Son Dakika

1915 olaylarının 100. yıl dönümünde "soykırım" tartışmaları

1915’te ne oldu? Ermeni diasporası, 1915 olaylarının 100. yıl dönümünde, bir asır önce yaşananların soykırım olarak nitelendirilmesi için dünya

Okunan haber:

1915 olaylarının 100. yıl dönümünde "soykırım" tartışmaları

Metin boyutu Aa Aa

1915’te ne oldu?

allviews Created with Sketch. Görüş

"Bizim üzerimizde soykırım diye bir leke, gölge söz konusu değil"

Ermeni diasporası, 1915 olaylarının 100. yıl dönümünde, bir asır önce yaşananların soykırım olarak nitelendirilmesi için dünya genelinde seferber olmuş durumda.

1915 yılında 3 yaşında olan Ermeni vatandaşı Silvard, Türk devletinin yaşananları soykırım olarak tanıması gerektiğini savunuyor.

Louisville Üniversitesi Tarih Profesörü Justin McCarthy Kanada Türk Dernekleri Federasyonu tarafından düzenlenen, “Doğu Anadolu’daki İnsanlık Trajedisinin 100. Yılı” konulu konferansta 1915 Türkiye’sini anlamak için büyük fotoğrafa bakmak gerektiğini ifade etti. McCarthy, Rusya’nın o dönemdeki etkisinin gelişmeleri yönlendirdiğini söyledi.

Söz konusu gelişmelerin din kaynaklı olduğunu anlatan McCarthy, ‘‘Müslüman çoğunluğun ortasında kalan Ermeniler, Rusya’nın teşvikiyle devlet olmak istediler’‘ diye konuştu. Bir devletin, vatandaşlarının yönetime başkaldırmasına karşı önlem almasının soykırım sayılamayacağını belirten McCarthy, “Ermeniler yaşadıkları devlete başkaldırdılar. Bunun adı nedir? Buna vatan hainliği derler” ifadesini kullandı.

Rusların teşviki ile devlet olma hayaline kapılan Ermenilerin, İngilizlere birçok teklifte bulunduğuna değinen Justin McCarthy, şunları söyledi:

“O dönem Osmanlı devletinin en kuvvetli ve düzenli orduları doğu bölgesinde idi. Ermeniler, Bağdat demiryolunu tahrip etmeyi, bu yolla Osmanlı devletine darbe vurmayı teklif ettiler. Bağdat demiryolunun çalışamaz hale gelmesi, Osmanlı devletinin yarısının gitmesi, savaşın da kazanılmasının da garanti edilmesi anlamına geliyordu. Ermeniler, İngilizlere güney ve doğuda karışıklık çıkararak yardımcı olmayı teklif ettiler.”

1915 olaylarını Soykırım olarak tanıyan ülke ve kuruluşlar:

1915 Olaylarını Soykırım olarak tanımlayan ülkelerin başında Fransa, Arjantin, Almanya, Belçika, Kanada, Yunanistan, Hollanda ve Rusya gibi ülkeler geliyor.

Bu tanımlamayı kabul eden kuruluşlarsa BM Ayrımcılığın Önlenmesi ve Azınlıkların Korunması Alt Komisyonu, Avrupa Konseyi, Avrupa Parlamentosu ve Dünya Kiliseler Konseyi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 1915 olayları hakkında ne dedi?

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Avrupa Parlamentosu’nda oylanacak sözde Ermeni soykırımıyla ilgili tasarı hakkında net konuştu.

Erdoğan “Avrupa Parlamentosu ne karar alır bilmem. Bir kulağımızdan girer öbüründen çıkar” ifadelerini kullanarak Türkiye’de 100 bin kadar Ermeni yaşadığını anlattı ve “Ermeni vatandaşlarımıza farklı bir muamelemiz yok. İstesek deport ederiz ama etmiyoruz” dedi.

Erdoğan “Bizim üzerimizde soykırım diye bir leke, gölge söz konusu değil.” dedi.

Her yıl 24 Nisan tarihinde 1915 olaylarında hayatını kaybedenlerin anılması ve bu yıl 100. yıl olması sebebiyle bu tarih Ermeniler için özel bir gün.

Öte yandan yaşananların soykırım olarak nitelendirilip nitelendirilmeyeceği tartışması yıllardır sürüyor. Bazı araştırmacılar bunun hukuki bir tartışma olduğunu ileri sürerken, bazıları da tartışmanın tarihçilere bırakılması gerektiğini savunuyor.