada böyle olaylara rastlamıyorsunuz.’‘

Dorottya ve ailesinin Viyana’daki yaşantılarına uyumu hiç zor olmamış. Çünkü burada yaşayan birçok Macar bulunuyor.

Buradaki Macarların özlediği tek şey aileleri ve arkadaşları değil. Ülkelerinin kültürünü de özlüyorlar. Bu sebeple bazıları Viyana’da düzenlenen bu Macarlara ait geleneksel dans etkinliğinde bir araya geliyor. Tanıdık sesler ve danslar onları bir nebze olsun ülkelerinde hissettiriyor. Aynı zamanda çocuklar yurt dışında büyürken Macaristan’a özgü bazı değerleri de öğrenmiş oluyorlar.

Tarihin tozlu sayfalarına bakacak olursak ülkeyi terk eden entellektüel insanların yaşamı her zaman trajik olmuştur. Ancak bunu tahmin etmek çok da kolay değil.

Zoltan Mate, Macar Diş Hekimi, Londra: ‘‘Biz ülkemize memleketimiz diye hitap ederiz. Orada ne olursa olsun sonuçta benim evim orası ve ben o kültüre aitim. Londra’da kendimi tam anlamıyla buraya ait olduğumu hissedemiyorum.’‘

Peter Szöke: “Ülkemize döneceğimizi düşünmüyorum.’‘

Melinda Markus: “Geri döneceğimizi sanmıyorum.’‘

Özgür yaşam alanı ve iş fırsatları bir yana bu göç durumu Macaristan ekonomisine büyük darbe vuruyor. Aileler bölünüyor ve Macar nüfusu dağılıyor. Görünen o ki,ekonomik durum ve işçi hakları gelişmediği sürece bu göç devam edecek. Belki de bu durum Macaristan’da yaşayan halkın düşünce yapısını da değiştirecektir.