Son Dakika

Okunan haber:

Petrol fiyatlarında istikrar nasıl sağlanır?


EKONOMİ

Petrol fiyatlarında istikrar nasıl sağlanır?

Business Middle East’de bu haftanın konusu petrol fiyatlarındaki dalgalanmalar. Petrol fiyatları geçen haftaki yükselmeye bağlı olarak bu yıl ilk kez rahat bir nefes aldı.

Petrol fiyatları geçtiğimiz hafta yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Bu arada, ABD petrol stoklarındaki düşüş petrol pazarı için beklenmedik bir sürpriz oldu. Amerikan Enerji Bilgi İdaresi’nin geçtiğimiz günlerde açıkladığı verilere göre stoklar, geçtiğimiz hafta 3,9 milyon varil geriledi. Üretimde 1 buçuk milyon varil artış beklentisinde olan uzmanlar bu düşüşten dolayı büyük şaşkınlık yaşadı. JP Morgan Chase Bank önümüzdeki yıl petrol fiyatlarında artış olacağı yönünde bir tahminde bulundu.

Ortadoğu’da devam eden gerginlikler, Yemen’de süren savaş, Libya’nın petrol ihracatının düşüşü, ve son dönemde Dolar’da yaşanan düşüş arz azalmasına neden olan faktörler olarak sayılabilir.

Tahran yaptırımların kaldırılmasıyla dünya petrol ihracat pazarındaki payını yeniden kazanmak niyetinde olduğunu açıkladı. Tahran’dan gelen son açıklamalar, ülkeye uygulanan yaptırımların kalkması sonucu üretim ve pazar payını artırma amacını taşıyor.

İran Petrol Bakanı Bicen Zengene ülkesinin petrol üretim ve artışının önümüzdeki aylarda artacağına dikkat çekti: “On günden daha az bir zaman içinde petrol üretimimizi arttırıp altı ayda en yüksek seviyeye getireceğiz. Yıl sonu itibariyle 3,8 milyon varil petrol üreteceğiz. Günlük dört milyon varil ham petrol üretim hedefine ulaşacağız.”

OPEC yetkilileri ise üyelerinin petrol üretimini azaltmaya niyetli olmadığını ima etti. OPEC’in 5 Haziran’da yapılacak toplantı sonrası alacağı karar ise şu anki politikanın sürdürülmesi ve piyasa istikrarını koruma ışığında mevcut üretim seviyesinin korunmasını yönünde öngörülüyor. Petrol fiyatları hangi şartlarda yeniden yükselir? Petrolün varil fiyatı 100 Dolar’ı bulacak mı?

Dolardaki kırılganlık ve fiyatların zirve yapmasına karşın petrol üretiminde artış yatırımcıların üzerinde ihtiyatlı bir iyimserlik havası estiriyor. Konuyu daha derinden incelemek için Londra ADS Menkuller Pazar Stratejileri uzmanı Nurettin el Hammuri ile görüştük.

euronews:
Petrol fiyatlarındaki toparlanma daha ne ölçüde devam edecek ve fiyatlarda istikrarın sağlandığı bir döneme girecek miyiz?

Nurettin el Hammuri:
“Teknik bakış açısından kesinlikle şunu diyebiliriz ki piyasalarda fiyatlar devamlı yükseliyor ve taleplerde canlılık var. Bir ürünün fiyatı piyasalarda yüzde 20 artış göstermişse burada iyimser bir hava var demektir. Ham petrol fiyatlarında görülen yüzde 45 üzerindeki artış bu iyimserliği destekler nitelikte. Bu aynı zamanda daha sonra oluşacak baskıyı da azaltıyor. Bununla birlikte mevcut trendin sürekliliği küresel talebin gelişimine bağlı. Küresel ekonomik toparlanmaya ek olarak bu yıl ve geçen yıl Çin ekonomisinde görülen yavaşlama da buna etki eden faktörlerden.”

euronews:
Petrol fiyatlarındaki son sıçrama üzerinde doların düşüşünün etkisi nedir?

Nurettin el Hammuri:
Gerçekte Doların düşüşü Brent ve Batı Teksas türü ham petrol fiyatlarına kayda değer bir etki yaptı. Dolar, geçen bir buçuk aylık sürede yüzde 6,45’lik bir düşüşle, 2009’dan bu yana görülmemiş bir aylık değer kaybı yaşadı.

euronews:
İran Petrol Bakanı, yaptırımlar kaldırıldığında ülkesinin petrol üretimini arttırmaya hazır olduğunu açıkladı. Bunun pazara etkisi ne olur?

Nurettin el Hammuri:
Uzmanlar ve politikacılar, yaptırımlar sona erdiği an İran’ın petrol üretimini ve ihracatını arttıracağı konusunda şüpheli yaklaşıyor. Ancak eğer bunu başarırlarsa, OPEC’in müdahale ihtimali öncesinden daha yüksek olur. Haziran’da yapılacak OPEC toplantısından piyasaların beklentisi de zaten bu yönde. Ama OPEC sessiz kalır ve İran’ın petrol üretimine evet derse bu fiyatları aşağı yönde etkiler.

euronews:
Gelecek dönem için fiyat tahmini nedir ve petrolün varil fiyatı 100 Dolar olacak mı?

Nurettin el Hammuri:
“Fiyatların 100 Dolar veya üzerine çıkması için bir çok faktörün bir araya gelmesi gerekir. Bunlardan ilki kriz sonrası toparlanan ekonomilerle birlikte artan küresel petrol talebi.

İkinci faktör ise ABD Merkez Bankası’nın (FED) Haziran’da yapılacak toplantı sonrası faiz oranını yükseltip yükseltmeyeceği ile alakalı. Eğer FED yükseltmeyi ertelerse bu Dolar’ın değer kaybına neden olur. Böylece petrol fiyatları değer kaybeden dolar ile desteklenmiş olur.

Üçüncü faktör olarak da OPEC’in petrol üretimine müdahale edip kısıtlama yapması ileride petrol fiyatları üzerinde baskıyı azaltması bakımından istikrarlı bir karar olarak görünüyor.

İşte tüm bu faktörler meydana gelirse petrolün varil fiyatı rahatlıkla tekrardan 100 Dolar üzerine çıkar. Öte yandan petrol ihtiyaç duyulan bir ürün. Fiyatı ne kadar düşerse düşsün 10 yıl içinde büyük bir alternatifi bulunmadığı sürece tekrardan kendini toparlar.”

euronews:
“Görünen o ki Haziran’da gündem yoğun olacak. Bizimle olduğunuz için teşekkürler Nurettin.”

Siz de görüş ve önerilerinizi Facebook sayfamız Euronews business’dan bize ulaştırabilirsiniz.