Son Dakika

Sarkisyan Euronews'e konuştu: "Tarihçiler komisyonu sorunu çözemez"

Vatikan ve Avrupa Parlamentosu’nun ’1915 olayları’ konusundaki son çıkışları Türkiye ve Ermenistan’da farklı yankılandı. Euronews, başket Erivan’da

Okunan haber:

Sarkisyan Euronews'e konuştu: "Tarihçiler komisyonu sorunu çözemez"

Metin boyutu Aa Aa

Vatikan ve Avrupa Parlamentosu’nun ’1915 olayları’ konusundaki son çıkışları Türkiye ve Ermenistan’da farklı yankılandı. Euronews, başket Erivan’da Ermenistan Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan’a güncel konuları ve iki ülke ilişkilerinin geleceğini sordu.

Olaf Bruns, euronews:
“Bu günlerde ülkeniz geçmişte yaşanan tarifsiz acıları anıyor. Üzerinden 100 yıl sonra bile yaralar hala derin görünüyor. Sizin bu konuda dünyaya mesajınız nedir?”

Serj Sarkisyan, Ermenistan Cumhurbaşkanı:
“Soykırım kurbanlarının anısına yapılacak etkinliklerin birkaç mesajı var. İlk mesaj anma. İnsanlığa karşı işlenen suçların zaman aşımına uğramadığını düşünüyoruz. Üzerinden biraz zaman geçse de unutulamaz. İkinci mesaj ise anma ile doğrudan bağlantılı şükran mesajı. Bu kişilere, organizasyonlara ve uluslara şükranlarımızı sunuyoruz. Bize yardım elini uzattılar. İnsanlarımızın bir kısmının hayatta kalmasını sağladılar. Üçüncü mesaj anma ve şükranın birleşimi, bu gibi olayların yinelenmesinin engellenmesi. Sonradan bu gibi suçların isnat edilebileceği nedensel ilişkileri ortaya çıkarmak ve anlamak bizim görevimiz. Bu bağlamda bu özel fenomenlere karşı mücadelenin gerekli olduğunu söyleyebiliriz. Gelecekteki soykırımlar ve insanlığa karşı işlenen suçların tekrarlanmaması için bunu yapmalıyız. Son ve dördüncü olarak verdiğimiz mesaj ulusumuzun yeniden doğuşudur. Bu sefer şunu söyleyebiliriz. Bizim kötülüğümüzü isteyenler yeryüzünden bizi silmeyi başaramadı.”

euronews:
“Geçmişten ders alınması gerektiği konusunda herkes hemfikir. Fakat 100 yıl sonra da Türkiye ve Ermenistan hala bu tartışmada kalmış gibi görünüyor. Ülkeler diğer konularda ileriye dönük birlikte çalışabilir mi yoksa bu konu diğerlerinin önünü kesecek mi?”

Sarkisyan:
“Ben Ermenistan Cumhurbaşkanı olarak iki kez bu yola girmek için çabaladım. Benden önce seçilen cumhurbaşkanları da aynı şeyi yapmaya çalıştı. İlk olarak ön koşulsuz Türkiye ile diplomatik ilişkilerin kurulması niyetimizi deklare ettik. Sonrasında taraflar aralarında var olan bütün konuları tartışabilir ve bir yol bulabilirdi. Bu şekildeki ikinci teşebbüs Ermeni soykırımının yüzüncü yılı arefesindeydi. Aylar öncesinden Türkiye cumhurbaşkanına bir mektup gönderdim. Bu mektubu dışişleri bakanlığı aracılığıyla karşıdaki muadilimize kişisel olarak ilettik. Yani kamu önünde yapılan bir olay değildi. Bu mektupla kendisini, bütün kurbanları ortak anmak için 24 Nisan’daki anma etkinliğine davet ettim. Fakat Türk otoriteleri başka yönde bir karar aldı. 24 Nisan’da soykırım kurbanlarını anma günümüzde Gelibolu savaşı anma törenini yapmaya karar verdiler. “

euronews:
“Geçtiğimiz günlerde Papa’nın açıklaması ve Avrupa Parlamentosu’nda bu konuyla ilgili yapılan oylamadan sonra Türkiye sert tepki gösterdi. Bu gelişmeleri nasıl takip ettiniz?”

Sarkisyan:
“Türkiye tarafından gelen tepki ve açıklamalar beklenmeyen bir durum değildi. Biz her zaman onların inkarcı tavırlarına şahit olduk. Onların her zaman inkar araçlarını yenilediklerini gördük. Papa’nın söyledikleri konusunda ise onun uygun bir açıklama olduğunu düşünüyorum. İnsanlığa karşı suçun işlenmediği bir dünyaya ancak güçlü insanların liderliğinde ulaşılabilir. Ben buna inanıyorum. O büyük bir lider. Doğru ve gerçekleri konuşuyor.”

euronews:
“Türkiye tarafına ne söylemek istersiniz? Eğer onlar ‘soykırım’ terimini kabul etmiş olsaydı, bu bütün ilişkilerin düzelebileceği anlamına gelir miydi?”

Sarkisyan:
“Şüphesiz soykırımın Türkiye tarafından kabul edilmesi uluslarımızın uzlaşması için en kısa yoldur. Bu benim güçlü inancım. Eğer bu yapılırsa yani samimi bir şekilde yapılırsa ilişkilerimiz yani Türkiye ve Ermenistan arasındaki ilişkiler kısa dönemde yeni ve oldukça yüksek bir seviyeye çıkacaktır.”

euronews:
“Türkiye tarihçilerden oluşan uluslararası bir komite kurulmasını teklif etmişti. Buradan çıkacak sonuçlar da kabul edilecekti. Bu teklifte size göre yanlış olan neydi?”

Sarkisyan:
“İlk olarak, başından beri tarihçilerin oturup bir karar alması ve bunun da sorunu herkes için çözeceği düşüncesine katılmıyorum. Bu birinci nokta. İkinci olarak böyle bir komisyonun nasıl işleyeceğini düşünemiyorum. Türk tarihçiler Türk toplumu ve otoritelerinin baskısı altında olacak; aynı şekilde Ermeni tarihçiler de Ermeni toplumu ve otoritelerinin baskısı altında olacak. Fakat yine de bunlar çok önemli argümanalar değil. En önemli olan şu: Ülkelerin geniş arşivlerini ortaya koyduğu uzmanlaşmış yapılar konusunda şüphe yok. Bununla ilgili şüpheler yok ve tekrar Vatikan’da ne olduğu konusuna dönmek istiyorum. Birinci Dünya Savaşı boyunca meydana gelen olaylarla ilgili en iyi bilgiye sahip olan Vatikan değil mi? Ne düşünüyorsunuz? Vatikan’da iyi eğitimli tarihçiler kıtlığı mı var? Bize göre böyle bir teklif hakaret anlamı taşıyor. Bu Ermeni soykırımının gerçekliğini tartışıyor. Günün sonunda tarihçiler neye ulaşacak? Kaç kişinin öldüğü bilgisine mi? 1.5 milyon ile 1 milyon 449 bin insanın ölmesi arasında önemli bir fark var mı?”